World Blood Donor Day 2025: આજે એટલે કે 14 જૂને વિશ્વ રક્તદાતા દિવસ ઉજવવામાં આવી રહ્યો છે. રક્તદાનને પ્રોત્સાહન આપવા અને લોકોને રક્તદાન વિશે જાગૃત કરવાના ઉદ્દેશ્યથી દર વર્ષે 14 જૂને વિશ્વ રક્તદાતા દિવસ ઉજવવામાં આવે છે.
રક્તદાનને મહાદાન કહેવામાં આવે છે. શસ્ત્રક્રિયા, અકસ્માત જેવી ગંભીર પરિસ્થિતિઓમાં દર્દીનો જીવ બચાવવા માટે રક્તની જરૂર પડે છે, જેના દાન દ્વારા તમે જીવન બચાવી શકો છો. જોકે, હોસ્પિટલોના અહેવાલો દર્શાવે છે કે કમનસીબે ભારતમાં દરરોજ લગભગ 12,000 દર્દીઓ સમયસર રક્ત ન મળવાને કારણે મૃત્યુ પામે છે. દેશને વાર્ષિક 15 મિલિયન (1.5 કરોડ) યુનિટ રક્તની જરૂર છે, જોકે રક્તદાન શિબિરો અને અન્ય માધ્યમો દ્વારા માત્ર 10 મિલિયન (એક કરોડ) યુનિટ રક્ત મળે છે.
આરોગ્ય નિષ્ણાતોના મતે, જો રક્તની જરૂરિયાત સમયસર પૂરી ન થાય, તો તેના પરિણામો ભયંકર હોઈ શકે છે. રક્તદાન સંબંધિત ઘણા ભય અને માન્યતાઓ છે જેના કારણે રક્તદાનની અછત સર્જાય છે. રક્તદાન સંબંધિત આ પ્રશ્નો વિશે જાણવું તમારા માટે ખૂબ જ મહત્વપૂર્ણ છે.
રક્તદાન રોગપ્રતિકારક શક્તિ નબળી પાડે છે
લોકો રક્તદાન વિશે આ વિચાર ધરાવે છે કે રક્તદાન કરવાથી નબળાઈ આવે છે. જો કે, આરોગ્ય નિષ્ણાતો તેને ખોટી માહિતી કહે છે. રક્તદાનની પ્રક્રિયામાં, મુખ્યત્વે લાલ રક્તકણો દૂર કરવામાં આવે છે જે કુદરતી રીતે શરીર દ્વારા થોડા દિવસોમાં ફરીથી ઉત્પન્ન થાય છે. જો કે, શ્વેત રક્તકણોનું સ્તર સામાન્ય થવામાં થોડા અઠવાડિયા લાગી શકે છે. પરંતુ શ્વેત રક્તકણોમાં આ કામચલાઉ ઘટાડો રોગપ્રતિકારક શક્તિની કાર્યક્ષમતા પર નોંધપાત્ર અસર કરતું નથી. રક્તદાન કરવાથી નબળાઈ આવતી નથી.
જો તમારી પાસે ટેટૂ છે, તો તમે રક્તદાન કરી શકતા નથી
લોકો માને છે કે જેમણે ટેટૂ અથવા પિયર્સિંગ કરાવ્યું છે તેઓ રક્તદાન કરી શકતા નથી. જો કે, આરોગ્ય નિષ્ણાતો કહે છે કે ટેટૂ કરાવ્યા પછી રક્તદાન કરવા માટે ત્રણ મહિનાનો સમય રાહ જોવી જોઈએ અને ટેટૂ સરકારી લાઇસન્સ પ્રાપ્ત ટેટૂ પાર્લરમાંથી કરાવવું જોઈએ. જે લોકોએ પિયર્સિંગ કરાવ્યું છે તેઓ કોઈપણ સમસ્યા વિના રક્તદાન કરી શકે છે, જો કે પિયર્સિંગ દરમિયાન ઉપયોગમાં લેવાતા સાધનો સિંગલ યુઝ હોય. ટેટૂ અથવા પિયર્સિંગ કરાવ્યા પછી ઓછામાં ઓછા ત્રણ મહિના રાહ જોવી વધુ સારું છે.
મહિલાઓ રક્તદાન કરી શકતી નથી
કોઈ પણ વ્યક્તિ રક્તદાન કરી શકે છે, પછી ભલે તે સ્ત્રી હોય કે પુરુષ. જો કે, જો કોઈ સ્ત્રીમાં હિમોગ્લોબિનનું સ્તર ઓછું હોય અથવા તે એનિમિયાથી પીડાતી હોય, તો આવી પરિસ્થિતિમાં રક્તદાન કરવું યોગ્ય માનવામાં આવતું નથી. રક્તદાન કરવા માટે, દાતા પાસે પ્રતિ ડેસિલીટર 12.5 ગ્રામ હિમોગ્લોબિન હોવું જોઈએ, જો તે આનાથી ઓછું હોય, તો તે અયોગ્ય બની જાય છે. જો તમે સ્વસ્થ છો અને શરીરમાં લોહીનું પ્રમાણ સામાન્ય છે, તો તમે રક્તદાન કરી શકો છો.
તમે વર્ષમાં કેટલી વાર રક્તદાન કરી શકો છો?
આ સાચું નથી. રક્તદાન કર્યા પછી, રક્તકણોને ફરીથી ભરવામાં 8 અઠવાડિયા જેટલો સમય લાગે છે. આ પછી ફરીથી રક્તદાન કરવું સલામત છે. અમેરિકન રેડ ક્રોસ સલાહ આપે છે કે વ્યક્તિ દર 56 દિવસે રક્તદાન કરી શકે છે. વર્ષમાં ત્રણથી ચાર વખત રક્તદાન કરી શકાય છે.
