Education Ministry Office Fire: દિલ્હીના ITO વિસ્તારમાં આવેલી શિક્ષણ મંત્રાલયની એક ઓફિસમાં સોમવારે સવારે અચાનક ભીષણ આગ લાગી ગઈ. રાહતની વાત એ રહી કે આ અકસ્માતમાં કોઈ જાનહાનિ (જાનમાલનું નુકસાન) થઈ નથી. જો કે, CBSE ના ડેટા લીક વિવાદ વચ્ચે થયેલી આ ઘટનાને લઈને મુખ્ય વિપક્ષી પક્ષ કોંગ્રેસે કેન્દ્ર સરકાર પર આકરા પ્રહારો કર્યા છે અને તેને “અત્યંત શંકાસ્પદ” ગણાવી છે.
ઘટનાની વિગત: ઓફિસમાં સવારે ભડકી આગ
ફાયર બ્રિગેડના અધિકારીઓના જણાવ્યા અનુસાર, આ આગ નવી દિલ્હીના ITO વિસ્તારમાં આવેલા સ્કૂલ ઓફ પ્લાનિંગ એન્ડ આર્કિટેક્ચર (SPA) કેમ્પસની અંદર લાગી છે, જ્યાં શિક્ષણ મંત્રાલયની ઓફિસ (સેકન્ડ ફ્લોર) કાર્યરત છે.
સમય: દિલ્હી ફાયર સર્વિસ (DFS) ને સોમવારે સવારે આશરે 9:37 વાગ્યે આગ લાગવાની સૂચના મળી હતી.
કાર્યવાહી: સૂચના મળતા જ ફાયર વિભાગે તરત જ કાર્યવાહી કરીને 8 ફાયર ટેન્ડર્સ (આગ બુઝાવનારી ગાડીઓ) ને ઘટનાસ્થળે રવાના કરી હતી.
વર્તમાન સ્થિતિ: ફાયર ફાઇટર્સની મુસ્તૈદીથી આગ પર સંપૂર્ણ કાબૂ મેળવી લેવામાં આવ્યો છે. હાલમાં આગ લાગવાના ચોક્કસ કારણો જાણી શકાયા નથી અને તપાસ ચાલુ છે. સામાન્ય રીતે ફાયર બ્રિગેડ શરૂઆતની તપાસમાં આવું જ નિવેદન આપે છે. પરંતુ આ ઘટનાક્રમ પર આખા દેશની નજર છે.
એજન્સીના સમાચારો અનુસાર, આગ વિકાસ માર્ગ સ્થિત મંત્રાલયની ઓફિસના બીજા માળ પર લાગી. આ ઓફિસ સેન્ટ્રલ દિલ્હીના ITO વિસ્તારમાં સ્કૂલ ઓફ પ્લાનિંગ એન્ડ આર્કિટેક્ચર પરિસરમાં આવેલી છે. આ ઘટનાક્રમ એવા સમયે સામે આવ્યો છે જ્યારે પરીક્ષાની ગેરરીતિઓને લઈને શિક્ષણ મંત્રી ધર્મેન્દ્ર પ્રધાન વિવાદોમાં ઘેરાયેલા છે. નેશનલ ટેસ્ટિંગ એજન્સી (NTA) અને CBSE (સેન્ટ્રલ બોર્ડ ઓફ સેકન્ડરી એજ્યુકેશન) બંનેને ઘણા પક્ષો તરફથી આકરી આલોચનાનો સામનો કરવો પડી રહ્યો છે.
સોમવારે પેન-એન્ડ-પેપર પરીક્ષા (કોમ્પ્યુટર-આધારિત પરીક્ષાથી વિપરીત) ના ઉપયોગ અને NEET પરીક્ષા તેમજ NTA થી સંબંધિત બાબતો પર ચર્ચા કરવા માટે એક સંસદીય સ્થાયી સમિતિની પણ બેઠક છે. આમાં CBSE ધોરણ 12 ની પરીક્ષાઓના મૂલ્યાંકન માટે ઉપયોગમાં લેવાતી ઓન-સ્ક્રીન માર્કિંગ સિસ્ટમની સમીક્ષા અને ધોરણ 9 અને 10 માં થ્રી-લેંગ્વેજ ફોર્મ્યુલાના પ્રયોગ જેવા મુદ્દાઓ પર ચર્ચા થશે.
કોંગ્રેસનો સરકાર પર આકરો હુમલો: “દાળમાં કંઈક કાળું છે”
આ ઘટના સામે આવતા જ કોંગ્રેસે આને તાજેતરના CBSE ઓન-સ્ક્રીન માર્કિંગ (OSM) વિવાદ સાથે જોડીને રાજકીય હુમલો તેજ કરી દીધો છે. કોંગ્રેસના વરિષ્ઠ નેતા અને જનરલ સેક્રેટરી (કમ્યુનિકેશન) જયરામ રમેશે સોશિયલ મીડિયા પ્લેટફોર્મ X પર પોસ્ટ કરીને આ ઘટના પર ઊંડી ચિંતા અને શંકા વ્યક્ત કરી. જયરામ રમેશે કહ્યું: “શિક્ષણ મંત્રાલયની ઓફિસોમાં આગ લાગવાના સમાચાર અત્યંત ચિસ્તાજનક છે. આની સાથે જ આ મામલો અત્યંત શંકાસ્પદ પણ છે.” પક્ષના વરિષ્ઠ નેતા પવન ખેડાએ એક પ્રેસ કોન્ફરન્સમાં સવાલ પૂછ્યો કે શિક્ષણ મંત્રાલયની ઓફિસમાં આગ એ સંયોગ છે કે પ્રયોગ.
