નવી દિલ્હી, 6 ફેબ્રુઆરી: ગયા મહિને ‘લા નીના’ ની અસર હોવા છતાં, જાન્યુઆરી મહિનામાં રેકોર્ડની સૌથી વધુ ગરમીનો અનુભવ થયો. યુરોપિયન ક્લાઇમેટ એજન્સીએ ગુરુવારે આ માહિતી આપી.
‘લા નીના’ એક આબોહવા ઘટના છે જે સામાન્ય રીતે વૈશ્વિક તાપમાનને ઠંડુ રાખે છે.
જાન્યુઆરી મહિનામાં સૌથી વધુ તાપમાનની ઘટના એવા સમયે આવે છે જ્યારે 2024 પૃથ્વી પરના સૌથી ગરમ વર્ષ તરીકે અનુભવાઈ રહ્યું છે અને તે પહેલું વર્ષ હશે જ્યારે વૈશ્વિક સરેરાશ તાપમાન પૂર્વ-ઔદ્યોગિક સ્તર કરતાં 1.5 ડિગ્રી સેલ્સિયસથી વધુ નોંધાશે.
યુરોપિયન ક્લાઇમેટ સર્વિસ કોપરનિકસ ક્લાઇમેટ ચેન્જ સર્વિસ (C3S) ની ગણતરી મુજબ, જાન્યુઆરી 2025 માં સરેરાશ તાપમાન 13.23 ડિગ્રી સેલ્સિયસ નોંધાયું છે, જે ગયા વર્ષના સૌથી ગરમ જાન્યુઆરી કરતા 0.09 ડિગ્રી વધારે છે અને 1991-2020 ના સરેરાશ કરતા 0.79 ડિગ્રી વધારે છે.
વૈજ્ઞાનિકોએ એ પણ શોધી કાઢ્યું કે જાન્યુઆરીમાં પૃથ્વીનું તાપમાન ઔદ્યોગિક યુગ પહેલાના સ્તર કરતા 1.75 ડિગ્રી સેલ્સિયસ વધારે હતું. છેલ્લા ૧૯ મહિનામાંથી ૧૮ મહિનામાં વૈશ્વિક તાપમાન ૧.૫ ડિગ્રીથી ઉપર રહ્યું છે.
C3S ના ડેપ્યુટી ડિરેક્ટર સામન્થા બર્ગેસે જણાવ્યું હતું કે, “જાન્યુઆરી 2025 એ બીજો આશ્ચર્યજનક મહિનો છે, જેમાં ઉષ્ણકટિબંધીય પેસિફિકમાં ‘લા નીના’ સ્થિતિના વિકાસ અને વૈશ્વિક તાપમાન પર તેમની કામચલાઉ ઠંડકની અસર હોવા છતાં, છેલ્લા બે વર્ષથી રેકોર્ડ તાપમાન નોંધાઈ રહ્યું છે.”
‘લા નીના’ એક આબોહવા ઘટના છે જેમાં મધ્ય પેસિફિક મહાસાગરની સપાટીનું પાણી સામાન્ય કરતાં વધુ ઠંડુ થઈ જાય છે, જે સમગ્ર વિશ્વના હવામાનને અસર કરે છે.
તેની અસર સામાન્ય રીતે ભારતમાં મજબૂત ચોમાસુ અને ભારે વરસાદમાં પરિણમે છે, જ્યારે આફ્રિકા અને દક્ષિણ અમેરિકાના કેટલાક ભાગોમાં આ હવામાન ઘટના દુષ્કાળનું કારણ બને છે. તે વૈશ્વિક તાપમાનને થોડું ઠંડુ પણ કરે છે, જ્યારે તેનાથી વિપરીત, ‘અલ નીનો’ ની ઘટના હવામાનને ગરમ કરે છે.
કોપરનિકસના વૈજ્ઞાનિકોએ એ પણ અહેવાલ આપ્યો છે કે છેલ્લા 12 મહિનાનો સમયગાળો (ફેબ્રુઆરી 2024 – જાન્યુઆરી 2025) ઔદ્યોગિક યુગ પહેલાના સમય કરતાં 1.61 ડિગ્રી સેલ્સિયસ વધુ ગરમ હતો.
દરમિયાન, વિશ્વના ઘણા ભાગોમાં દરિયાઈ સપાટીનું તાપમાન (SSTs) અસામાન્ય રીતે ઊંચું રહ્યું. જાન્યુઆરી માટે સરેરાશ SST (60°S અને 60°N વચ્ચે) 20.78 °C હતું, જે તેને રેકોર્ડ પર બીજા ક્રમનું સૌથી ગરમ જાન્યુઆરી બનાવે છે.
જાન્યુઆરીમાં, વિશ્વ હવામાન સંગઠને 2024 ને અત્યાર સુધીનું સૌથી ગરમ વર્ષ જાહેર કર્યું.
