Gut Bacteria species: NCCSના સંશોધનમાં 14 નવી બેક્ટેરિયલ પ્રજાતિઓ અને 200 નવા માઇક્રોબિયલ સ્ટ્રેનની ઓળખ
Gut Bacteria species: પુણે સ્થિત નેશનલ સેન્ટર ફોર સેલ સાયન્સ NCCSમાં થયેલા સંશોધન દરમિયાન વૈજ્ઞાનિકોએ દેશના આઠ આદિવાસી સમુદાયોના આંતરડાના માઇક્રોબાયોમ પર થયેલા સંશોધન દરમિયાન 14 નવી બેક્ટેરિયલ પ્રજાતિઓની ઓળખ કરી છે. ઉપરાંત અંદાજે 200 એવા માઇક્રોબિયલ સ્ટ્રેન પણ મળ્યા છે, જેમની અગાઉ ક્યારેય ઓળખ થઈ નહોતી. વૈજ્ઞાનિકોના જણાવ્યા અનુસાર, આ શોધ ભારતીય વસ્તીના આંતરડાના માઇક્રોબાયોમ અને તે સાથે જોડાયેલી સ્વાસ્થ્ય સંબંધિત સમસ્યાઓને સમજવામાં મહત્વપૂર્ણ ભૂમિકા ભજવી શકે છે.
ગટ માઇક્રોબાયોમ શું છે
ગટ માઇક્રોબાયોમ આપણા આંતરડામાં રહેતા બેક્ટેરિયા અને અન્ય સૂક્ષ્મજીવોનો એક સમુદાય છે. તે આપણા શરીરની અંદર એક અદૃશ્ય અંગની જેમ કાર્ય કરે છે, જેનું વજન અંદાજે 1થી 2 કિલોગ્રામ હોય છે. તે ભોજનના પાચન, પોષક તત્ત્વોના ઉપયોગ, શરીરની ઇમ્યુનિટી જેવા અનેક મહત્વપૂર્ણ કાર્યોમાં ભૂમિકા ભજવે છે. દરેક વ્યક્તિનો ગટ માઇક્રોબાયોમ એકસરખો હોતો નથી. તેના પર ખાનપાન, રહેવાનું સ્થળ, દવાઓ, જીવનશૈલી અને પર્યાવરણની અસર પડે છે. આ જ કારણ છે કે અલગ-અલગ સમુદાયોના ગટ માઇક્રોબાયોમને સમજવું સ્વાસ્થ્ય અને પોષણ સાથે જોડાયેલા સંશોધન માટે જરૂરી છે.
આદિવાસી સમુદાયોનો કરવામાં આવ્યો અભ્યાસ
સંશોધનમાં ભારતના વિવિધ ભૌગોલિક વિસ્તારોમાં રહેતા આઠ આદિવાસી સમુદાયોને અભ્યાસમાં સામેલ કરવામાં આવ્યા. તેમાં વારલી, ગોંડ, માડિયા, કબુઈ, બોટો, બાલ્ટી, બ્રોકપા અને પુરિગપા જેવા સમુદાયોનો સમાવેશ થયો હતો. વૈજ્ઞાનિકોએ આ સમુદાયોના ગટ માઇક્રોબાયોમની તપાસ કરીને ત્યાંના ગટ બેક્ટેરિયાની માહિતી મેળવી. આ અભ્યાસમાં 14 નવી બેક્ટેરિયલ પ્રજાતિઓ અને અંદાજે 200 નવા માઇક્રોબિયલ સ્ટ્રેનની ઓળખ કરવામાં આવી.
પ્રોબાયોટિક્સ માટે આ શોધ શા માટે ખાસ છે
વૈજ્ઞાનિકોએ બિફિડોબેક્ટેરિયમ એડોલસેન્ટિસ જેવા બેક્ટેરિયાનું પણ અભ્યાસ કર્યું, જેનો ઉપયોગ પ્રોબાયોટિક્સ સાથે જોડાયેલા સંશોધનમાં કરવામાં આવે છે. ભારતીય સમુદાયોમાંથી મળેલા કેટલાક બેક્ટેરિયા અન્ય દેશોમાં જોવા મળતા બેક્ટેરિયાથી આનુવંશિક રીતે અલગ હતા. તેના કારણે ભવિષ્યમાં ભારતીય લોકો માટે પ્રોબાયોટિક્સ અને ખાનપાન સાથે જોડાયેલા સંશોધનને વધુ સારી રીતે સમજવામાં મદદ મળી શકે છે.
અલગ-અલગ સમુદાયોમાં જોવા મળી વિવિધતા
અભ્યાસમાં સામે આવ્યું કે આ તમામ સમુદાયોના આંતરડામાં કેટલાક બેક્ટેરિયા સમાન હતા, પરંતુ ઘણા સૂક્ષ્મજીવોની સંખ્યા અને પ્રકાર અલગ-અલગ હતા. ભારતીય સમુદાયોમાં જોવા મળેલા કેટલાક બેક્ટેરિયા અન્ય દેશોની વસ્તીમાં જોવા મળતા બેક્ટેરિયાથી આનુવંશિક રીતે અલગ હતા. તેના કારણે ભારતીય લોકો માટે અલગથી આંતરડાના સૂક્ષ્મજીવોનો ડેટા તૈયાર કરવાની જરૂરિયાત સામે આવે છે.
ભારત માટે આ સંશોધન શા માટે મહત્વપૂર્ણ છે
ભારતમાં વિવિધ વિસ્તારો અને સમુદાયોના ખાનપાન અને જીવનશૈલીમાં નોંધપાત્ર વિવિધતા છે. આવી સ્થિતિમાં અહીંના લોકોના આંતરડામાં રહેલા સૂક્ષ્મજીવોને સમજવું સ્વાસ્થ્ય અને પોષણ સાથે જોડાયેલા સંશોધન માટે મહત્વપૂર્ણ બની શકે છે. 14 નવી બેક્ટેરિયલ પ્રજાતિઓ અને અંદાજે 200 નવા સૂક્ષ્મજીવી સ્ટ્રેનની ઓળખ ભારતીય લોકોના આંતરડાના સૂક્ષ્મજીવો પર ભવિષ્યમાં થનારા સંશોધન માટે નવી દિશા આપી શકે છે.
