Jharkhand Student Protest: 14 દિવસની ભૂખ હડતાળ વચ્ચે પોલીસ સાથે ઘર્ષણ, દેવેન્દ્ર નાથ મહતોએ કહ્યું- ‘અમારો અવાજ દબાવવામાં આવી રહ્યો છે’
Jharkhand Student Protest: વિદ્યાર્થી આંદોલનના નેતા દેવેન્દ્ર નાથ મહતોને સ્વતંત્રતા દિવસના દિવસે રાંચીની સદર હોસ્પિટલમાં ઝારખંડ પોલીસે તે સમયે રોકી દીધા, જ્યારે તેઓ જયપાલ સિંહ મુંડા સ્ટેડિયમમાં ધ્વજારોહણ સમારોહ અને ‘તિરંગા માર્ચ’માં સામેલ થવા માટે હોસ્પિટલમાંથી બહાર નીકળવાના હતા.
મહતોએ એક્સ પર લખ્યું, ‘હું છેલ્લા 14 દિવસથી ભૂખ હડતાળ પર છું અને આજે પોલીસે મને તથા મારા સાથીઓને ધક્કો મારીને બળજબરીથી રોકવાનો પ્રયાસ કર્યો. પોલીસે મારી સાથે હાજર સાથીઓ સાથે મારપીટ પણ કરી.’ તેમણે આ સાથે ઘર્ષણના વીડિયો પણ શેર કર્યા.
તેમણે સમર્થકોને રાજ્યની રાજધાનીમાં વિદ્યાર્થીઓના મુખ્ય પ્રદર્શન સ્થળ જયપાલ સિંહ મુંડા સ્ટેડિયમ પહોંચવાની અપીલ કરી. તેમણે કહ્યું, ‘ઘણા દિવસોથી ભૂખ્યો હોવા છતાં હું મારા અધિકારો માટે મજબૂતીથી ઊભો છું.’
ઝારખંડ લોકતાંત્રિક ક્રાંતિકારી મોરચાના સભ્ય મહતોના હોસ્પિટલમાંથી બહાર નીકળવાના પ્રયાસ દરમિયાન તેમના રૂમની બહાર પોલીસકર્મીઓ સાથે થયેલા ઘર્ષણનો વીડિયો સામે આવ્યો છે. તેમણે કહ્યું કે સ્ટેડિયમ જવાથી રોકવા માટે પોલીસે તેમને વારંવાર ધક્કા માર્યા અને તેમની સાથે ધક્કામુક્કી કરી.
મહતોએ કહ્યું, ‘આ પરિસ્થિતિઓ છતાં હું શાંતિપૂર્ણ રીતે આ કાર્યક્રમમાં સામેલ થવા માગું છું.’ તેમણે જણાવ્યું કે કાર્યક્રમમાં સામેલ થવાની મંજૂરી માંગવાને લઈને સિવિલ સર્જન સાથે તેમની તીખી દલીલ પણ થઈ. તેમણે આ વાતચીતનો વીડિયો પણ જાહેર કર્યો.
14 દિવસથી ભૂખ હડતાળ પર બેઠેલા મારી સાથે આજે પોલીસ દ્વારા ધક્કામુક્કી અને બળજબરીથી રોકવાનો પ્રયાસ કરવામાં આવ્યો. મારી સાથે હાજર સાથીઓ સાથે પણ પોલીસ દ્વારા મારપીટ કરવામાં આવી.
ઘણા દિવસોથી ભૂખ્યો હોવા છતાં હું મારા અધિકાર અને જનતાના અવાજ માટે ઊભો છું. અમને આ રીતે રોકીને અમારા અવાજને…
14 दिनों से भूख हड़ताल पर बैठे मेरे साथ आज पुलिस द्वारा धक्का-मुक्की और बलपूर्वक रोकने की कोशिश की गई। मेरे साथ मौजूद साथियों के साथ भी पुलिस द्वारा मारपीट की गई।
कई दिनों से भूखा होने के बावजूद मैं अपने अधिकार और जनता की आवाज़ के लिए खड़ा हूँ। हमें इस तरह रोककर हमारी आवाज़ को… pic.twitter.com/TRxMaMkBqR
— Devendra Nath Mahto (@DevendraNathMa9) August 15, 2026
મહતોએ સ્વતંત્રતા દિવસની સવારે પહેલાં કહ્યું હતું કે તિરંગા માર્ચનું આહ્વાન કર્યા બાદ તેમના હોસ્પિટલના રૂમની બહાર પોલીસકર્મીઓને તહેનાત કરી દેવામાં આવ્યા હતા. તેમણે એક્સ પર લખ્યું, ‘આ કેવી આઝાદી છે? શું અમને આપણા જ દેશમાં તિરંગો ફરકાવવાની અને તિરંગા માર્ચમાં સામેલ થવાની પણ આઝાદી નથી?’
