CAPF Promotion Delay 2026: કેન્દ્રીય સશસ્ત્ર પોલીસ દળ (CAPF) એટલે કે CRPF, BSF, CISF, ITBP અને SSB માં આજકાલ કેડર અધિકારીઓના પ્રમોશનમાં વિલંબ અને IPS અધિકારીઓના ડેપ્યુટેશન પર આવીને મહત્વના પદ સંભાળવાને લઈને વિવાદ વધી ગયો છે. આ મુદ્દાને લઈને શુક્રવારે ‘એલાયન્સ ઓફ ઓલ એક્સ પેરામિલિટરી ફોર્સિસ વેલ્ફેર એસોસિએશન’ (AAPWA) એ પ્રેસ કોન્ફરન્સ કરી હતી. એસોસિએશને 23 માર્ચ ના રોજ જંતર-મંતર પર શાંતિપૂર્ણ ધરણા આપવાનું એલાન કર્યું છે. સાથે જ ‘ઓર્ગેનાઈઝ્ડ ગ્રુપ-એ સર્વિસ’ (OGAS) નો દરજ્જો આપવા અને ‘ઓલ્ડ પેન્શન સ્કીમ’ (OPS) લાગુ કરવાની માંગ કરી છે.
’16 વર્ષ પછી પણ પહેલું પ્રમોશન નહીં’
CAPF અધિકારીઓના આ મુદ્દાને પ્રમુખતાથી ઉઠાવનાર AAPW એસોસિએશનના અધ્યક્ષ અને CRPF ના નિવૃત્ત ADG એચ. આર. સિંહના જણાવ્યા અનુસાર, CAPF માં આસિસ્ટન્ટ કમાન્ડન્ટ તરીકે ભરતી થયેલા અધિકારીઓને 16 વર્ષની નોકરી પછી પણ પહેલું પ્રમોશન મળી રહ્યું નથી.
તેનાથી ઉલટું, 2012 બેચના IPS અધિકારીઓ લગભગ 14 વર્ષની સેવામાં જ DIG બની ચૂક્યા છે અને CAPF માં સીધા આ પદ પર તૈનાત થઈ રહ્યા છે. અંદાજે 13 હજાર CAPF કેડર અધિકારીઓ અલગ-અલગ રેન્કમાં પ્રમોશન અટકવાની સમસ્યાનો સામનો કરી રહ્યા છે. તેમનું કહેવું છે કે CAPF ને પણ બાકીની 57 ગ્રુપ-એ સેવાઓની જેમ OGAS નો દરજ્જો મળવો જોઈએ, જે અત્યાર સુધી મળ્યો નથી.
‘આ CAPF વિરુદ્ધ IPS ની લડાઈ નથી’
CRPF ની કોબ્રા વિંગના નિવૃત્ત IG કમલ કાંત શર્માએ કહ્યું કે આ CAPF વિરુદ્ધ IPS ની લડાઈ નથી. CAPF માં લગભગ 700 IPS અધિકારીઓ છે, જ્યારે CAPF કેડર અધિકારીઓની સંખ્યા 13 હજારથી વધુ છે.
નિષ્ણાતોનું માનવું છે કે સમયસર ‘કેડર રિવ્યુ’ ન થવાને કારણે ઉચ્ચ પદોની સંખ્યા મર્યાદિત રહી ગઈ છે, જેનાથી પ્રમોશનમાં વિલંબ થઈ રહ્યો છે. તેમણે એમ પણ કહ્યું કે આ વિવાદમાં સૌથી મહત્વની ભૂમિકા ભજવતા જવાનોની અવગણના થઈ રહી છે, જેમની સંખ્યા લગભગ 15 લાખ છે. BSF ના નિવૃત્ત DIG ધર્મેન્દ્ર અને AAPWA ના જનરલ સેક્રેટરી રણવીર સિંહનું કહેવું છે કે ઘણી કમિટી અને સુપ્રીમ કોર્ટ CAPF ના પક્ષમાં ચુકાદો આપી ચૂક્યા છે.
ક્યારથી ચાલી રહ્યો છે વિવાદ?
BSF ના નિવૃત્ત ADG સંજીવ કૃષ્ણ સૂદના જણાવ્યા અનુસાર, લગભગ 13 વર્ષની કાનૂની લડાઈ બાદ 23 મે 2025 ના રોજ સુપ્રીમ કોર્ટે CAPF ના પક્ષમાં ચુકાદો આપ્યો હતો. આમ છતાં સરકારે રિવ્યુ પિટિશન દાખલ કરી હતી, જે 28 ઓક્ટોબર 2025 ના રોજ ફગાવી દેવામાં આવી હતી.
ત્યારબાદ પણ ગૃહ મંત્રાલયે 6 મહિનામાં ચુકાદો લાગુ કર્યો નથી. આના પર અધિકારીઓએ તિરસ્કારની અરજી (Contempt Petition) દાખલ કરવી પડી હતી, જેની સુનાવણી 10 ફેબ્રુઆરી અને 10 માર્ચ 2026 ના રોજ થઈ હતી. હવે આગામી સુનાવણી 1 એપ્રિલ 2026 ના રોજ થશે. સરકાર તરફથી કહેવામાં આવ્યું છે કે તેઓ વૈધાનિક ફેરફારો પર વિચાર કરી રહ્યા છે અને મંત્રીમંડળે CAPFs (General Administration & Regulation) Bill, 2026 ને મંજૂરી આપી દીધી છે.
