Farooq Abdullah: રાષ્ટ્રીય સ્વયંસેવક સંઘ (RSS) નેતા દત્તાત્રેય હોસબોલેએ તાજેતરમાં એક ઈન્ટરવ્યુમાં કહ્યું હતું કે ભારતે પાકિસ્તાન સાથે વાતચીતના દરવાજા ખુલ્લા રાખવા જોઈએ. આના પર હવે જમ્મુ-કાશ્મીરના પૂર્વ મુખ્યમંત્રી ફારૂક અબ્દુલ્લાનું નિવેદન આવ્યું છે. તેમણે હોસબોલેના નિવેદનને આવકારતા ભાજપ પર કટાક્ષ કરતા કહ્યું કે જ્યારે તેમણે પાકિસ્તાન સાથે વાતચીતની વકીલાત કરી હતી ત્યારે તેમને ‘આતંકવાદી અને દેશ વિરોધી’ જાહેર કરવામાં આવ્યા હતા.
કેન્દ્ર સરકારને RSS નેતા દત્તાત્રેય હોસબોલે અને પૂર્વ સેના પ્રમુખ જનરલ મનોજ નરવણેની સલાહ પર ધ્યાન આપવા વિનંતી કરતા, અબ્દુલ્લાએ કહ્યું કે પાકિસ્તાન સાથે વાતચીતની પ્રક્રિયા શરૂ કરવાનો આ યોગ્ય સમય છે, કારણ કે યુદ્ધ કોઈ પણ સમસ્યાનો ઉકેલ લાવી શકતું નથી.
વાતચીતનો આ જ યોગ્ય સમય છેઃ અબ્દુલ્લા
તેમણે કટાક્ષ કરતા કહ્યું, ‘જ્યારે ફારૂક અબ્દુલ્લાએ વાતચીતની માંગ કરી હતી, ત્યારે મને આતંકવાદી અને ભારતનો દુશ્મન જાહેર કરવામાં આવ્યો હતો. અલ્લાહનો શુક્ર છે કે આજે મેં કોઈ પણ ભાજપ નેતાને આની વિરુદ્ધ બોલતા સાંભળ્યા નથી.’
અબ્દુલ્લાએ કહ્યું, ‘આ ખુશીની ક્ષણ છે કે RSS નેતા અને પૂર્વ સેના પ્રમુખે પાકિસ્તાન સાથે વાતચીતનું આહ્વાન કર્યું છે. ભારત સરકાર માટે આ સલાહ પર વિચાર કરવાનો આ યોગ્ય સમય છે. આ સર્વોત્તમ તક છે, અને મારું માનવું છે કે માત્ર વાતચીતથી જ મુદ્દાઓનો ઉકેલ આવી શકે છે, યુદ્ધથી નહીં.’
ઈરાન અને યુક્રેનના યુદ્ધોનો ઉલ્લેખ કરતા, અબ્દુલ્લાએ કહ્યું કે આ યુદ્ધો કોઈ પણ સમસ્યાનું સમાધાન ન કરી શક્યા અને તેનાથી માત્ર મૃત્યુ અને તબાહી જ થઈ.
મહેબૂબા મુફ્તીએ પણ કર્યું સ્વાગત
જમ્મુ-કાશ્મીરના પૂર્વ મુખ્યમંત્રી અને પીડીપી ચીફ મહેબૂબા મુફ્તીએ પણ આ પહેલનું સ્વાગત કર્યું અને દાવો કર્યો કે RSS નેતાએ જે નિવેદન આપ્યું છે, તે જ તેમની પાર્ટીનું વલણ છે.
તેમણે કહ્યું, ‘આ પીડીપીના એ વલણની પુષ્ટિ કરે છે કે જો આપણે જમ્મુ અને કાશ્મીરમાં શાંતિ લાવવી હોય, તો વાતચીતનો રસ્તો ખુલ્લો રહેવો જોઈએ.’
