World Alzheimers Day: આજની દુનિયામાં અલ્ઝાઈમર રોગ એક ગંભીર સ્વાસ્થ્ય પડકાર તરીકે ઉભરી રહ્યો છે. આ એક ખૂબ જ જટિલ ન્યુરોલોજીકલ રોગ છે જે લાખો લોકોના જીવનને અસર કરે છે. તેથી, આ રોગના કારણોને સમજવું ખૂબ જ મહત્વપૂર્ણ છે જેથી તેનું જોખમ ઘટાડી શકાય અને તેને સમયસર ઓળખી શકાય.
અલ્ઝાઈમર રોગ વિશે જાગૃતિ લાવવા માટે દર વર્ષે 21 સપ્ટેમ્બરે ‘વિશ્વ અલ્ઝાઈમર દિવસ’ ઉજવવામાં આવે છે. અલ્ઝાઈમર એક એવો રોગ છે જેનું જોખમ કેટલાક લોકોમાં વધારે હોય છે. આ જોખમોને જાણીને, આપણે આ રોગથી પોતાને વધુ જાગૃત અને સુરક્ષિત બનાવી શકીએ છીએ. ચાલો આ લેખમાં જાણીએ કે કયા લોકોને અલ્ઝાઈમર થવાનું જોખમ વધુ છે અને તેની પાછળના કારણો શું છે?
વધતી ઉંમર
અલ્ઝાઈમર રોગ માટેનું સૌથી મોટું જોખમ પરિબળ ઉંમર છે. 65 વર્ષની ઉંમર પછી આ રોગ ઝડપથી આગળ વધે છે. જ્યારે આનો અર્થ એ નથી કે બધા વૃદ્ધોને આ રોગ થશે, મગજમાં કુદરતી ફેરફારો જેમ જેમ આપણે ઉંમર મેળવીએ છીએ તેમ તેમ આ રોગ પ્રત્યે આપણી સંવેદનશીલતામાં વધારો કરે છે.
પારિવારિક ઇતિહાસ અને આનુવંશિકતા
જો તમારા પરિવારમાં કોઈને અલ્ઝાઈમર રોગ થયો હોય, તો તમને જોખમ હોઈ શકે છે. APOE4 જેવા ચોક્કસ જનીનો જોખમ નોંધપાત્ર રીતે વધારી શકે છે. જોકે જનીનો એકમાત્ર પરિબળ નથી, જો તમારો પારિવારિક ઇતિહાસ હોય તો નિયમિત પરીક્ષણ અને સાવધાની રાખવી મહત્વપૂર્ણ છે.
ડાઉન સિન્ડ્રોમ
ડાઉન સિન્ડ્રોમ ધરાવતા લોકોને અલ્ઝાઈમર રોગ થવાનું જોખમ વધારે હોય છે. આનું કારણ એ છે કે રંગસૂત્ર 21 પર એક ચોક્કસ જનીન તેમના મગજમાં એમીલોઇડ-બીટા પ્રોટીનના નિર્માણમાં શરૂઆતમાં જ વધારો કરે છે, જે અલ્ઝાઈમરનું મુખ્ય કારણ છે.
માથામાં ઈજા
જે લોકોને માથામાં ગંભીર ઈજા થઈ હોય છે તેમને જીવનમાં પાછળથી અલ્ઝાઈમર રોગ થવાનું જોખમ વધારે હોય છે. મગજની ઈજા બળતરા અને કોષોને નુકસાન પહોંચાડી શકે છે, જે અલ્ઝાઈમર રોગનું જોખમ વધારે છે.
જીવનશૈલી અને હૃદયનું સ્વાસ્થ્ય
અન્ય જોખમી પરિબળોમાં ખરાબ જીવનશૈલી પસંદગીઓનો સમાવેશ થાય છે. હાઈ બ્લડ પ્રેશર, હાઈ કોલેસ્ટ્રોલ અને ડાયાબિટીસ જેવી પરિસ્થિતિઓ મગજમાં રક્ત પ્રવાહને અસર કરી શકે છે, જેનાથી અલ્ઝાઈમરનું જોખમ વધી શકે છે. સ્વસ્થ હૃદય માટે સંતુલિત આહાર અને નિયમિત કસરત મહત્વપૂર્ણ છે.
ઓછી ઊંઘ અને દારૂનું સેવન
પૂરતી અને સારી ઊંઘ ન લેવી એ પણ એક મહત્વપૂર્ણ જોખમ પરિબળ છે. ઊંઘ દરમિયાન મગજમાંથી ઝેરી તત્વો દૂર થાય છે. જો કોઈ વ્યક્તિ પૂરતી ઊંઘ ન લે, તો મગજમાં હાનિકારક પ્રોટીન એકઠા થઈ શકે છે. આ ઉપરાંત, વધુ પડતું દારૂનું સેવન મગજના કોષોને પણ નુકસાન પહોંચાડે છે અને અલ્ઝાઈમર રોગનું જોખમ વધારે છે.
એ સમજવું મહત્વપૂર્ણ છે કે આ જોખમ પરિબળોનો અર્થ એ નથી કે તમને ચોક્કસપણે અલ્ઝાઈમર રોગ થશે, પરંતુ તે ફક્ત જોખમ વધારે છે. સ્વસ્થ જીવનશૈલી, નિયમિત શારીરિક અને માનસિક કસરત, સંતુલિત આહાર અને પૂરતી ઊંઘ અપનાવીને આ જોખમને ઘણી હદ સુધી ઘટાડી શકાય છે. જો તમે ઉપર જણાવેલ કોઈપણ જોખમ પરિબળોથી સંબંધિત છો, તો ડૉક્ટરની સલાહ લેવી શ્રેષ્ઠ છે.
