Ayodhya Ram Mandir Donation: અયોધ્યાના રામ મંદિરમાં કથિત દાન ચોરીના મામલા બાદ શ્રી રામ જન્મભૂમિ તીર્થ ક્ષેત્ર ટ્રસ્ટે મંદિરની દાન વ્યવસ્થામાં શ્રદ્ધાળુઓનો વિશ્વાસ ફરીથી મજબૂત કરવા માટે નવી પારદર્શિતા વ્યવસ્થા લાગુ કરવાનો પ્રસ્તાવ રાખ્યો છે.
ટ્રસ્ટે પોતાની અધિકૃત વેબસાઇટ દ્વારા દાન કરનાર શ્રદ્ધાળુઓને ‘તુરંત ડિજિટલ રસીદ’ આપવાની શરૂઆત કરી છે.
ચુકવણી પૂર્ણ થતાં જ રસીદ તરત તૈયાર થઈ જશે અને શ્રદ્ધાળુ તેને તરત જ ડાઉનલોડ કરી શકશે. તેનાથી દરેક ઓનલાઈન દાનનો ડિજિટલ રેકોર્ડ દાન કરનાર પાસે રહેશે. મંદિર પરિસરમાં રાખવામાં આવેલા 30 દાનપાત્રોમાં ઑફલાઇન દાન કરનાર શ્રદ્ધાળુઓને, જો તેઓ ઇચ્છે, તો રસીદ આપવામાં આવશે.
અધિકારીઓનું કહેવું છે કે તેને દરેક માટે ફરજિયાત બનાવવામાં આવ્યું નથી, કારણ કે ઓછી રકમનું દાન કરનારા ઘણા શ્રદ્ધાળુઓ રસીદ લેવા ઇચ્છતા નથી. આ નિર્ણય એવા સમયે લેવામાં આવ્યો છે, જ્યારે મંદિર પરિસરમાંથી કથિત રીતે દાન ચોરીના મામલે ટ્રસ્ટની કડક તપાસ ચાલી રહી છે.
માહિતી મળી છે કે નવી વ્યવસ્થા લાગુ કરવા માટે રામ મંદિર ટ્રસ્ટે પોતાની અધિકૃત વેબસાઇટના ડોનેશન વિભાગને પણ અપડેટ કર્યો છે. હવે ઓનલાઈન દાન કરવા માટે શ્રદ્ધાળુઓએ પોતાનું નામ, દાનનો હેતુ, PAN નંબર, દાનની તારીખ, દાનની રકમ, સરનામું, રાજ્ય, જિલ્લો, દેશ, પિન કોડ, ઈમેલ આઈડી અને મોબાઇલ નંબર જેવી માહિતી આપવી પડશે.
ચુકવણી પૂર્ણ થયા બાદ સિસ્ટમ આપમેળે એક ડિજિટલ રસીદ તૈયાર કરશે, જેને ડાઉનલોડ કરીને ભવિષ્ય માટે સુરક્ષિત રાખી શકાશે. ટ્રસ્ટે પોતાની અધિકૃત વેબસાઇટ પર મોબાઇલ નંબર અને ઈમેલ આઈડી પણ જાહેર કર્યા છે, જેથી શ્રદ્ધાળુઓ દાન સંબંધિત કોઈપણ સમસ્યા અથવા સહાય માટે સરળતાથી સંપર્ક કરી શકે.
ફરિયાદોના કારણે આ સુધારો કરવામાં આવ્યો
ટ્રસ્ટના એક વરિષ્ઠ અધિકારીના જણાવ્યા અનુસાર, આ નિર્ણય દાન ચોરીના વિવાદ અને અનેક ભક્તોની ફરિયાદો બાદ લેવામાં આવ્યો કે તેમને રસીદો તરત મળી નહોતી.
એક અન્ય મોટા ફેરફારમાં, મંદિરમાં દાનમાં આપવામાં આવેલા દાગીના અથવા અન્ય કિંમતી વસ્તુઓની પણ ફરજિયાત નોંધ કરવામાં આવશે અને જો ભક્તો માંગ કરશે તો તેમને રસીદ આપવામાં આવશે. અગાઉ આ પ્રકારની વ્યવસ્થિત દસ્તાવેજીકરણ પદ્ધતિનું સમાન રીતે પાલન કરવામાં આવતું નહોતું.
એક વરિષ્ઠ અધિકારીએ જણાવ્યું, “કિંમતી ચઢાવા અંગેની ચિંતાઓ દૂર કરવા માટે ટ્રસ્ટે નવી દસ્તાવેજીકરણ વ્યવસ્થા પણ શરૂ કરી છે, જેના હેઠળ દાતાનું નામ, સરનામું અને દાગીનાની વિગતો, જેમાં તેનો પ્રકાર અને વર્ણન સામેલ છે, રસીદ આપતા પહેલાં નિર્ધારિત કર્મચારીઓ દ્વારા તરત જ નોંધવામાં આવશે.”
