Medicine QR Code: કેન્દ્ર સરકારે દવાઓને લઈને એક મોટો નિર્ણય લીધો છે. હવે વેક્સિન (રસી), એન્ટીબાયોટિક દવાઓ, કેન્સરની દવાઓ અને નશીલી દવાઓ પર પણ ક્યુઆર (QR) કોડ લગાવવો જરૂરી રહેશે. આરોગ્ય અને પરિવાર કલ્યાણ મંત્રાલયે આના માટે ડ્રગ્સ રૂલ્સ ૧૯૪૫ માં ફેરફાર કર્યો છે. અત્યાર સુધી આ નિયમ માત્ર દેશની ટોચની ૩૦૦ દવા બ્રાન્ડ્સ પર જ લાગુ હતો. હવે તેનો દાયરો વધારીને તેમાં તમામ વેક્સિન, એન્ટીબાયોટિક દવાઓ, એનડીપીએસ (NDPS) એક્ટ હેઠળ આવનારી નશીલી અને સાયકોટ્રોપિક દવાઓ અને કેન્સરની તમામ દવાઓ પણ સામેલ કરી દેવામાં આવી છે.
પ્રોડક્ટના પેકેજિંગ પર જરૂરી રહેશે ક્યુઆર કોડ
નવા નિયમ મુજબ દવા બનાવનારી કંપનીઓએ પોતાની પ્રોડક્ટના પેકેજિંગ પર બાર કોડ અથવા ક્યુઆર કોડ લગાવવો પડશે. જો પેકેજિંગ પર જગ્યા ઓછી હશે તો આ કોડ સેકન્ડરી પેકેજિંગ પર લગાવી શકાશે. આ કોડને સ્કેન કરવા પર લોકો દવાની સંપૂર્ણ માહિતી જોઈ શકશે. ક્યુઆર કોડમાં દવાનો યુનિક કોડ, તેનું જેનરિક અને બ્રાન્ડ નામ, કંપનીનું નામ અને સરનામું, બેચ નંબર, બનવાની અને એક્સપાયરી (અંતિમ) તારીખ, મેન્યુફેક્ચરિંગ લાયસન્સ નંબર અને જરૂર પડવા પર દવામાં ભળેલા તત્વોની માહિતી હશે.
નકલી અને હલકી ગુણવત્તાવાળી દવાઓની સરળ થશે ઓળખ
સરકારનું કહેવું છે કે આ નિર્ણયથી નકલી અને હલકી ગુણવત્તાવાળી દવાઓ પર રોક લગાવવામાં મદદ મળશે. સપ્લાય ચેઈનમાં દવાના દરેક સ્ટેજ (તબક્કા) પર ઓળખ અને તપાસ સરળ થઈ જશે. આનાથી એન્ટીબાયોટિક દવાઓની ખોટી અસર સાથે જોડાયેલી સમસ્યા એટલે કે એન્ટી માઈક્રોબિયલ રેઝિસ્ટન્સ સામે લડવામાં પણ મદદ મળશે કારણ કે નકલી અને નબળી એન્ટીબાયોટિક દવાઓની ઓળખ કરવી સરળ બનશે.
૧ જુલાઈ ૨૦૨૭થી લાગુ થઈ જશે નિયમ
કંપનીઓને નવા નિયમો લાગુ કરવા માટે પૂરતો સમય આપવામાં આવ્યો છે. વેક્સિન, નશીલી દવાઓ અને કેન્સરની દવાઓ પર આ નિયમ ૧ જુલાઈ ૨૦૨૭થી લાગુ થશે. વળી એન્ટીબાયોટિક દવાઓ પર આ નિયમ ૧ જુલાઈ ૨૦૨૮થી લાગુ કરવામાં આવશે.
