Indo-Japan Northeast Connectivity: ભારત સરકાર પૂર્વોત્તર ભારતને ‘દક્ષિણ પૂર્વી એશિયાના પ્રવેશદ્વાર’ તરીકે ગણીને ક્ષેત્રના આઠેય રાજ્યોમાં કનેક્ટિવિટી પર ખૂબ ભાર મૂકી રહી છે. આ મોદી સરકારની ‘એક્ટ ઈસ્ટ પોલિસી’ પર આધારિત છે. ભારતની આ નીતિમાં વધુ સહાય માટે જૂનો અને ભરોસાપાત્ર મિત્ર જાપાન સામે આવ્યું છે. જાપાને કહ્યું છે કે તે પૂર્વોત્તર ભારતને બંગાળની ખાડીથી લઈને હિંદ મહાસાગર સુધી કનેક્ટિવિટી પૂરી પાડવામાં મદદ કરવા તૈયાર છે.
બંગાળની ખાડી અને હિંદ મહાસાગર સુધી કનેક્ટિવિટી
જાપાનના નાયબ વિદેશ મંત્રી હોરી ઈવાઓએ શુક્રવારે જણાવ્યું હતું કે તેમનો દેશ પૂર્વોત્તર ભારતને બંગાળની ખાડી અને હિંદ મહાસાગર સુધી કનેક્ટિવિટી અપાવવામાં મદદ કરવા તૈયાર છે. મેઘાલયની રાજધાની શિલોંગમાં એક ફોરેન પોલિસી કોન્ક્લેવ (સિક્સ્થ ઈન્ડિયા-જાપાન ઈન્ટેલેક્ચ્યુઅલ કોન્ક્લેવ) માં તેમણે આ વાત કહી. આ કાર્યક્રમનું આયોજન શિલોંગના ફોરેન પોલિસી થિંક ટેન્ક એશિયન કોન્ફ્લુઅન્સ દ્વારા કરવામાં આવ્યું હતું.
દક્ષિણ-પૂર્વ એશિયાનું પ્રવેશદ્વાર છે પૂર્વોત્તર
હોરીના જણાવ્યા અનુસાર, ‘જાપાન નોર્થઈસ્ટ ઈન્ડિયાથી બંગાળની ખાડી અને હિંદ મહાસાગર સુધી કનેક્ટિવિટી લિંકિંગમાં સપોર્ટ કરશે. પૂર્વોત્તર ભારત દક્ષિણ-પૂર્વ એશિયાના પ્રવેશદ્વાર તરીકે એક મહત્વપૂર્ણ જીઓપોલિટિકલ સ્થાન પર છે.’ તેમના મતે પૂર્વોત્તર ભારતના વિકાસ માટે જાપાન સંપૂર્ણપણે પ્રતિબદ્ધ છે. પૂર્વોત્તરી રાજ્યો જ્યારે દક્ષિણ-પૂર્વ એશિયા, બાંગ્લાદેશ અને નેપાળ સાથેના ગ્રીડ સાથે તાલમેલ બેસાડશે, ત્યારે તેઓ ‘વિકાસના શક્તિશાળી એન્જિન’ તરીકે કામ કરી શકે છે.
પૂર્વોત્તરી રાજ્યો બનશે વિકાસના શક્તિશાળી એન્જિન
જાપાન તે ક્વાડ (Quad) નું પણ સભ્ય છે, જેમાં ભારત, અમેરિકા અને ઓસ્ટ્રેલિયા પણ સામેલ છે. જાપાની મંત્રીના જણાવ્યા અનુસાર, ‘જ્યારે આપણે આ ક્ષેત્રને નેપાળ, ભારત, ભૂતાન, બાંગ્લાદેશ અને દક્ષિણ પૂર્વ એશિયાને જોડીને એક મોટા આર્થિક ભૂ-ભાગ તરીકે જોઈએ છીએ, ત્યારે તેમાં વિકાસના શક્તિશાળી એન્જિન તરીકે કામ કરવાની મહત્વની ક્ષમતા દેખાય છે.’ આનાથી સમગ્ર વિસ્તારમાં આર્થિક ગતિવિધિઓ તેજ બનશે.
ભારતની પૂર્વોત્તર માટેની ‘એક્ટ ઈસ્ટ પોલિસી’
એક્ટ ઈસ્ટ પોલિસીમાં ભારતનો ભાર દક્ષિણ પૂર્વી એશિયાઈ દેશો સાથે આર્થિક અને વ્યૂહાત્મક સંબંધોને મજબૂત કરવા પર છે. વડાપ્રધાન નરેન્દ્ર મોદી દ્વારા ૨૦૧૪માં શરૂ કરવામાં આવેલી આ નીતિ જૂની ‘લુક ઈસ્ટ પોલિસી’નું અપગ્રેડેડ વર્ઝન છે. આના માધ્યમથી ભારત એશિયા-પ્રશાંત ક્ષેત્રમાં પરસ્પર સંબંધોમાં સ્થિરતા માટે કામ કરી રહ્યું છે. આ નીતિ હેઠળ સાંસ્કૃતિક સંબંધો, આર્થિક સહયોગ અને વ્યૂહાત્મક ભાગીદારીથી વિકાસને ગતિ આપવાનો હેતુ છે.
