Lymphatic Walking: સોશિયલ મીડિયા પર આજકાલ લિંફેટિક વૉકિંગનો ટ્રેન્ડ ઝડપથી લોકપ્રિય થઈ રહ્યો છે, જેમાં દાવો કરવામાં આવી રહ્યો છે કે દરરોજ માત્ર 10 મિનિટ ખાસ રીતે કરવામાં આવેલી વૉક શરીરની સૂજન અને બ્લોટિંગને ઘટાડી શકે છે. સામાન્ય વૉકથી અલગ, તેમાં પૉશ્ચર, શ્વાસ લેવાની રીત અને ચાલવાની ઝડપ પર ખાસ ધ્યાન આપવામાં આવે છે. પરંતુ સવાલ એ ઊભો થાય છે કે શું તે ખરેખર જેટલી અસરકારક હોવાનો દાવો કરવામાં આવી રહ્યો છે એટલી જ અસરકારક છે, અથવા પછી આ માત્ર વધુ એક ફિટનેસ ટ્રેન્ડ છે. ચાલો સમજીએ કે લિંફેટિક સિસ્ટમ કેવી રીતે કામ કરે છે અને આ વૉકિંગ ટેકનિક તેમાં કેટલી મદદ કરી શકે છે.
શું હોય છે લિંફેટિક સિસ્ટમ?
શરીરમાં લોહીની જેમ જ લિંફ નામનું એક પ્રવાહી પણ વહે છે, જે શરીરમાંથી વધારાનું ફ્લુઇડ અને વેસ્ટ મટિરિયલ બહાર કાઢવાનું કામ કરે છે. લોહીને પંપ કરવા માટે હૃદય હોય છે, પરંતુ લિંફ સિસ્ટમનું પોતાનું કોઈ પંપ હોતું નથી. આ સિસ્ટમ મુખ્યત્વે સ્નાયુઓના સંકોચન અને શ્વાસ લેવાની પ્રક્રિયાથી જ આગળ વધે છે. આ જ કારણ છે કે જ્યારે શરીર લાંબા સમય સુધી એક જ સ્થિતિમાં બેસી રહે છે, ત્યારે ફ્લુઇડ ટિશ્યૂમાં એકઠું થવા લાગે છે, જેના કારણે સૂજન અને ભારેપણું અનુભવાય છે.
ચાલવાથી કેવી રીતે મળે છે ફાયદો?
જ્યારે કોઈ વ્યક્તિ ચાલે છે, ત્યારે પગ અને શરીરના સ્નાયુઓ સતત સંકોચાય છે અને ફેલાય છે, જેમાં લિંફ ફ્લુઇડને આગળ વધવામાં મદદ મળે છે. રિસર્ચમાં એ પણ સામે આવ્યું છે કે હળવી એક્સરસાઇઝ દરમિયાન લિંફનો પ્રવાહ આરામની સ્થિતિની સરખામણીએ અનેક ગણો વધી શકે છે. આ જ કારણસર જે લોકો લાંબા સમય સુધી બેઠા રહે છે, તેમના માટે વચ્ચે-વચ્ચે ઊભા થઈને થોડી વાર ચાલવું પગની સૂજન ઘટાડવામાં મદદરૂપ સાબિત થઈ શકે છે.
10 મિનિટની વૉકમાં શું છે ખાસ?
લિંફેટિક વૉકિંગમાં સામાન્ય વૉકની સરખામણીએ પૉશ્ચર સીધું રાખવા, ઊંડા અને નિયમિત શ્વાસ લેવા તથા હાથને સ્વાભાવિક રીતે હલાવવા પર ભાર મૂકવામાં આવે છે. એક્સપર્ટ્સનું માનવું છે કે તેનાથી શરીરના સ્નાયુઓની મૂવમેન્ટ વધુ સારી થાય છે, જે લિંફ ફ્લુઇડને આગળ વધવામાં મદદ કરે છે. જોકે માત્ર પૉશ્ચર અથવા શ્વાસ લેવાની રીતમાં ફેરફાર કરવાથી સામાન્ય વૉકની સરખામણીએ લિંફ ફ્લો ઘણો વધારે વધી જાય છે એવા કોઈ ખાસ વૈજ્ઞાનિક પુરાવા નથી, કારણ કે સ્નાયુઓનું સંકોચન અને શ્વાસ લેવાની પ્રક્રિયા દરેક પ્રકારની વૉકમાં લગભગ એકસરખી જ હોય છે.
હળવું લાગવું ફ્લુઇડમાં ફેરફાર, ફૅટ લૉસ નહીં
એક્સપર્ટ્સ સ્પષ્ટ કહે છે કે વૉક કર્યા પછી જે હળવાશ અનુભવાય છે, તે મોટાભાગના કિસ્સાઓમાં શરીરમાં એકઠા થયેલા વધારાના ફ્લુઇડ દૂર થવાને કારણે હોય છે, ન કે ફૅટ ઘટવાને કારણે. એટલે કે આ એક અસ્થાયી ફેરફાર છે, કોઈ વેઇટ લૉસ નથી. ખાસ કરીને લાંબા સમય સુધી બેસી રહેવા, હૉર્મોનલ ફેરફાર અથવા વધારે મીઠું ખાવાથી થતી હળવી સૂજન અને બ્લોટિંગમાં વૉક કરવાથી રાહત મળી શકે છે.
