Karnataka SIR Protest: અભિનેતા અને સામાજિક કાર્યકર પ્રકાશ રાજ સહિત અનેક નાગરિક સમાજ સંગઠનોના સભ્યોને મંગળવારે બપોરે બેંગલુરુ પોલીસે કસ્ટડીમાં લીધા હતા. તેમને ફ્રીડમ પાર્ક ખાતે યોજાયેલા ‘Election Commission Chalo’ વિરોધ માર્ચ દરમિયાન કસ્ટડીમાં લેવામાં આવ્યા હતા.
પ્રદર્શનકારીઓ મતદાર યાદીના સ્પેશિયલ ઇન્ટેન્સિવ રિવિઝન (SIR) સામે વિરોધ કરી રહ્યા હતા. તેમનું કહેવું હતું કે આ પ્રક્રિયામાં કેટલીક ખામીઓ છે અને તેમણે તેને લઈને ચિંતા વ્યક્ત કરી હતી.
મીડિયા સાથે વાત કરતાં પ્રકાશ રાજે કહ્યું, “SIRને સમાપ્ત કરવું પડશે. જ્યાં સુધી તેને સમાપ્ત કરવામાં નહીં આવે, ત્યાં સુધી કર્ણાટક શાંતિથી નહીં બેસે… અમે અદાલતમાં જઈશું. અમે દેશના દરેક નાગરિક માટે લડીશું.”
પ્રદર્શનમાં મોટી સંખ્યામાં લોકો પહોંચ્યા હતા. અભિનેતા કિશોરે પણ પ્રદર્શનમાં ભાગ લીધો હતો.
કિશોરે કહ્યું, “આટલી મોટી પ્રક્રિયા પૂર્ણ કરવા માટે પારદર્શિતા અને પૂરતો સમય જરૂરી છે. આ પ્રદર્શન પાછળની સૌથી મૂળભૂત વાત એ છે કે આ એક મૂળભૂત અધિકાર છે. કોઈને પણ તે અધિકાર છીનવી લેવાનો અધિકાર કે શક્તિ નથી. તેથી દરેક પાત્ર મતદારનું નામ મતદાર યાદીમાં હોવું જોઈએ. આ લડત ત્યાં સુધી ચાલુ રહેશે, જ્યાં સુધી ભારતમાં મતદાન કરવા માટે પાત્ર દરેક વ્યક્તિનું નામ મતદાર યાદીમાં નોંધાઈ નહીં જાય.”
આ પહેલાં મીડિયા સાથે વાત કરતાં પ્રકાશ રાજે કહ્યું, “SSR શરૂ થાય તે પહેલાં જ ચૂંટણી પંચના સભ્યોની પસંદગી કરવાની પ્રક્રિયા લોકતાંત્રિક નહોતી. તેમાં સત્તાધારી પક્ષના બે સભ્યો અને વિપક્ષનો માત્ર એક સભ્ય છે, તો તેમાં લોકશાહી ક્યાં છે? આ ઉપરાંત, સરકારે સંસદમાં ચૂંટણી પંચને ન્યાયિક સુરક્ષા આપવાનો નિર્ણય કર્યો, જેના કારણે કોઈ અધિકારી વિરુદ્ધ જીવનભર કોઈ કેસ નોંધાવી શકાય નહીં. લોકતાંત્રિક વ્યવસ્થામાં સામાન્ય રીતે ન્યાયિક સુરક્ષા સુપ્રીમ કોર્ટના ન્યાયાધીશોને આપવામાં આવે છે. તેને સમગ્ર સંસ્થા સુધી શા માટે વધારવામાં આવી? તેનાથી એવી સ્થિતિ ઊભી થાય છે કે તેમને લાગે છે કે તેઓ કોઈપણ જવાબદારી વિના કંઈપણ કરી શકે છે.”
તેમણે આગળ કહ્યું, “આ દેશના એક મતદાર અને નાગરિકને કેટલાં વર્ષો સુધી અદાલતોના ચક્કર લગાવવા પડશે? તમે દેશના દરેક મતદારને આટલી મુશ્કેલીમાં શા માટે મૂકી રહ્યા છો? અને કર્ણાટકમાં હજુ બે વર્ષ બાકી છે, તેથી કોઈ ઉતાવળ પણ નથી. આ પ્રક્રિયા માત્ર એક મહિનામાં કરવાની શું જરૂર હતી?”
