Education Reservation Policy: કોંગ્રેસે સંસદની એક સમિતિના રિપોર્ટનો હવાલો આપતા મંગળવારે કહ્યું કે, ઉચ્ચ શિક્ષણ સંસ્થાઓમાં વંચિત વર્ગો માટે અનામતની જોગવાઈ ધરાવતા અનુચ્છેદ ૧૫(૫) ના અમલીકરણની દેખરેખની જવાબદારી કોઈ નિયામક (રેગ્યુલેટર) ને સોંપવી જોઈએ. પાર્ટીના મહાસચિવ જયરામ રમેશે એમ પણ કહ્યું કે આ અનુચ્છેદને પૂર્ણ સ્વરૂપે લાગુ કરવો જોઈએ. અનુચ્છેદ ૧૫(૫) હેઠળ ખાનગી અને સરકારી સહાયતા પ્રાપ્ત શૈક્ષણિક સંસ્થાઓમાં અન્ય પછાત વર્ગો (OBC), અનુસૂચિત જાતિ (SC) અને અનુસૂચિત જનજાતિ (ST) માટે અનામતની જોગવાઈ છે.
વિકસિત ભારત શિક્ષણ અધિષ્ઠાન વિધેયક પર સવાલ
જયરામ રમેશે ‘એક્સ’ પર પોસ્ટ કર્યું કે, ‘વિકસિત ભારત શિક્ષણ અધિષ્ઠાન વિધેયક, ૨૦૨૬ હેઠળ દેશમાં ઉચ્ચ શિક્ષણ માટે એક એકલ નિયામક સ્થાપિત કરવાનો પ્રસ્તાવ છે. આ વિધેયક ૧૫ ડિસેમ્બર ૨૦૨૫ ના રોજ લોકસભામાં રજૂ કરવામાં આવ્યું હતું અને બીજા જ દિવસે તેને સંયુક્ત સંસદીય સમિતિને મોકલી દેવામાં આવ્યું હતું.’
બંધારણના અનુચ્છેદ ૧૫(૫) ના અમલીકરણની દેખરેખ
કોંગ્રેસ મહાસચિવે કહ્યું, ‘આવા કોઈ નિયામકને બંધારણના અનુચ્છેદ ૧૫(૫) ના અમલીકરણની દેખરેખની જવાબદારી આપવી જોઈએ, જે આજથી બરાબર ૨૦ વર્ષ પહેલા અસ્તિત્વમાં આવ્યો હતો. અનુચ્છેદ ૧૫(૫) ને ડો. મનમોહન સિંહની સરકારે ૯૩માં બંધારણીય સુધારા દ્વારા ઉમેર્યો હતો. આ એક ઐતિહાસિક ક્ષણ હતી, જેણે IIT, IIM, કેન્દ્રીય વિશ્વવિદ્યાલયો અને NIT સહિત કેન્દ્ર દ્વારા નાણાં પોષિત ઉચ્ચ શિક્ષણ સંસ્થાઓમાં અન્ય પછાત વર્ગ (OBC) ના વિદ્યાર્થીઓ માટે ૨૭ ટકા અનામતની મંજૂરી આપી હતી.’
OBC સમુદાયના વિદ્યાર્થીઓએ અનામતનો લાભ લીધો
જયરામ રમેશનું કહેવું છે કે ત્યારથી અત્યાર સુધી OBC સમુદાયના લાખો વિદ્યાર્થીઓએ આ અનામતનો લાભ લીધો છે, જેનાથી કરોડો લોકોને આર્થિક અને સામાજિક ગતિશીલતા મળી છે. અનુચ્છેદ ૧૫(૫) સરકારને એ પણ મંજૂરી આપે છે કે તે ખાનગી ઉચ્ચ શિક્ષણ સંસ્થાઓમાં SC, ST અને OBC સમુદાયના વિદ્યાર્થીઓ માટે અનામત ફરજિયાત કરી શકે. જોકે, તેને બાદમાં સુપ્રીમ કોર્ટમાં પડકારવામાં આવ્યો હતો.
સુપ્રીમ કોર્ટના ચુકાદાનો પણ કર્યો ઉલ્લેખ
કોંગ્રેસ નેતાએ કહ્યું, ‘૬ મે ૨૦૧૪ ના રોજ, પ્રમતિ એજ્યુકેશનલ એન્ડ કલ્ચરલ ટ્રસ્ટ વિરુદ્ધ ભારત સંઘ કેસમાં, સુપ્રીમ કોર્ટે અનુચ્છેદ ૧૫(૫) ની માન્યતાને સ્પષ્ટપણે બરકરાર રાખી હતી અને તે સાફ કર્યું હતું કે ખાનગી ઉચ્ચ શિક્ષણ સંસ્થાઓમાં પણ SC, ST અને OBC વિદ્યાર્થીઓ માટે અનામતની મંજૂરી છે. જોકે, હાલમાં સંસદ દ્વારા એવો કોઈ કાયદો પસાર કરવામાં આવ્યો નથી જે અનુચ્છેદ ૧૫(૫) ને લાગુ કરાવી શકે.’
શિક્ષણ સંસ્થાઓમાં રિઝર્વેશન લાગુ કરવાની માંગ
કોંગ્રેસ નેતાએ કહ્યું, ‘ઓગસ્ટ ૨૦૨૫ માં, શિક્ષણ પરની સંસદીય સ્થાયી સમિતિએ એક રિપોર્ટ રજૂ કર્યો હતો, જેમાં સંસદને ખાનગી ઉચ્ચ શિક્ષણ સંસ્થાઓમાં SC, ST અને OBC સમુદાયો માટે અનામત ફરજિયાત કરતો કાયદો પસાર કરવા વિનંતી કરવામાં આવી હતી. સમિતિએ નોંધ્યું કે ખાનગી શૈક્ષણિક સંસ્થાઓમાં આ સમુદાયોનું પ્રતિનિધિત્વ અત્યંત અને અસ્વીકાર્ય રીતે ઓછું છે.’ જયરામ રમેશે કહ્યું કે આ ઐતિહાસિક અવસરે, કોંગ્રેસ પાર્ટી અનુચ્છેદ ૧૫(૫) માં રહેલા સામાજિક ન્યાય પ્રત્યે પોતાની પ્રતિબદ્ધતા દોહરાવે છે અને મોદી સરકાર પાસે તેને પૂર્ણ રીતે લાગુ કરવાની માંગ કરે છે.