ટ્રસ્ટના અધિકારીઓનું માનવું છે કે નવી વ્યવસ્થાથી પારદર્શિતા વધશે, લોકોનો વિશ્વાસ પાછો આવશે અને ભવિષ્યમાં દાનના રેકોર્ડનું વેરિફિકેશન કરવું ખૂબ સરળ બનશે.
ટ્રસ્ટના સૂત્રોએ જણાવ્યું કે આ સુધારાઓ દાન ચોરીના મામલા બાદ નાણાકીય પારદર્શિતા વધુ સારી બનાવવા માટેના મોટા પ્રયાસનો ભાગ છે. એવી અપેક્ષા છે કે ટ્રસ્ટ પોતાની અધિકૃત વેબસાઇટ પર મળેલા દાન, થયેલી આવક અને થયેલા ખર્ચ વિશે સંપૂર્ણ માહિતી નિયમિત રીતે પ્રકાશિત કરશે.
ટ્રસ્ટના અધિકારીઓના જણાવ્યા મુજબ, નવી પદ્ધતિઓનો હેતુ ભવિષ્યમાં નાણાકીય વિવાદોની સંભાવના ઘટાડવાનો અને દાનના સંચાલનમાં જવાબદારી વધુ મજબૂત બનાવવાનો છે.
દાગીનાના દાનમાં ભારે ઘટાડો
આ વિવાદની મંદિરના દાનના સ્વરૂપ પર પણ સ્પષ્ટ અસર જોવા મળી છે.
દાનની ગણતરીમાં સામેલ મંદિરના એક કર્મચારીએ જણાવ્યું, “જૂન મહિનામાં કથિત ચોરીનો મામલો સામે આવ્યા બાદથી સોનું, ચાંદી અને દાગીનાના દાનમાં ભારે ઘટાડો થયો છે. અગાઉ જ્યારે પણ દાનપેટી ખોલવામાં આવતી હતી ત્યારે સોના-ચાંદીના સિક્કા, દાગીના અને ચલણી નોટો સાથે આભૂષણો મળવું સામાન્ય વાત હતી. જોકે, વિવાદ બાદ આવો ચઢાવો ખૂબ ઓછો મળવા લાગ્યો છે.”
કર્મચારીએ કહ્યું, “આ ઘટનાએ ભક્તોના મનમાં એવો પ્રશ્ન ઉભો કર્યો છે કે ભગવાન રામને ચઢાવવામાં આવેલો ચઢાવો આખરે સુરક્ષિત રહે છે કે નહીં.”
એક અન્ય કર્મચારીએ જણાવ્યું કે થોડા મહિના પહેલાં સુધી ભાવુક બનીને ભક્તો દર્શન દરમિયાન દાનપેટીમાં વીંટી, ચેઇન, ઝુમખાં, પેન્ડન્ટ, ચૂડીઓ, કંગણ અને સોના અથવા ચાંદીના સિક્કા ચઢાવતા હતા.
ગણતરી દરમિયાન આવી કિંમતી વસ્તુઓને નિયમિત રીતે ચલણી નોટોથી અલગ કરીને સુરક્ષિત રાખવામાં આવતી હતી. તેમણે જણાવ્યું કે ભક્તો દાન આપવાનું ચાલુ રાખે છે, પરંતુ ચોરીનો મામલો સામે આવ્યા બાદ તેઓ ખૂબ સાવચેત બની ગયા છે. તેમણે વધુમાં કહ્યું કે છેલ્લા એક મહિનાથી એક પણ દાનદાતા મોટી માત્રામાં કિંમતી દાગીના દાન આપવા આગળ આવ્યો નથી.
ટ્રસ્ટે છેલ્લા બે મહિનામાં મળેલા દાનના કોઈ આંકડા સત્તાવાર રીતે જાહેર કર્યા નથી.
આ દરમિયાન, દાન ચોરીના મામલે સ્પેશિયલ ઇન્વેસ્ટિગેશન ટીમ (SIT) અને પોલીસની તપાસ ચાલુ છે. અત્યાર સુધીમાં આઠ લોકોને ન્યાયિક કસ્ટડીમાં મોકલવામાં આવ્યા છે.
તાજેતરમાં, યોગી આદિત્યનાથ સરકારે IG કિરણ એસની અધ્યક્ષતામાં નવી SITની રચના કરી છે, જેમાં DIG (અયોધ્યા) સોમેન વર્મા અને SSP (અયોધ્યા) ડૉ. ગૌરવ ગ્રોવર સભ્ય છે. અગાઉની SITમાં લખનૌ કમિશનર વિજય વિશ્વાસ પંત અને સ્પેશિયલ સેક્રેટરી (ફાઇનાન્સ) નીલ રતન કુમાર ઉપરાંત અન્ય અધિકારીઓ સામેલ હતા.
આ પગલું સુપ્રીમ કોર્ટે 13 જુલાઈની સુનાવણી દરમિયાન રાજ્ય સરકારને એક વરિષ્ઠ IPS અધિકારીના નેતૃત્વમાં નવી SIT બનાવવાનો નિર્દેશ આપ્યા બાદ લેવામાં આવ્યું છે.