તેમણે એવા મતદારોના નામ દૂર કરવા અંગે પણ સવાલ ઉઠાવ્યો, જેમને ગેરહાજર (Absent) અથવા કાયમી રીતે બીજી જગ્યાએ સ્થળાંતરિત થયેલા (Permanently Shifted) તરીકે ઓળખવામાં આવ્યા છે. તેમણે કહ્યું કે આ લોકોને પોતાની પાત્રતા સાબિત કરવાની યોગ્ય તક આપવી જોઈએ, તેમને Form 6 દ્વારા ફરીથી નામ નોંધાવવા માટે કહેવું જોઈએ નહીં.
આ મામલો કર્ણાટકના મુખ્ય ચૂંટણી અધિકારી (CEO) દ્વારા SIR-2026 પ્રક્રિયા બાદ ડ્રાફ્ટ મતદાર યાદી જાહેર કરવામાં આવ્યા પછી સામે આવ્યો છે.
ડ્રાફ્ટ મતદાર યાદી રાજ્યમાં 30 જૂનથી 17 ઓગસ્ટ 2026 દરમિયાન બૂથ લેવલ અધિકારીઓ (BLOs) દ્વારા ઘરે-ઘરે જઈને કરવામાં આવેલા ચકાસણી બાદ જાહેર કરવામાં આવી હતી.
CEO કાર્યાલયના જણાવ્યા અનુસાર, ડ્રાફ્ટ મતદાર યાદીમાં કુલ 4,46,35,975 મતદારો છે. તેમાં 2,24,73,864 મહિલા મતદારો, 2,21,59,240 પુરુષ મતદારો અને 2,871 થર્ડ-જન્ડર મતદારો સામેલ છે.
મતદાર યાદીમાં 44,176 સર્વિસ મતદારો અને 18-19 વર્ષની વયના 3,70,341 યુવા મતદારો પણ સામેલ છે.
ગણતરી પ્રક્રિયા દરમિયાન કુલ 1,07,96,339 નામ, એટલે કે કુલ નામોના 19.48 ટકા, ASDDO કેટેગરીમાં મળી આવ્યા હતા. તેમાં Absent (ગેરહાજર), Shifted (બીજી જગ્યાએ સ્થળાંતરિત), Dead (મૃત), Duplicate (એકથી વધુ વખત નોંધાયેલા) અને Others (અન્ય) સામેલ છે.
બાકીના 4.46 કરોડ મતદારોને સક્રિય મતદાર આધાર તરીકે રાખવામાં આવ્યા છે. જોકે, તેમાંથી 20.35 લાખ મતદારોને કેટલીક ગેરરીતિઓ માટે ઓળખવામાં આવ્યા છે, જ્યારે 23.45 લાખ મતદારોને NoMapping કેટેગરીમાં રાખવામાં આવ્યા છે.
CEO કાર્યાલયે જણાવ્યું કે આ બંને કેટેગરીમાં સામેલ કુલ 43.8 લાખથી વધુ મતદારોને નોટિસ આપવામાં આવશે. તેમને પોતાની પાત્રતાની પુષ્ટિ કરવા અને અંતિમ મતદાર યાદીમાં પોતાનું નામ સામેલ કરાવવા માટે જવાબ આપવો પડશે.
આ રિવિઝન માટે 1 ઓક્ટોબર 2026ને પાત્રતાની તારીખ નક્કી કરવામાં આવી છે. દાવા અને વાંધા નોંધાવવાની પ્રક્રિયા 24 ઓગસ્ટથી 23 સપ્ટેમ્બર 2026 સુધી ચાલુ રહેશે. ત્યારબાદ 27 ઓક્ટોબર 2026ના રોજ અંતિમ મતદાર યાદી જાહેર કરવામાં આવશે.
CEO કાર્યાલયે નાગરિકોને અપીલ કરી છે કે તેઓ ડ્રાફ્ટ મતદાર યાદીમાં પોતાની માહિતી તપાસે અને નિર્ધારિત સમયમર્યાદામાં દાવા અથવા વાંધા નોંધાવે, જેથી અંતિમ મતદાર યાદીમાં તેમના નામ યોગ્ય રીતે સામેલ કરી શકાય.