બાદમાં તેમણે કહ્યું કે પોલીસ સાથે થયેલા ઘર્ષણ દરમિયાન તેમની છાતીમાં ઈજા થઈ છે.
ત્યારબાદ મહતોએ એક વીડિયો પોસ્ટ કર્યો, જેમાં તેઓ કેટલાક અન્ય વિદ્યાર્થીઓ સાથે હોસ્પિટલમાં પોતાના રૂમની બહાર બેઠેલા જોવા મળ્યા. તેમણે કહ્યું કે જ્યાં સુધી તેમને હોસ્પિટલમાંથી બહાર જવાની મંજૂરી આપવામાં નહીં આવે, ત્યાં સુધી તેઓ ત્યાં જ બેસી રહેશે. તેમણે કહ્યું, ‘જ્યાં સુધી મને અહીંથી જવાની મંજૂરી નહીં મળે, હું અહીં જ બેસી રહીશ.’ તેમણે એ પણ કહ્યું કે તેઓ સારવાર કરાવવાનો પણ ઇનકાર કરશે.
ઝારખંડમાં વિદ્યાર્થી પ્રદર્શનકારીઓ ઝારખંડ લોક સેવા આયોગ (JPSC) અને ઝારખંડ કર્મચારી પસંદગી આયોગ (JSSC) દ્વારા આયોજિત ભરતી પરીક્ષાઓમાં અનિયમિતતાઓ સામે કાર્યવાહી કરવાની માંગ કરી રહ્યા છે. તેમણે 29 જુલાઈએ જયપાલ સિંહ મુંડા સ્ટેડિયમમાં ધરણા શરૂ કર્યા હતા. ત્યારબાદ છ લોકોએ અનિશ્ચિતકાળની ભૂખ હડતાળ શરૂ કરી, જેમાં બે મહિલાઓ છે. આ આંદોલનને કોકરોચ જનતા પાર્ટી (CJP) અને ઓલ ઇન્ડિયા સ્ટુડન્ટ્સ એસોસિએશન (AISA)નું પણ સમર્થન મળ્યું છે.
રાજ્ય સરકારે તેમની ઘણી માંગણીઓ સ્વીકારી હતી. તેમાં ઝારખંડ મુક્તિ મોરચા (JMM)ના નેતૃત્વવાળી હેમંત સોરેન સરકારે 19 એપ્રિલે આયોજિત 14મી JPSC સંયુક્ત પ્રારંભિક પરીક્ષા રદ કરવાનો નિર્ણય પણ સામેલ છે.
પૂર્વ JPSC અધ્યક્ષ એલ. ખિયાંગ્તેને રાજ્યમાં પરીક્ષાઓ યોજવા માટે બ્લેકલિસ્ટેડ કંપની TSR ડેટા પ્રોસેસિંગ પ્રાઇવેટ લિમિટેડ એજન્સીના ઉપયોગ સાથે જોડાયેલા આરોપોમાં ધરપકડ કરવામાં આવી હતી. રાજ્ય CID પણ TSR કેસની તપાસ કરી રહી છે.
રાજ્ય સરકારે એ પણ કહ્યું છે કે કેન્દ્રીય તપાસ એજન્સી પ્રવર્તન નિદેશાલય (ED) ભરતી પરીક્ષાઓમાં કથિત અનિયમિતતાઓની તપાસ કરશે. તેમાં ઝારખંડ કર્મચારી પસંદગી આયોગ (JSSC)ની સંયુક્ત સ્નાતક સ્તરીય (CGL) પરીક્ષા પણ સામેલ છે. આ જ પરીક્ષામાં કથિત અનિયમિતતાઓ જુલાઈના મધ્યમાં વિદ્યાર્થીઓના રસ્તા પર ઉતરવાનું તાત્કાલિક કારણ બની હતી.
જોકે, પરીક્ષાઓમાં કથિત અનિયમિતતાઓની CBI તપાસની માંગને લઈને મડાગાંઠ યથાવત છે.
10 ઓગસ્ટે વિધાનસભાનો ઘેરાવ કરવા માટે રાજ્યભરમાંથી હજારો વિદ્યાર્થીઓ પહોંચ્યા બાદ અનેક સ્થળોએ પોલીસ સાથે તેમની અથડામણ થઈ. પોલીસે પ્રદર્શનકારીઓને વિખેરવા માટે વોટર કેનન, ટિયર ગેસ અને લાઠીચાર્જનો ઉપયોગ કર્યો.
મહતો કહે છે, ‘સરકાર અમારા અવાજને કચડી રહી છે અને વોટર કેનન તથા ટિયર ગેસના ગોળાનો ઉપયોગ કરી રહી છે.’
