નવી દિલ્હી, ૧૮ જાન્યુઆરી: સરકાર સંસદના આગામી બજેટ સત્રમાં એક નવું આવકવેરા બિલ રજૂ કરી શકે છે, જેનો ઉદ્દેશ્ય વર્તમાન આવકવેરા કાયદાને સરળ બનાવવા, તેને સમજી શકાય તેવો બનાવવા અને પાનાઓની સંખ્યામાં લગભગ ૬૦ ટકાનો ઘટાડો કરવાનો છે.
નાણામંત્રી નિર્મલા સીતારમણે જુલાઈના બજેટમાં છ દાયકા જૂના આવકવેરા કાયદા, ૧૯૬૧ની છ મહિનાની અંદર વ્યાપક સમીક્ષાની જાહેરાત કરી હતી.
“નવો આવકવેરા કાયદો સંસદના બજેટ સત્રમાં રજૂ કરવામાં આવશે,” એક સૂત્રએ જણાવ્યું. આ એક નવો કાયદો હશે, હાલના કાયદામાં સુધારો નહીં. હાલમાં, કાયદા મંત્રાલય દ્વારા કાયદાના મુસદ્દા પર વિચારણા ચાલી રહી છે અને બજેટ સત્રના બીજા ભાગમાં સંસદમાં રજૂ કરવામાં આવી શકે છે.
બજેટ સત્ર 31 જાન્યુઆરીથી 4 એપ્રિલ સુધી ચાલશે. પ્રથમ ભાગ (૩૧ જાન્યુઆરી-૧૩ ફેબ્રુઆરી) રાષ્ટ્રપતિ દ્રૌપદી મુર્મુના લોકસભા અને રાજ્યસભાના સંયુક્ત સત્રને સંબોધનથી શરૂ થશે, ત્યારબાદ ૨૦૨૪-૨૫ માટે આર્થિક સર્વેક્ષણની રજૂઆત થશે. નાણાકીય વર્ષ 2025-26 માટેનું કેન્દ્રીય બજેટ 1 ફેબ્રુઆરીના રોજ રજૂ કરવામાં આવશે.
સંસદ ૧૦ માર્ચે ફરી શરૂ થશે અને ૪ એપ્રિલ સુધી ચાલશે.
આવકવેરા કાયદા, ૧૯૬૧ની વ્યાપક સમીક્ષા માટે સીતારમણ દ્વારા બજેટમાં જાહેરાત બાદ, CBDT એ સમીક્ષાની દેખરેખ રાખવા અને કાયદાને સંક્ષિપ્ત, સ્પષ્ટ અને સમજવામાં સરળ બનાવવા માટે એક આંતરિક સમિતિની રચના કરી હતી. આનાથી વિવાદો, મુકદ્દમા ઘટશે અને કરદાતાઓને વધુ કર નિશ્ચિતતા મળશે. આ ઉપરાંત, કાયદાના વિવિધ પાસાઓની સમીક્ષા કરવા માટે 22 ખાસ પેટા સમિતિઓની રચના કરવામાં આવી છે.
ભાષાનું સરળીકરણ, મુકદ્દમામાં ઘટાડો, પાલનનો અભાવ અને બિનજરૂરી/અપ્રચલિત જોગવાઈઓ – ચાર શ્રેણીઓમાં જનતા પાસેથી સૂચનો અને માહિતી મંગાવવામાં આવી હતી.
આવકવેરા વિભાગને કાયદાની સમીક્ષા માટે હિતધારકો તરફથી 6,500 સૂચનો મળ્યા છે.
સૂત્રોએ જણાવ્યું હતું કે જોગવાઈઓ અને પ્રકરણોમાં નોંધપાત્ર ઘટાડો થશે અને અપ્રચલિત જોગવાઈઓ દૂર કરવામાં આવશે.
આવકવેરા કાયદો, ૧૯૬૧, જે વ્યક્તિગત આવકવેરા, કોર્પોરેટ ટેક્સ, સિક્યોરિટીઝ ટ્રાન્ઝેક્શન ટેક્સ ઉપરાંત ભેટ અને સંપત્તિ કર જેવા સીધા કર લાદવા સાથે સંબંધિત છે, તેમાં હાલમાં લગભગ ૨૯૮ કલમો અને ૨૩ પ્રકરણો છે.
“કરની રકમ લગભગ 60 ટકા ઘટાડવાનો પ્રયાસ છે,” સૂત્રએ જણાવ્યું.
જુલાઈ 2024 ના તેમના બજેટ ભાષણમાં, સીતારમણે કહ્યું હતું કે સમીક્ષાનો ઉદ્દેશ્ય કાયદાને સંક્ષિપ્ત, સ્પષ્ટ, વાંચવામાં અને સમજવામાં સરળ બનાવવાનો છે.
તેમણે કહ્યું હતું કે આનાથી વિવાદો અને મુકદ્દમા ઘટશે, જેનાથી કરદાતાઓને કર નિશ્ચિતતા મળશે. આનાથી મુકદ્દમામાં ફસાયેલી માંગ પણ ઓછી થશે. તેને છ મહિનામાં પૂર્ણ કરવાનો પ્રસ્તાવ છે.
