Chambal Illegal Sand Mining SC: સુપ્રીમ કોર્ટે રાષ્ટ્રીય ચંબલ ઘડિયાલ સેન્ચ્યુરીમાં ગેરકાયદે રેતી ખનનને લઈને મધ્ય પ્રદેશ સરકારના વલણ પર સખત નારાજગી વ્યક્ત કરતા કહ્યું કે રાજ્ય પોતાની લાચારી કે ખામીઓનો હવાલો આપીને જવાબદારીમાંથી બચી શકે નહીં. કોર્ટે તેને ચોંકાવનારું અને ચિંતાજનક ગણાવ્યું કે રાજ્યએ નેશનલ ગ્રીન ટ્રિબ્યુનલ (NGT) માં કહ્યું કે તેના વન અધિકારીઓ રેતી માફિયાનો મુકાબલો કરવા માટે પૂરતા હથિયારોથી સજ્જ નથી, જ્યારે માફિયા પાસે આધુનિક હથિયારો અને વાહનો છે.
કોર્ટે રાજસ્થાન, મધ્ય પ્રદેશ અને ઉત્તર પ્રદેશ સરકારોને ગેરકાયદે ખનન વાળા માર્ગો પર હાઈ-રિઝોલ્યુશન વાઈ-ફાઈ સક્ષમ સીસીટીવી (CCTV) કેમેરા લગાવવાનો નિર્દેશ આપ્યો. આગામી સુનાવણી ૧૧ મેના રોજ થશે. જસ્ટિસ વિક્રમ નાથ અને જસ્ટિસ સંદીપ મહેતાની બેન્ચે કહ્યું કે આ પ્રકારની દલીલ માત્ર વહીવટી નિષ્ફળતા જ નથી દર્શાવતી, પરંતુ એ પણ બતાવે છે કે રાજ્ય ગેરકાયદે પ્રવૃત્તિઓને રોકવા પ્રત્યે ગંભીર નથી.
‘ઠોસ પગલાં નહીં ભરો તો પેરામિલિટરી ફોર્સની થશે તૈનાત’
કોર્ટે સ્પષ્ટ કર્યું કે આવી ખામીઓ સીધી રીતે ગેરકાયદે ખનન, હિંસા, માનવ જીવનના નુકસાન અને દુર્લભ વન્યજીવોના આવાસના વિનાશને પ્રોત્સાહન આપે છે. કોર્ટે એ પણ કહ્યું કે અમલીકરણ એજન્સીઓને પૂરતા સંસાધનો અને સુરક્ષા ન આપવી તે શાસન વ્યવસ્થા અને કાયદાના શાસનને નબળું પાડે છે. કોર્ટે ચેતવણી આપી કે જો રાજ્યોએ નક્કર પગલાં નહીં લીધા તો તે પેરામિલિટરી ફોર્સની તૈનાતી, ખનન પર સંપૂર્ણ પ્રતિબંધ અને ભારે દંડ જેવા કડક આદેશો આપી શકે છે.
શું રેતી ખનન પર વધુ કડકાઈ વધશે?
સુપ્રીમ કોર્ટના આદેશનો અર્થ છે કે ચંબલ અભયારણ્યમાં ગેરકાયદે રેતી ખનનને હવે કડકાઈથી રોકવામાં આવશે.
આનાથી ઘડિયાલ, ગંગા ડોલ્ફિન અને અન્ય દુર્લભ જીવોનું આવાસ સુરક્ષિત થશે.
નદીનો જળ પ્રવાહ અને જૈવ વિવિધતા બચાવવામાં મદદ મળશે.
પ્રશાસનની જવાબદારી વધશે.
