CAPF Bill Rajya Sabha Protest: રાજ્યસભામાં સોમવારે કેન્દ્ર સરકાર દ્વારા પ્રસ્તાવિત કેન્દ્રીય સશસ્ત્ર પોલીસ દળ (CAPF) વિધેયકને રજૂ કરવાની પ્રક્રિયા પ્રભાવિત થઈ હતી. ખરેખર વિપક્ષી દળોએ સંસદીય નિયમોના ઉલ્લંઘનનો આરોપ લગાવતા આના પર ભારે વિરોધ નોંધાવ્યો હતો. તૃણમૂલ કોંગ્રેસના નેતૃત્વમાં અનેક વિપક્ષી દળોએ દાવો કર્યો કે બિલની નકલ સભ્યોને નિર્ધારિત 48 કલાક પહેલા ઉપલબ્ધ કરાવવામાં આવી નહોતી, જેના કારણે તેને રજૂ કરતા રોકવામાં આવ્યું હતું.
તૃણમૂલ કોંગ્રેસના સાંસદ ડેરેક ઓ બ્રાયને સદનમાં આ મુદ્દો ઉઠાવતા સરકાર પાસે સંસદીય પ્રક્રિયાઓનું પાલન સુનિશ્ચિત કરવાની માંગ કરી હતી. વિરોધ વચ્ચે પાર્ટીના સાંસદોએ વોકઆઉટ પણ કર્યું હતું. કોંગ્રેસ, આમ આદમી પાર્ટી અને CPI (M) એ પણ આ મુદ્દે સરકારનો વિરોધ કર્યો અને ઉતાવળમાં કાયદો પસાર કરવા સામે ચેતવણી આપી હતી.
સ્થિતિને જોતા સરકારે હાલમાં CAPF બિલ રજૂ કરવાનો નિર્ણય ટાળી દીધો છે. એક વરિષ્ઠ મંત્રીએ સ્વીકાર્યું કે કેટલાક મતભેદો સામે આવ્યા છે, જેને દૂર કરવા આવશ્યક છે. આ દરમિયાન ગૃહમંત્રી અમિત શાહે વિપક્ષી નેતાઓ સાથે બેઠક કરી સહમતી બનાવવાની કોશિશ કરી હતી. સંસદીય કાર્ય મંત્રી કિરેન રિજિજુ પણ આ બેઠકમાં સામેલ રહ્યા હતા. બીજી તરફ, વિપક્ષના નેતા મલ્લિકાર્જુન ખડગેએ અન્ય દળોના નેતાઓ સાથે અલગથી રણનીતિ બેઠક કરી હતી.
શું છે CAPF બિલ?
પ્રસ્તાવિત CAPF બિલનો ઉદ્દેશ્ય દેશના 5 મુખ્ય કેન્દ્રીય સુરક્ષા દળો CRPF, BSF, ITBP, SSB અને CISF માટે એકીકૃત વહીવટી માળખું તૈયાર કરવાનો છે. હાલમાં આ તમામ દળો અલગ-અલગ કાયદાઓ હેઠળ સંચાલિત થાય છે. બિલ હેઠળ ભરતી, પ્રમોશન, ડેપ્યુટેશન અને સેવા શરતોને સમાન બનાવવાનો પ્રસ્તાવ છે. આમાં IPS અધિકારીઓની વરિષ્ઠ પદો પર નિમણૂકને ઔપચારિક રૂપ આપવાની વાત પણ સામેલ છે.
બિલમાં શું છે?
બિલ અનુસાર, ઇન્સ્પેક્ટર જનરલ (IG) સ્તરના 50 ટકા પદો IPS અધિકારીઓ દ્વારા ભરવામાં આવશે, જ્યારે એડિશનલ ડાયરેક્ટર જનરલ (ADG) સ્તર પર આ સંખ્યા ઓછામાં ઓછી 67 ટકા હશે. ટોચના પદો સ્પેશિયલ ડાયરેક્ટર જનરલ (SDG) અને ડાયરેક્ટર જનરલ (DG) પર સંપૂર્ણપણે IPS અધિકારીઓની નિમણૂકનો પ્રસ્તાવ છે. આ જ જોગવાઈને લઈને વિવાદ ઘેરો બન્યો છે, કારણ કે CAPF ની અંદરથી જ અધિકારીઓની તકો મર્યાદિત થવાની આશંકા વ્યક્ત કરવામાં આવી રહી છે.
આ વિધેયક સુપ્રીમ કોર્ટના તે ચુકાદા બાદ લાવવામાં આવ્યું છે, જેમાં CAPF માં IPS અધિકારીઓની પ્રતિનિયુક્તિ ઘટાડવા અને કેડર સમીક્ષા કરવાના નિર્દેશ આપવામાં આવ્યા હતા. જોકે પ્રસ્તાવિત બિલ આ નિર્દેશોની વિરુદ્ધ જતું હોય તેવું જણાઈ રહ્યું છે, જેનાથી વિવાદ વધુ વધ્યો છે. સરકાર અને વિપક્ષ વચ્ચે સહમતી બન્યા બાદ જ બિલને ફરીથી રાજ્યસભામાં રજૂ કરવામાં આવે તેવી શક્યતા છે. હાલમાં આ મુદ્દો રાજકીય અને વહીવટી બંને સ્તરે ચર્ચાનો વિષય બનેલો છે.
