Alzheimer’s Blood Test: ભૂલી જવાની અલ્ઝાઈમર જેવી ગંભીર બીમારીની ઓળખ હવે માત્ર એક સામાન્ય બ્લડ ટેસ્ટથી શરૂઆતના તબક્કે થઈ શકશે. વૈજ્ઞાનિકોએ એવી નવી ટેકનિક વિકસાવી છે, જે લોહીમાં મોજૂદ મગજ સાથે જોડાયેલા ખાસ આરએનએ (RNA) બાયોમાર્કરની ઓળખ કરીને બીમારીનો પત્તો લગાવી શકે છે.
જો આગળના મોટા ક્લિનિકલ પરીક્ષણો સફળ રહ્યા તો ભવિષ્યમાં દર્દીઓને મોંઘા બ્રેન સ્કેન અથવા કરોડરજ્જુમાંથી પ્રવાહી (સ્પાઈનલ ટેપ/લમ્બર પંચર) કાઢવા જેવી પીડાદાયક તપાસની જરૂરિયાત ઘણી ઓછી થઈ શકે છે. આ રિસર્ચ રિપોર્ટ ‘નેચર કમ્યુનિકેશન્સ’ જર્નલમાં પ્રકાશિત થયો છે. નોંધનીય છે કે, અલ્ઝાઈમર ડિમેન્શિયા (ભૂલી જવાની બીમારી) નો સૌથી સામાન્ય પ્રકાર છે. તેમાં ધીરે-ધીરે યાદશક્તિ નબળી પડવા લાગે છે. વિચારવાની અને સમજવાની ક્ષમતા પ્રભાવિત થાય છે. સમયની સાથે દર્દી રોજિંદા સામાન્ય કામો પણ કરી શકતો નથી. દુનિયામાં 5.5 કરોડથી વધુ લોકો આ બીમારીથી ગ્રસ્ત છે.
અનુમાન છે કે 2050 સુધીમાં આ સંખ્યા 15 કરોડથી વધુ થઈ શકે છે. જોકે, વૈજ્ઞાનિકોએ લોહીમાં મોજૂદ અત્યંત નાના કણોનો અભ્યાસ કર્યો. આ કણો શરીરના કોષોમાંથી નીકળે છે અને મગજ સાથે જોડાયેલી માહિતી પણ લોહી સુધી પહોંચાડી શકે છે. શોધ દરમિયાન વૈજ્ઞાનિકોએ એક નવા પ્રકારના સૂક્ષ્મ કણની ઓળખ કરી, જેને ‘સીકમર’ નામ આપવામાં આવ્યું છે. આ કણ મગજના કોષોમાંથી નીકળતા આરએનએને પોતાની સાથે લઈને લોહીમાં પહોંચાડે છે. આ આરએનએમાં એવા વિશેષ ફેરફારો મળ્યા, જે અલ્ઝાઈમર સાથે જોડાયેલા હતા. એટલે કે ભવિષ્યમાં માત્ર બ્લડ સેમ્પલ લઈને બીમારીના શરૂઆતના સંકેતોની ઓળખ શક્ય બની શકે છે.
હાલની તપાસથી કેવી રીતે અલગ?
સામાન્ય રીતે અલ્ઝાઈમરની પુષ્ટિ માટે પીઈટી (PET) સ્કેન અથવા અન્ય મોંઘા બ્રેન સ્કેન અથવા તો લમ્બર પંચર દ્વારા સ્પાઈનલ ફ્લુઈડની તપાસ કરવી પડે છે. છેલ્લા કેટલાક વર્ષોમાં કેટલાક બ્લડ ટેસ્ટ પણ આવ્યા છે, પરંતુ તે મુખ્યત્વે એમિલોઈડ-બીટા અને ટાઉ પ્રોટીન જેવા પ્રોટીનની તપાસ કરે છે. નવી રિસર્ચનો દાવો છે કે આરએનએમાં થતા ફેરફારો પ્રોટીન બનતા પહેલા જ દેખાઈ શકે છે. મતલબ કે બીમારીનો પત્તો વધુ શરૂઆતની અવસ્થામાં લગાવી શકાય છે, જ્યારે મગજને વધુ નુકસાન પહોંચ્યું હોતું નથી.
શું કહે છે સંશોધકો?
સંશોધકો અનુસાર તેમનું આગામી લક્ષ્ય એવી ઓછી કિંમતવાળી પીસીઆર (PCR) આધારિત બ્લડ ટેસ્ટ વિકસાવવાનું છે, જેનાથી સામાન્ય રક્ત તપાસ દ્વારા આરએનએમાં થતા ફેરફારો સરળતાથી ઓળખી શકાય. જો આ સફળ થયું તો અલ્ઝાઈમરની તપાસ પહેલાની સરખામણીએ ઘણી વધારે સસ્તી, સરળ અને સુલભ બની શકે છે.
