India EU FTA: ભારત અને ૨૭ દેશોના યુરોપિયન યુનિયન (EU) વચ્ચે ફ્રી ટ્રેડ એગ્રીમેન્ટ (FTA) ને લઈને લાંબા સમયથી ચર્ચા ચાલી રહી છે. ૨૭ જાન્યુઆરીએ ભારત-યુરોપિયન યુનિયનના ઐતિહાસિક શિખર સંમેલનમાં મુક્ત વ્યાપાર સંધિને લઈને વાતચીતના નિષ્કર્ષની જાહેરાત થવાની છે. જણાવી દઈએ કે આ વર્ષે યુરોપિયન યુનિયનના નેતાઓ જ ૨૬ જાન્યુઆરીના પ્રજાસત્તાક દિવસના સમારોહમાં મુખ્ય અતિથિ છે અને તેના બીજા દિવસે જ બંને પક્ષો વચ્ચે FTA ને લઈને મોટી જાહેરાત થવાની છે. એટલું જ નહીં, આ સંધિ માત્ર વ્યાપાર પૂરતી મર્યાદિત રહેવાની નથી, પરંતુ આ પ્રસંગે બંને પક્ષો વચ્ચે સુરક્ષા અને સંરક્ષણ ક્ષેત્રે પરસ્પર ભાગીદારી અંગે પણ ચર્ચા થવાની છે.
યુરોપિયન યુનિયન મિલિટરી પરેડનો હિસ્સો
એક રિપોર્ટ અનુસાર, આ વખતે ભારત અને યુરોપિયન યુનિયન વ્યાપાર, સંરક્ષણ અને સુરક્ષા ક્ષેત્રે તો હાથ મિલાવી જ રહ્યા છે, સાથે જ યુરોપિયન યુનિયનના દેશોની એક મિલિટરી ટુકડી પ્રજાસત્તાક દિવસના અવસરે કર્તવ્ય પથ પર પરેડમાં પણ ભાગ લેવાની છે. આવું પહેલીવાર બની રહ્યું છે કે યુરોપિયન યુનિયનનું સૈન્ય દળ ભારતની પ્રજાસત્તાક દિવસની મુખ્ય પરેડમાં સામેલ થઈ રહ્યું હોય. આ ઝડપથી બદલાતા જીઓપોલિટિક્સ માટે વૈશ્વિક સ્તરે માઈલસ્ટોન સાબિત થવાનું છે.
યુરોપિયન યુનિયનની લીડરશિપ મુખ્ય અતિથિ
જણાવી દઈએ કે આ વખતે ભારતે પ્રજાસત્તાક દિવસના અવસરે યુરોપિયન યુનિયનની લીડરશિપને જ મુખ્ય અતિથિ તરીકે આમંત્રિત કર્યા છે. યુરોપિયન કાઉન્સિલના પ્રમુખ એન્ટોનિયો કોસ્ટા અને યુરોપિયન કમિશનના પ્રેસિડેન્ટ ઉર્સુલા વોન ડેર લેયેન આ કારણે ૨૫ થી ૨૭ જાન્યુઆરી સુધી ભારતના રાજકીય પ્રવાસે રહેવાના છે.
આગામી થોડા મહિનામાં વ્યાપાર સંધિ પર હસ્તાક્ષર
ભારત-યુરોપિયન યુનિયન શિખર સંમેલનમાં અત્યાર સુધીની વાતચીતના નિષ્કર્ષોની જાહેરાત થવાની છે અને શક્યતા છે કે મુક્ત વ્યાપાર સંધિ (FTA) પર આગામી થોડા મહિનાઓમાં હસ્તાક્ષર પણ થઈ જશે. વાસ્તવમાં, વાતચીત સંપન્ન થયા બાદ કેટલીક કાનૂની પ્રક્રિયાઓ પૂર્ણ કરવાની છે, જેમાં યુરોપિયન યુનિયન પાર્લામેન્ટમાંથી તેને પસાર કરાવવાનો પણ સમાવેશ થાય છે. શિખર સંમેલન બાદ ભારત-યુરોપિયન બિઝનેસ ફોરમનું પણ આયોજન કરવામાં આવનાર છે. જણાવી દઈએ કે ગયા અઠવાડિયે જ વાણિજ્ય મંત્રી પીયૂષ ગોયલ ભારત-યુરોપિયન યુનિયન મુક્ત વ્યાપાર સંધિને ‘મધર ઓફ ઓલ ડીલ્સ’ ગણાવી ચૂક્યા છે.
અમેરિકા અને ચીનના મનસૂબાને લાગશે ફટકો!
જ્યારે પ્રજાસત્તાક દિવસ દરમિયાન યુરોપિયન યુનિયનના તમામ નેતાઓ ભારતમાં હાજર રહેશે, તે જ દરમિયાન ભારત અને યુરોપિયન સંઘ વચ્ચે સંરક્ષણ અને સુરક્ષા સંધિ અંગેની વાતચીતની પણ તૈયારી છે. આ અંતર્ગત બંને વચ્ચે સુરક્ષા માહિતીના પરસ્પર આદાન-પ્રદાન પર ખાસ ફોકસ છે. આ વાતચીત ૨૦૨૬ માં જ પૂર્ણ કરી લેવામાં આવશે. મોટી વાત એ છે કે યુરોપિયન યુનિયન ભારત સાથે જે પ્રકારની ચર્ચામાં લાગેલું છે, તેવા જ કરાર માટે તેની જાપાન સાથે પણ વાતચીત ચાલી રહી છે. આ રીતે જો ભારત-યુરોપિયન યુનિયન અને જાપાન વચ્ચે પરસ્પર વ્યાપાર, સંરક્ષણ અને સુરક્ષા સાથે જોડાયેલ તાલમેલ થઈ જાય તો આનાથી એક તરફ અમેરિકા અને બીજી તરફ ચીનની વિસ્તારવાદી અને એકાધિકાર વાળી વૃત્તિને ઘણો મોટો ફટકો લાગશે.
