Kotdwar Baba Word Controversy: એક પુત્ર માટે બાબા એટલે પિતા છે અને પૌત્ર માટે દાદા. બનારસમાં બાબા માત્ર એક જ છે – કાશી વિશ્વનાથ અને સંગમ તટ પર મેળો જ બાબાનો છે. ભાષા, સંસ્કૃતિ, ભૂગોળ – કંઈ પણ બદલી લો, પણ બાબા શબ્દ સાથે જોડાયેલો આત્મીયતા અને સન્માનનો ભાવ બદલાતો નથી. ભારતથી લઈને મધ્ય એશિયાઈ સભ્યતાઓ સુધી ‘બાબા’ મોજૂદ છે – ક્યાંક સંબંધોમાં, ક્યાંક સૂફી સંતોમાં, ક્યાંક ભગવા વસ્ત્રોમાં તો ક્યાંક વ્યક્તિત્વમાં. કોઈ પણ આના પર કોપીરાઈટ હક જતાવવાની સ્થિતિમાં નથી, પરંતુ ઉત્તરાખંડના કોટદ્વારમાં હવે લડાઈ આ જ વાતની લાગી રહી છે.
બંધારણ અને બાબા
છેલ્લા એક અઠવાડિયાથી સોશિયલ મીડિયા ‘મોહમ્મદ દીપક’ ના નામથી બનેલા કન્ટેન્ટથી ભરાયેલું છે. રાજનીતિની જેમ મંતવ્યો પણ વહેંચાયેલા છે – કેટલાક સમર્થનમાં અને કેટલાક વિરોધમાં. વિરોધ કરનારાઓ પડકાર ફેંકી રહ્યા છે, જ્યારે દીપકનું કહેવું છે કે તેને પોતાના અંજામનો ડર નથી અને જરૂર પડ્યે તે ફરી આવું કરશે. અને તેણે કર્યું શું છે… તે ત્યારે સામે આવી ગયો, જ્યારે બજરંગ દળ સાથે જોડાયેલા કેટલાક લોકો એક વૃદ્ધ દુકાનદાર પર પોતાની દુકાનમાંથી ‘બાબા’ શબ્દ હટાવવાનું દબાણ કરી રહ્યા હતા. આ માત્ર એક સંયોગ છે કે મૂળ ઘટના ૨૬ જાન્યુઆરીની છે, જે દિવસે બંધારણ અમલમાં આવ્યું અને જેણે દેશના તમામ નાગરિકોને સમાન અધિકાર અને કાનૂની સંરક્ષણ આપ્યું, જેમાં સન્માનજનક જીવનનો પણ અધિકાર છે. પરંતુ, આ કિસ્સામાં તમામ કાયદાઓ અને અધિકારો ‘લાણીણીઓ’ સામે નબળા પડતા દેખાય છે. વિરોધ કરનારાઓના મતે એક મુસ્લિમ દુકાનદાર ‘બાબા’ શબ્દનો ઉપયોગ કરી શકે નહીં, કારણ કે તે તેના ધર્મનો નથી અને તેનાથી લાગણીઓ દુભાય છે. કોઈની લાગણી દુભાવવી ખરેખર અપરાધ છે, પરંતુ સમસ્યા એ છે કે હવે લાગણીઓ પણ હોદ્દા મુજબ ચાલવા લાગી છે.
સાચા-ખોટાનો સવાલ
લોકોની લાગણીઓ ત્યારે દુભાતી નથી, જ્યારે આ જ ઉત્તરાખંડમાં અંકિતા ભંડારી કેસમાં VIP એંગલની તપાસ માટે આખા રાજ્યમાં વિરોધ-પ્રદર્શન કરવું પડે છે. લાગણીઓને ફરક ત્યારે પણ નથી પડતો, જ્યારે ગંદા પાણીને કારણે સામાન્ય લોકોના મોત થાય છે અને મંત્રી કહે છે ‘ઘંટા’. લાગણીઓ ‘શંકરાચાર્ય વિવાદ’ થી પણ દુભાવી જોઈતી હતી અને ડોનાલ્ડ ટ્રમ્પના વારંવાર ભારત પર દબાણ લાવવાના પ્રયાસોથી પણ. મુશ્કેલી એ છે કે આ બાબતો લાગણીઓના ખેલ કરતા વધુ મોટી હતી. કોટદ્વાર કેસમાં પોલીસે ત્રણ કેસ નોંધ્યા છે. જેમાંથી એક દીપક અને તેના મિત્ર વિરુદ્ધ પણ છે. દીપકને સમજાતું નથી કે તેના પર FIR કેમ થઈ છે, જેમ કે તેને એ સમજાતું નથી કે તેણે ખોટું શું કર્યું છે. તેને સમર્થન મળી રહ્યું છે, પરંતુ જે પ્રકારના વિરોધ-પ્રદર્શન અને ગુસ્સાનો તે સામનો કરી રહ્યો છે, ત્યારબાદ એ સવાલ રહી જશે કે પછી કોણ સાચાને સાચું કહેવાની હિંમત કરશે.
