Dr Latika Nath: ભારતમાં વન્યજીવ સંરક્ષણની વાત હોય અને ડો. લતિકા નાથનું નામ ન આવે તે શક્ય નથી. દિલ્હી સ્થિત સંરક્ષણ નિષ્ણાત અને વન્યજીવ ફોટોગ્રાફર ડો. લતિકા નાથને ‘ટાઈગર પ્રિન્સેસ’ તરીકે ઓળખવામાં આવે છે. તેઓ ભારતના પ્રથમ મહિલા છે જેમણે ટાઈગર કન્ઝર્વેશન (વાઘ સંરક્ષણ) માં પીએચ.ડી. હાંસલ કરી છે. ડો. લતિકા નાથ માત્ર એક વૈજ્ઞાનિક નથી, પરંતુ પ્રકૃતિના સાચા સંરક્ષક છે. તેમણે સાબિત કર્યું કે જુસ્સો, સમર્પણ અને સાહસ સાથે કોઈપણ વ્યક્તિ પર્યાવરણ સંરક્ષણમાં મોટો ફેરફાર લાવી શકે છે. તેમની વાર્તા આપણને શીખવે છે કે જંગલ અને વન્યજીવો માત્ર જોવાની વસ્તુ નથી, પરંતુ આપણો સહિયારો વારસો છે.
ટાઈગર કન્ઝર્વેશનમાં Ph.D. કરનાર પ્રથમ ભારતીય મહિલા
ડો. લતિકા નાથે વાઘના સંરક્ષણ અને તેમના કુદરતી રહેઠાણો પર ઊંડો અભ્યાસ કર્યો છે. તેઓ ટાઈગર કન્ઝર્વેશનમાં પીએચડી કરનાર પ્રથમ મહિલા છે. તેમનું કાર્ય માત્ર શૈક્ષણિક સંશોધન પૂરતું મર્યાદિત ન રહ્યું, પરંતુ તેમણે જંગલોમાં રહીને વાઘનું વર્તન, તેમનો સંઘર્ષ અને માનવ-વન્યજીવ સંબંધોને ઊંડાણપૂર્વક સમજ્યા.
કેમ કહેવામાં આવે છે ‘Tiger Princess’?
ડો. લતિકા નાથને ભારતની ‘ટાઈગર પ્રિન્સેસ’ કહેવામાં આવે છે. વાઘ પ્રત્યેના તેમના ઊંડા લગાવ અને સમર્પણ પર એક વિશેષ ડોક્યુમેન્ટરી પણ બની હતી, જેને નેશનલ જિયોગ્રાફિક દ્વારા પ્રસ્તુત કરવામાં આવી હતી. આ ડોક્યુમેન્ટરીમાં તેમણે વાઘની ભવ્યતા અને તેમની જંગલી આઝાદી પ્રત્યેના પોતાના પ્રેમને વ્યક્ત કર્યો હતો. તેઓ કહે છે: “કંઈક એટલું સુંદર, એટલું અસ્પૃશ્ય અને જંગલી સ્વરૂપે પ્રકૃતિમાં અસ્તિત્વ ધરાવતું હોય—આ રોમાંચ જ મને વાઘના પ્રેમમાં પડવા મજબૂર કરે છે.”
જંગલોથી મહાસાગરો અને ધ્રુવીય પ્રદેશો સુધીની સફર
ડો. લતિકા નાથ માત્ર વાઘ સુધી મર્યાદિત રહ્યા નથી. તેમણે જંગલો, મહાસાગરો અને ધ્રુવીય પ્રદેશોની મુસાફરી કરી છે, જેથી તેઓ સમજી શકે કે પૃથ્વી પર જીવન એકબીજા સાથે કેવી રીતે જોડાયેલું છે. તેમના મતે, દરેક પ્રજાતિ, દરેક રહેઠાણ અને દરેક ઇન્સાન એક અદ્રશ્ય દોરાથી બંધાયેલા છે. આ જ વિચારધારા તેમના સંરક્ષણના દર્શનને ખાસ બનાવે છે.
વન્યજીવ ફોટોગ્રાફર અને સ્ટોરીટેલર
ડો. લતિકા નાથ પોતાને “જંગલના સ્ટોરીટેલર” (Storyteller of the Wild) કહે છે. તેઓ પોતાની ફોટોગ્રાફી અને લેખન દ્વારા લોકોને સમજાવવાનો પ્રયાસ કરે છે કે પ્રકૃતિની રક્ષા શા માટે જરૂરી છે. તેમની તસવીરો માત્ર પ્રાણીઓની સુંદરતા જ નથી દર્શાવતી, પરંતુ તેમના અસ્તિત્વ માટેના સંઘર્ષને પણ સામે લાવે છે.
