Adani Government Land Allotment: જુવો કચ્છમા અદાણીને કેવા સરકારી જમીનના પાણીના ભાવે લાભાલાભ થયો
1. જમીનનો રેટ અને ક્ષેત્રફળ: મુન્દ્રા SEZ માટે 15,946 એકર જમીન અને રેટ ₹1 થી ₹32/ચો.મી સુધી ની વાત Business Standard માં 2014 માં છપાઈ હતી. એ જ રેટ ગૌતમ અદાણીએ 2014 ના ઈન્ટરવ્યુમાં કહ્યા હતા – 1993 માં 10 પૈસા, 2005 માં ₹15/ચો.મી.
2. *ગૌચર જમીન કેસ: નવિનાળ ગામની 231 એકર ગૌચર 2005 માં આપી એ વાત ગુજરાત હાઈકોર્ટની PIL માં છે. 2024 માં સરકારે 108 હેક્ટર પાછી લેવાનું કહ્યું અને 2025 માં સુપ્રીમ કોર્ટે એ હુકમ રદ કર્યો એ Hindustan Times અને Gujarat Samachar માં છપાયું. સુપ્રીમ કોર્ટનું કારણ હતું “કુદરતી ન્યાયના સિદ્ધાંતનો ભંગ”.
2. સરકારે અદાણીને કેવી રીતે ફાયદો કરાવ્યો? – 5 રસ્તા
1. જમીનનો રેટ બીજા કરતા 50-100 ગણો સસ્તો
1995 થી 2005 વચ્ચે અદાણીને ₹1 થી ₹15/ચો.મી મળી. એ જ સમયે:
– ટાટા નેનો સાણંદ: ₹900/ચો.મી
– ફોર્ડ: ₹1,100/ચો.મી
– મારુતિ હંસાલપુર: ₹670/ચો.મી
– TCS: ₹1,100/ચો.મી
એટલે અદાણીને બજાર રેટ કરતા 60 થી 1100 ગણી સસ્તી જમીન મળી.
2. “સંપાદનની માથાકૂટ” જ નહીં
સરકારે “બિનખેતી, વેસ્ટલેન્ડ, ફોરેસ્ટ, ગૌચર અને આંતર-ભરતી” જમીન આપી. એટલે ખેડૂતો પાસેથી જમીન ખરીદવી ના પડી, વળતરના ઝઘડા ના થયા, કોર્ટ કેસ ના થયા. ટાટા-મારુતિને સાણંદમાં ખેડૂત આંદોલન વેઠવું પડ્યું હતું.
*3. ગૌચર જેવી કોમન જમીન પણ મળી
નવિનાળ ગામની 231 એકર ગૌચર જમીન 2005 માં SEZ માટે આપી દીધી. ગામ પાસે ફક્ત 45 એકર બચી. ગૌચર જમીન તો ગામના ઢોર માટે હોય, એ કાયદા મુજબ સરળતાથી આપી ના શકાય. પણ અહીં આપી દીધી. પાછી લેવાનો સરકારી હુકમ સુપ્રીમ કોર્ટે રદ કર્યો એટલે જમીન હજુ APSEZ પાસે છે.
4. SEZ નો દરજ્જો અને ટેક્સ રાહત
15,946 એકરને દેશની સૌથી મોટી મલ્ટી-પ્રોડક્ટ SEZ જાહેર કરી દીધી. SEZ માં 15 વર્ષ સુધી ઈન્કમ ટેક્સમાં 100% મુક્તિ, પછી 5 વર્ષ 50% મુક્તિ મળે. કસ્ટમ ડ્યુટી, GST પણ માફ. આ સીધો સરકારી ફાયદો.
*5. લીગલ પ્રોટેક્શન
જ્યારે 2024 માં સરકારે ગૌચર જમીન પાછી લેવાનો હુકમ કર્યો, ત્યારે સુપ્રીમ કોર્ટે APSEZ ની દલીલ માની લીધી કે “અમને સાંભળ્યા વગર જમીન લઈ ના શકાય”. એટલે 20 વર્ષ જૂની ફાળવણી સામે સરકાર પણ કંઈ કરી શકી નહીં.
*ટૂંકમાં સાર :
સરકારે 3 વસ્તુ આપી: સસ્તી જમીન + સંપાદન વગરની જમીન + SEZ ના ટેક્સ બેનિફિટ. એના બદલામાં મુન્દ્રા પોર્ટ બન્યું, રોજગારી આવી. પણ બીજી કંપનીને જે રેટ મળ્યો એના કરતા અદાણીને ઘણો ઓછો રેટ મળ્યો, અને ગામની ગૌચર જમીન પણ એમાં ગઈ.
આ પણ વાંચો: Sardar Sarovar Project Cost: સરદાર સરોવરના 2 પ્રોજેક્ટ: 6 વર્ષ મોડા, ₹14,342 કરોડનો ફટકો – Newz Cafe
