મળ સાથે વારંવાર લોહી આવે છે? બવાસીર માનીને અવગણશો નહીં, આ ગંભીર બીમારીઓનું પણ હોઈ શકે છે લક્ષણ
Piles Types and Symptoms: બવાસીર એટલે પાઇલ્સ એક સામાન્ય સમસ્યા છે, જેમાં ગુદા અથવા મળાશયની આસપાસની નસોમાં સૂજન આવી જાય છે. કબજિયાત અને મળત્યાગ દરમિયાન વધારે જોર લગાવવું, લાંબા સમય સુધી ટૉઇલેટમાં બેસી રહેવું અને ઓછા ફાઇબરવાળો ખોરાક તેના મુખ્ય કારણોમાં સામેલ છે. બવાસીર થવા પર દુખાવો, ખંજવાળ, બળતરા અને મળ સાથે લોહી આવવા જેવી તકલીફ થાય છે. સામાન્ય રીતે બવાસીરને બે મુખ્ય પ્રકારમાં વહેંચવામાં આવે છે. પહેલો આંતરિક બવાસીર અને બીજો બાહ્ય બવાસીર. બંનેના લક્ષણો અને તકલીફ અલગ-અલગ હોય છે. આવી સ્થિતિમાં જાણો બવાસીર ક્યારે જીવલેણ બની શકે છે.
આંતરિક બવાસીર શું હોય છે?
આંતરિક બવાસીર મળાશયની અંદરની નસોમાં થાય છે. શરૂઆતમાં તેમાં દુખાવો ઓછો અથવા બિલકુલ હોતો નથી, પરંતુ મળત્યાગ દરમિયાન તાજું લાલ લોહી દેખાઈ શકે છે. ઘણી વખત બવાસીરની નસો એટલી વધી જાય છે કે તે ગુદાની બહાર આવવા લાગે છે. આંતરિક બવાસીરને તેની ગંભીરતાના આધારે ચાર ગ્રેડમાં પણ વહેંચવામાં આવે છે. શરૂઆતના ગ્રેડમાં નસો અંદર જ રહે છે, જ્યારે આગળના ગ્રેડમાં તે બહાર નીકળવા લાગે છે અને કેટલીક વખત તેને હાથથી અંદર પણ કરવી પડે છે.
બાહ્ય બવાસીર શું હોય છે?
બાહ્ય બવાસીર ગુદાની બહારની નસોમાં સૂજનને કારણે થાય છે. તેમાં દુખાવો, ખંજવાળ અને સૂજન વધારે અનુભવાય છે. કેટલાક કિસ્સાઓમાં નસની અંદર લોહીનો ગઠ્ઠો બની જાય છે, જેને Thrombosed Hemorrhoid કહેવામાં આવે છે. આ સ્થિતિમાં અચાનક તીવ્ર દુખાવો અને ગુદાની પાસે ગાંઠ જેવું અનુભવાવા લાગે છે. જોકે આ સામાન્ય રીતે જીવલેણ હોતી નથી, પરંતુ તીવ્ર દુખાવો અથવા અચાનક થયેલી સૂજનમાં ડૉક્ટર પાસે તપાસ કરાવવી ખૂબ જરૂરી છે.
શું બવાસીરથી જીવનું જોખમ હોય છે?
સામાન્ય બવાસીર સામાન્ય રીતે જીવલેણ બીમારી નથી. પરંતુ તેને લાંબા સમય સુધી અવગણવું યોગ્ય નથી. ખાસ કરીને જો સતત અથવા ખૂબ વધારે લોહી નીકળી રહ્યું હોય, તો શરીરમાં લોહીની ઉણપ એટલે કે એનિમિયા થઈ શકે છે. બીજી તરફ, દર વખતે મળ સાથે લોહી આવવાનું કારણ બવાસીર જ હોય તે જરૂરી નથી. ફિશર, આંતરડાની અન્ય બીમારીઓ અને કેટલાક કિસ્સાઓમાં કૅન્સર પણ રક્તસ્રાવનું કારણ બની શકે છે. તેથી વારંવાર લોહી આવવા પર તેને માત્ર બવાસીર માનીને પોતાની રીતે સારવાર કરવી યોગ્ય નથી.
ક્યારે ડૉક્ટરને બતાવવું?
જો ગુદામાંથી સતત અથવા વધારે પ્રમાણમાં લોહી નીકળી રહ્યું હોય, ચક્કર અથવા નબળાઈ અનુભવાઈ રહી હોય, બેભાન થવા જેવું લાગી રહ્યું હોય, તીવ્ર દુખાવો હોય અથવા કાળો મળ આવી રહ્યો હોય, તો તરત ડૉક્ટરની મદદ લેવી જોઈએ. બીજી તરફ, જો ઘણા દિવસોથી કબજિયાત, દુખાવો, ખંજવાળ અથવા મળ સાથે લોહી આવવાની સમસ્યા રહેતી હોય, તો ડૉક્ટર પાસે તપાસ કરાવવી વધુ સારું છે. બવાસીરથી બચવા માટે કબજિયાત અટકાવવી સૌથી જરૂરી છે. ખોરાકમાં ફાઇબરવાળી વસ્તુઓ જેમ કે ફળ, શાકભાજી, આખા અનાજ અને કઠોળનો સમાવેશ કરો. પૂરતું પાણી પીવો અને મળત્યાગ દરમિયાન વધારે જોર ન લગાવો.