વિપક્ષને આશંકા છે કે ક્યાંક આ આગ પાછળ ચાલી રહેલા વિવાદ સાથે જોડાયેલા મહત્વપૂર્ણ દસ્તાવેજો કે ડિજિટલ પુરાવાઓને નુકસાન પહોંચાડવાનો કોઈ પ્રયાસ તો નહોતો. હાલમાં, પોલીસ અને ફાયર વિભાગ આગના મૂળ કારણોની બારીકાઈથી તપાસ કરી રહ્યા છે.
શું છે CBSE OSM વિવાદ, જેનાથી જોડવામાં આવી રહ્યો છે આ અકસ્માત?
કોંગ્રેસ આ આગને માત્ર એક અકસ્માત માનવાનો ઇનકાર કરી રહી છે, કારણ કે આ ઘટના એવા સમયે બની છે જ્યારે શિક્ષણ મંત્રાલય અને CBSE પહેલાથી જ એક મોટા વિવાદના ઘેરામાં છે.
ડેટા બ્રીચ અને પોર્ટલમાં ગરબડ: તાજેતરમાં જ CBSE ની ધોરણ 12 ની પરીક્ષાના મૂલ્યાંકન માટે ઉપયોગમાં લેવાતી ‘ઓન-સ્ક્રીન માર્કિંગ’ (OSM) સિસ્ટમ અને તેના ‘OnMark’ પોર્ટલમાં ગંભીર સુરક્ષા ખામીઓ સામે આવી હતી. આરોપ છે કે લગભગ 20 લાખ વિદ્યાર્થીઓની ઉત્તરવહીઓનો ડેટા પ્રભાવિત થયો અને ઘણા વિદ્યાર્થીઓ પાસે ખોટી કોપીઓ પહોંચી ગઈ.
વેન્ડર કંપની (COEMPT) પર આરોપ: કોંગ્રેસે આરોપ લગાવ્યો છે કે CBSE એ ‘COEMPT’ નામની એક એવી વિવાદિત કંપનીને આ કોન્ટ્રાક્ટ સોંપ્યો, જે આના માટે લાયક નહોતી. કોંગ્રેસના નેતાઓના જણાવ્યા અનુસાર, બોર્ડે સપ્ટેમ્બરમાં પોતાના નિયમોમાં ફેરફાર કરીને આ વેન્ડર કંપનીને બ્લેકલિસ્ટ થવાથી બચાવવાનો પ્રયાસ પણ કર્યો હતો. વિદ્યાર્થી સાર્થક સિદ્ધાંતે પોતાની રિસર્ચથી આના પર ઘણા ખુલાસા કર્યા છે.
શિક્ષણ મંત્રીના રાજીનામાની માંગ: વિપક્ષી પક્ષો આ આખા ઘટનાક્રમને લઈને કેન્દ્રીય શિક્ષણ મંત્રી ધર્મેન્દ્ર પ્રધાનને “અહંકાર અને અક્ષમતાનું પ્રતીક” ગણાવીને તેમના રાજીનામાની માંગ કરી રહ્યા છે.
કોંગ્રેસે શિક્ષણ મંત્રી ધર્મેન્દ્ર પ્રધાન પર નિશાન સાધતા પૂછ્યું, “દેશ ક્યાં સુધી મંત્રી પ્રધાનને સહન કરશે, જેમના મંત્રાલયે ટેન્ડરોમાં આટલી અકલ્પનીય ગેરરીતિઓને અંજામ આપ્યો છે અને લાખો વિદ્યાર્થીઓના માનસિક સ્વાસ્થ્યને ધૂંધળું કર્યું છે?” તેમણે આરોપ લગાવ્યો, “મંત્રી પ્રધાન અહંકાર અને અક્ષમતાનું જીવતું-જાગતું ઉદાહરણ છે, જે રાષ્ટ્ર પ્રત્યેની કોઈ પણ જવાબદારીથી ઉપર પોતાના રાજકીય એજન્ડાને રાખે છે.”
CBSE અને NEET માં ગેરરીતિઓને લઈને વડાપ્રધાન એક પણ શબ્દ નથી બોલી રહ્યા. જ્યારે PM મોદી અવારનવાર પરીક્ષા પર ચર્ચા કરતા રહે છે. આણે PM મોદીના કાર્યક્રમને પણ વિવાદોમાં લાવી દીધો છે. વિપક્ષના નેતા રાહુલ ગાંધી, કોંગ્રેસના અન્ય વરિષ્ઠ નેતાઓના આરોપો વિદ્યાર્થીઓના ખુલાસા પર આધારિત છે. ઘણા CBSE ધોરણ 12 ના વિદ્યાર્થીઓએ પોર્ટલ પર અપલોડ કરાયેલી સ્કેન કરેલી આન્સરશીટ જોયા બાદ ગરબડની ફરિયાદ કરી હતી, કારણ કે તેમને ખબર પડી હતી કે આન્સરશીટ તેમની નથી. CBSE એ પાછળથી તેમનો સંપર્ક કર્યો અને તેમને તેમની સાચી આન્સરશીટ ઉપલબ્ધ કરાવી. બોર્ડે કહ્યું કે તેણે આ બાબતોને “સર્વોચ્ચ અગ્રતા” પર લીધી છે. સરકારી સૂત્રોના જણાવ્યા અનુસાર, IIT-મદ્રાસ અને IIT-કાનપુરના નિષ્ણાતો, ડિજિટલ ઇન્ફ્રાસ્ટ્રક્ચર કોર્પોરેશન ઓફ ઇન્ડિયા (DICI) સાથે મળીને સિસ્ટમની તપાસ કરી રહ્યા છે અને પોર્ટલ તેમજ પેમેન્ટ ગેટવેના ઇન્ટિગ્રેશનને મજબૂત કરી રહ્યા છે.