કારગિલ ડેમોક્રેટિક એલાયન્સ (KDA) ના નેતા સજ્જાદ કારગિલીએ પણ કહ્યું કે ‘કારગિલના સરહદી વિસ્તારના રહેવાસીઓ તરીકે, અમે એવી પહેલોને ઘણું મહત્વ આપીએ છીએ જે અમારા પડોશીઓ સાથે વધુ સારા સંબંધો બનાવવામાં મદદ કરે છે.’
તેમણે કહ્યું કે લદ્દાખ અને બાલ્ટિસ્તાનમાં હજારો એવા પરિવારો છે જે વહેંચાઈ ગયા છે અને સાત દાયકાથી પણ વધુ સમયથી પોતાના પ્રિયજનોને ફરી મળવાની રાહ જોઈ રહ્યા છે.
શું કહ્યું હતું હોસબોલેએ?
ન્યૂઝ એજન્સી PTI ને આપેલા ઈન્ટરવ્યુમાં RSS મહાસચિવ દત્તાત્રેય હોસબોલેએ કહ્યું હતું કે આપણે પાકિસ્તાન સાથે વાતચીતનો દરવાજો હંમેશા ખુલ્લો રાખવો જોઈએ. તેમણે કહ્યું કે રાષ્ટ્રનું રક્ષણ અને સુરક્ષા જરૂરી છે પણ સાથે જ આપણે વાતચીતના દરવાજા બંધ ન રાખવા જોઈએ.
ઈન્ટરવ્યુ દરમિયાન જ્યારે તેમને પૂછવામાં આવ્યું કે ભારતે પાકિસ્તાન સાથે કેવું વર્તન કરવું જોઈએ? આના પર જવાબ આપતા દત્તાત્રેય હોસબોલેએ કહ્યું કે ભારતે હંમેશા વાતચીતનો રસ્તો અપનાવવાની કોશિશ કરી છે.
તેમણે પૂર્વ વડાપ્રધાન અટલ બિહારી વાજપેયીનો ઉલ્લેખ કરતા કહ્યું કે અટલજી બસ દ્વારા લાહોર ગયા હતા અને શાંતિની પહેલ કરી હતી. તેમણે એ પણ કહ્યું કે વડાપ્રધાન નરેન્દ્ર મોદીએ પણ પોતાના શપથ ગ્રહણ સમારોહમાં પાકિસ્તાનને આમંત્રણ આપ્યું હતું અને બાદમાં એક પાકિસ્તાની નેતાના લગ્નમાં પણ હાજરી આપી હતી.
તેમણે કહ્યું કે આ તમામ પ્રયાસો છતાં પાકિસ્તાન જો સોય ભોંકવા જેવી હરકતો કરે છે અને પુલવામા જેવા હુમલાઓને પ્રોત્સાહન આપે છે, તો ભારતે પરિસ્થિતિ મુજબ સખત જવાબ આપવો પડશે.
તેમણે કહ્યું કે કોઈ પણ દેશની સુરક્ષા અને સ્વાભિમાન સૌથી ઉપર હોય છે અને સરકારે તે મુજબ પગલાં ભરવા જોઈએ. જોકે હોસબોલેએ એ પણ સ્પષ્ટ કર્યું કે વાતચીતના દરવાજા પૂરી રીતે બંધ ન થવા જોઈએ. તેમના મતે બંને દેશો વચ્ચે સંવાદનો રસ્તો હંમેશા ખુલ્લો રહેવો જોઈએ.
પૂર્વ સેના પ્રમુખ, જનરલ (રિટાયર્ડ) મનોજ નરવણેએ આ નિવેદનનું સમર્થન કર્યું હતું. તેમણે કહ્યું હતું કે બંને તરફથી મિત્રતા ભારત અને પાકિસ્તાન વચ્ચે વધુ સારા દ્વિપક્ષીય સંબંધોનો આધાર બની શકે છે.
