Karnataka Vote Counting Video: કર્ણાટકની શૃંગેરી બેઠક પર મતગણતરીનો વીડિયો ગુમ થવા પર સુપ્રીમ કોર્ટે ચૂંટણી પંચને ફટકાર લગાવી છે. કોર્ટે કહ્યું કે કર્ણાટકની શૃંગેરી વિધાનસભા બેઠક પર 2023ની મતગણતરીનો વીડિયો રેકોર્ડ ગુમ થવાનું બહાનું ચાલશે નહીં. કોર્ટે સ્પષ્ટ કહ્યું કે જો આગામી સુનાવણીની તારીખ સુધી રેકોર્ડ રજૂ કરવામાં નહીં આવે, તો ચૂંટણી પંચ વિરુદ્ધ પ્રતિકૂળ નિષ્કર્ષ કાઢવામાં આવી શકે છે.
કોંગ્રેસ વિરુદ્ધ BJPના ઉમેદવાર
આ મામલો શૃંગેરી બેઠકનો છે. 2023ની કર્ણાટક વિધાનસભા ચૂંટણીમાં કોંગ્રેસના ઉમેદવાર ટીડી રાજેગૌડાએ BJPના ઉમેદવાર ડીએન જીવરાજને 201 મતોથી હરાવ્યા હતા. ત્યારબાદ BJPના ઉમેદવારે ચૂંટણી અરજી દાખલ કરી હતી. કર્ણાટક હાઇકોર્ટે એપ્રિલમાં પોસ્ટલ બેલેટની ફરીથી ગણતરી અને નકારવામાં આવેલા 279 પોસ્ટલ બેલેટની ફરીથી તપાસ કરવાનો આદેશ આપ્યો હતો. ત્યારબાદ 3 મે, 2026ના રોજ રિટર્નિંગ ઑફિસરે સુધારેલું પરિણામ જાહેર કર્યું હતું. તેમાં રાજેગૌડાના મત 255 ઓછા દર્શાવવામાં આવ્યા હતા અને જીવરાજને વિજેતા જાહેર કરવામાં આવ્યા હતા. રાજેગૌડાએ સુપ્રીમ કોર્ટમાં અપીલ કરી હતી. મે મહિનામાં સુપ્રીમ કોર્ટે વચગાળાની રાહત આપતાં કહ્યું હતું કે અરજી પડતર રહે ત્યાં સુધી રાજેગૌડા જ ધારાસભ્ય રહેશે.
હવે જસ્ટિસ સંજય કુમાર અને જસ્ટિસ સંજીવ સચદેવાની બેન્ચે બુધવારે આ મામલાની સુનાવણી કરી હતી. કોંગ્રેસના ધારાસભ્ય રાજેગૌડા મૂળ મતગણતરી અને તાજેતરમાં થયેલી ફરીથી ગણતરીના ઑબ્ઝર્વર રિપોર્ટ તેમજ વીડિયો રેકોર્ડિંગ જોવા માગે છે. જ્યારે કોર્ટે ચૂંટણી પંચને આ દસ્તાવેજો અને વીડિયો રજૂ કરવા કહ્યું, ત્યારે પંચ તરફથી વરિષ્ઠ વકીલે જણાવ્યું હતું કે તેઓ 2023ની મતગણતરીનો વીડિયો શોધવામાં અસમર્થ છે.
ECIનો રેકોર્ડ કેવી રીતે ગુમ થયો: SC
આના પર કોર્ટે આશ્ચર્ય વ્યક્ત કરતાં આકરી ટિપ્પણી કરી હતી. બાર એન્ડ બેન્ચના અહેવાલ અનુસાર, કોર્ટે કહ્યું, “ચૂંટણી પંચ કેવી રીતે કહી શકે કે તેનો રેકોર્ડ ગુમ થઈ ગયો છે? તમારું આખું કામ ચૂંટણી યોજવાનું અને તેના દસ્તાવેજો સાચવી રાખવાનું છે. ‘અમે શોધવાનો પ્રયાસ કરી રહ્યા છીએ’ એવું કહેવાનો કોઈ સવાલ જ ઊભો થતો નથી. તમે ચૂંટાયેલા ઉમેદવારને પદ આપી દીધું. રેકોર્ડની કોઈ કસ્ટડી જ નથી. જે કંઈ ઉપલબ્ધ છે તે આગામી સુનાવણીની તારીખ સુધી રજૂ કરો. નહીં તો અમે તમારી વિરુદ્ધ પ્રતિકૂળ નિષ્કર્ષ કાઢીશું. અમે આવા નબળા બહાનાં સ્વીકારીશું નહીં.”
કોર્ટે સ્પષ્ટ કહ્યું હતું કે જે પણ રેકોર્ડ ઉપલબ્ધ છે તે આગામી સુનાવણી સુધી રજૂ કરવામાં આવે. અન્યથા ચૂંટણી પંચ વિરુદ્ધ પ્રતિકૂળ અભિપ્રાય બનાવી શકાય છે. આગામી સુનાવણી માટે 15 ફેબ્રુઆરી, 2027ની તારીખ નક્કી કરવામાં આવી હતી.