બીજી તરફ રાજ્ય સરકારે પ્રદર્શનકારીઓ સામે અતિશય બળપ્રયોગ કરવામાં આવ્યો હોવાનો ઇનકાર કર્યો છે. પ્રદર્શનકારીઓ અંતે 10 ઓગસ્ટે વિધાનસભા પહોંચ્યા હતા અને થોડા સમય બાદ ત્યાંથી જતા રહ્યા હતા.
અહેવાલો અનુસાર, રાજ્ય સરકારે કહ્યું છે કે CGL પરીક્ષા હાઇકોર્ટ અને સુપ્રીમ કોર્ટના નિર્દેશ અને દેખરેખ હેઠળ આયોજિત કરવામાં આવી હતી. તેથી તેની પાસે તેને રદ કરવાનો અથવા કેસને CBIને સોંપવાનો અધિકાર નથી.
લોકસભામાં વિપક્ષના નેતા અને કોંગ્રેસ સાંસદ રાહુલ ગાંધીએ તે જ સાંજે એક્સ પર લખ્યું, ‘ઝારખંડમાં પ્રદર્શન કરી રહેલા વિદ્યાર્થીઓ સામે બળપ્રયોગ ખોટો છે. વિદ્યાર્થીઓને શાંતિપૂર્ણ પ્રદર્શન કરવાનો અધિકાર છે અને ઉકેલ માત્ર સંવાદથી જ મળી શકે છે.’
માર્ચમાં સામેલ થયા બાદ તબિયત બગડતાં મહતોને હોસ્પિટલમાં દાખલ કરવામાં આવ્યા હતા. આ માર્ચ અંતે વિધાનસભા ભવન સુધી પહોંચ્યો હતો, જોકે ત્યાં સુધી વિધાનસભાનું સત્ર સ્થગિત થઈ ચૂક્યું હતું. NDTVના અહેવાલ અનુસાર, મહતોએ ગુરુવારે સિવિલ સર્જન પાસેથી 15 ઓગસ્ટે તિરંગા યાત્રામાં સામેલ થવા માટે મંજૂરી માંગી હતી.
મહતોએ સોશિયલ મીડિયા પર એક પોસ્ટમાં કહ્યું, ‘આજે મેં સિવિલ સર્જનને પત્ર લખીને જયપાલ સિંહ મુંડા સ્ટેડિયમ, જે પ્રદર્શન સ્થળ છે, ત્યાં જવાની મંજૂરી માંગી છે. મારું શરીર હોસ્પિટલના પલંગ પર સારવાર લઈ રહ્યું છે, પરંતુ મારી આત્મા તે સત્યાગ્રહ સ્થળે છે, જ્યાં વિદ્યાર્થીઓ અને યુવાનો પોતાના ભવિષ્ય માટે ન્યાયપૂર્ણ સંઘર્ષ કરી રહ્યા છે.’
ઓલ ઇન્ડિયા સ્ટુડન્ટ્સ એસોસિએશન (AISA)એ JPSC, JSSC-CGL, JPSC-JET, સહાયક શિક્ષક, માધ્યમિક શિક્ષક અને પોલીસ ભરતી પરીક્ષાઓ સહિત વિવિધ સ્પર્ધાત્મક પરીક્ષાઓમાં કથિત પેપર લીક અને અનિયમિતતાઓની નિષ્પક્ષ તપાસની માંગ કરી છે. સંગઠને જવાબદાર લોકો સામે કાર્યવાહી, નિયમિત પરીક્ષા કેલેન્ડર જાહેર કરવા અને ભરતી પ્રક્રિયામાં વધુ પારદર્શિતા રાખવાની પણ માંગ કરી છે.
મહતોએ ઝારખંડના બુંડૂમાં પોતાનું શાળાકીય શિક્ષણ પૂર્ણ કર્યું. ત્યારબાદ તેમણે રાંચીની ડૉ. શ્યામા પ્રસાદ મુખર્જી યુનિવર્સિટીમાંથી ઉચ્ચ શિક્ષણ મેળવ્યું. તેમની પાસે સંસ્કૃત ઉપરાંત કુડમાલી તથા જનજાતીય અને પ્રાદેશિક ભાષાઓમાં પ્રથમ શ્રેણીની અનુસ્નાતક ડિગ્રીઓ છે. તેમણે હજારીબાગથી B.Ed.ની ડિગ્રી પણ મેળવી છે. તેઓ 2015થી વિદ્યાર્થી આંદોલનો સાથે જોડાયેલા છે.
2024ની ઝારખંડ વિધાનસભા ચૂંટણીમાં તેમણે તમાડ વિધાનસભા ક્ષેત્રમાંથી અપક્ષ ઉમેદવાર તરીકે ચૂંટણી લડી હતી. તેમણે શિષ્યવૃત્તિ, પેપર લીક, ભરતી નિયમો, અનામત નીતિ અને JPSC તથા JSSC દ્વારા આયોજિત પરીક્ષાઓમાં કથિત અનિયમિતતાઓ જેવા મુદ્દા ઉઠાવ્યા છે.