279 નકારાયેલા પોસ્ટલ બેલેટની તપાસ કરવાનો હતો આદેશ
આ વિવાદમાં પોસ્ટલ બેલેટ સૌથી મહત્ત્વનો મુદ્દો છે. પોસ્ટલ બેલેટ એવા મતદારો માટે મતદાનની એક પદ્ધતિ છે, જેઓ નિર્ધારિત નિયમો હેઠળ સામાન્ય મતદાન મથક પર જઈને મતદાન કરતા નથી અને ટપાલ દ્વારા પોતાનો મત આપે છે. કર્ણાટક હાઇકોર્ટે 6 એપ્રિલે પોસ્ટલ બેલેટની ફરીથી ગણતરી કરવાનો આદેશ આપ્યો હતો. તેમાં અગાઉ નકારવામાં આવેલા 279 પોસ્ટલ બેલેટની ફરીથી ચકાસણીનો પણ સમાવેશ થતો હતો.
રાજેગૌડાનો આરોપ
રાજેગૌડાની દલીલ છે કે હાઇકોર્ટનો આદેશ આ 279 નકારાયેલા મતપત્રોની ફરીથી તપાસ કરવા પૂરતો મર્યાદિત હતો. તેમના જણાવ્યા અનુસાર, ત્યારબાદ રિટર્નિંગ ઑફિસરે અગાઉ તેમના પક્ષમાં ગણવામાં આવેલા 562 માન્ય પોસ્ટલ બેલેટ પર પણ ફરીથી વિચાર કર્યો હતો. રાજેગૌડાએ આ કાર્યવાહી સામે પડકાર ફેંકતાં કહ્યું છે કે પહેલેથી માન્ય જાહેર કરવામાં આવેલા મતપત્રોની ફરીથી તપાસ કરવાનો અધિકાર આદેશમાં આપવામાં આવ્યો નહોતો.
BJPના નેતા સામે પોસ્ટલ બેલેટ સાથે ચેડાં કરવાનો કેસ
આ વિવાદનું બીજું પાસું ડીએન જીવરાજ સાથે જોડાયેલા ફોજદારી કેસનું છે. જીવરાજ સામે પોસ્ટલ બેલેટ સાથે ચેડાં કરવા સંબંધિત એક ફોજદારી કેસ પણ નોંધાયેલો છે. જોકે, કર્ણાટક હાઇકોર્ટે આ વર્ષે મે મહિનામાં તેમની સામે ચાલી રહેલા તે કેસની કાર્યવાહી પર રોક લગાવી હતી.
આ મામલો શૃંગેરી બેઠકની ચૂંટણી સાથે જોડાયેલી પરિસ્થિતિઓને કારણે ચર્ચામાં છે. પરંતુ કોઈ વ્યક્તિ સામે ફોજદારી કેસ નોંધાયેલો હોવો એ પોતે જ તેનો ગુનો સાબિત થવા સમાન નથી. આક્ષેપો અને કાનૂની કાર્યવાહીની સ્થિતિને અલગ-અલગ સમજવી જરૂરી છે. સુપ્રીમ કોર્ટમાં ચાલી રહેલી વર્તમાન અરજીનો મુખ્ય મુદ્દો મૂળ મતગણતરીના રેકોર્ડ, પોસ્ટલ બેલેટની ફરીથી તપાસ અને સુધારેલા ચૂંટણી પરિણામની કાયદેસરતા છે.
ચૂંટણીની પારદર્શિતા માટે આ મામલો શા માટે મહત્ત્વનો છે?
શૃંગેરી બેઠકનો વિવાદ એટલા માટે મહત્ત્વનો છે કે તેમાં ફરીથી મતગણતરી બાદ ચૂંટણીનું પરિણામ બદલાઈ ગયું છે અને હવે મૂળ મતગણતરીનો વીડિયો ઉપલબ્ધ હોવા અંગે સવાલ ઊભો થયો છે. ચૂંટણીમાં ઉપયોગમાં લેવાયેલા મતપત્રોની ગણતરી અને પરિણામ તૈયાર કરવાની પ્રક્રિયા પર વિશ્વાસ જાળવી રાખવા માટે રેકોર્ડ સુરક્ષિત રહે અને જરૂર પડ્યે અદાલત સમક્ષ રજૂ કરવામાં આવે તે મહત્ત્વનું છે.
આ મામલામાં હજુ સુધી એ સાબિત થયું નથી કે મતગણતરીનો વીડિયો જાણીજોઈને ગુમ કરવામાં આવ્યો હતો અથવા ચૂંટણી પ્રક્રિયામાં કોઈએ ખોટું કામ કર્યું હતું. પરંતુ સુપ્રીમ કોર્ટની નારાજગીથી સ્પષ્ટ છે કે તે રેકોર્ડ ઉપલબ્ધ ન હોવાના જવાબને સામાન્ય બાબત માનીને સ્વીકારવા તૈયાર નથી.
હાલમાં સૌથી મોટો સવાલ એ જ છે કે 2023ની મૂળ મતગણતરીનો વીડિયો ક્યાં છે અને શું તેને આગામી સુનાવણી સુધી અદાલત સમક્ષ રજૂ કરી શકાશે. સાથે જ, સુપ્રીમ કોર્ટે એ પણ નક્કી કરવાનું છે કે 279 નકારાયેલા પોસ્ટલ બેલેટની તપાસના આદેશ છતાં 562 માન્ય મતપત્રો પર ફરીથી વિચાર કરવામાં આવ્યો હોવાની રાજેગૌડાની ફરિયાદમાં કેટલું તથ્ય છે. આ સવાલોના જવાબથી શૃંગેરી વિધાનસભા બેઠકના ચૂંટણી વિવાદની આગળની દિશા નક્કી થઈ શકે છે.
