Kuno Cheetah News: કૂનો નેશનલ પાર્કમાંથી વારંવાર કેમ બહાર આવી રહ્યા છે ચિત્તા? નિષ્ણાતે ગણાવ્યાં મુખ્ય કારણો

Kuno Cheetah News: શ્યોપુરના રહેણાંક વિસ્તારમાં ફરી દેખાયો ચિત્તો, કૂનો નેશનલ પાર્કની સુરક્ષા પર ઉઠ્યા સવાલ

Kuno Cheetah News: કૂનો નેશનલ પાર્કમાંથી ચિત્તાઓના વારંવાર બહાર નીકળવાના બનાવોએ વન્યજીવ પ્રેમીઓ અને પ્રશાસનની ચિંતા વધારી છે. તાજો બનાવ શ્યોપુરના સોઈકલાં વિસ્તારનો છે, જ્યાં છેલ્લા કેટલાક દિવસોથી એક ચિત્તો રહેણાંક વિસ્તારમાં ફરતો જોવા મળ્યો હતો અને ગ્રામજનોએ તેને ભગાડવા માટે તેના પર પથ્થરમારો કર્યો હતો. આવી ઘટનાઓ પાર્કમાં ચિત્તાઓની સુરક્ષા વ્યવસ્થા પર ગંભીર સવાલો ઊભા કરે છે.

કૂનો નેશનલ પાર્કમાંથી ચિત્તા કેમ ભાગી રહ્યા છે?

પ્રખ્યાત વન્યજીવ નિષ્ણાત અજય દુબેએ જણાવ્યું કે ચિત્તાઓના વારંવાર પાર્કમાંથી બહાર નીકળવાના ઘણા મજબૂત કારણો છે. શ્યોપુરમાં બે અલગ-અલગ જંગલો છે, એક શ્યોપુર ડિવિઝનનો અને બીજો કૂનો નેશનલ પાર્કનો. પાર્કમાં છોડવામાં આવેલા ચિત્તા ઘણીવાર ખોરાકની શોધમાં ગ્રામ્ય જંગલો તરફ જતા રહે છે અને ભટકતા-ભટકતા ઉત્તર પ્રદેશના ઇટાવા અથવા રાજસ્થાનની સરહદ સુધી પહોંચી જાય છે.

નિષ્ણાતોના જણાવ્યા મુજબ, કૂનોમાં છોડવામાં આવેલા હરણ અને કાળા હરણ (બ્લેકબક)ની સંખ્યામાં અપેક્ષા મુજબ વધારો થયો નથી. વર્ષ 2022થી અત્યાર સુધીમાં એક હજારથી વધુ હરણ છોડવામાં આવ્યા છે, પરંતુ ગ્રાસલેન્ડનો યોગ્ય વિકાસ ન થવાને કારણે તેમની સંખ્યા બે હજારથી અઢી હજાર સુધી પહોંચી શકી નથી. જ્યારે શાકાહારી પ્રાણીઓની અછત રહે છે, ત્યારે ચિત્તા ખોરાક માટે બકરાં અને વાછરડાંનો શિકાર કરવા ગામડાં તરફ આવી જાય છે.

અજય દુબેએ જણાવ્યું, “કૂનોમાં જે કંઈ ચાલી રહ્યું છે તે સમજની બહાર છે. જો લેપર્ડનો પણ શિકાર થઈ રહ્યો હોય, તો તમે અંદાજ લગાવી શકો છો કે ચિત્તા કેટલા સુરક્ષિત હશે.”

નાનો વિસ્તાર અને લેપર્ડનો દબાણ પણ મોટું કારણ

અજય દુબેએ વધુમાં સ્પષ્ટ કર્યું કે ચિત્તાઓના બહાર નીકળવાનું બીજું મોટું કારણ પાર્કનો મર્યાદિત વિસ્તાર છે. ચિત્તા ખૂબ ઝડપથી દોડે છે અને લાંબા અંતર સુધી મુસાફરી કરે છે, તેથી તેમના માટે હાલનો વિસ્તાર નાનો પડી રહ્યો છે. આ ઉપરાંત, જંગલની અંદર લેપર્ડનો દબાણ પણ ચિત્તાઓને બહાર નીકળવા માટે મજબૂર કરે છે. પાર્કની અંદર લેપર્ડનો સતત ખતરો રહેતો હોવાથી તેઓ ખુલ્લા વિસ્તારો તરફ જવા લાગે છે.

• સોઈકલાંના રહેણાંક વિસ્તારમાં ચિત્તો ઘૂસી આવતા ગ્રામજનોમાં ભયનો માહોલ ફેલાયો.
• સોશિયલ મીડિયા પર વાયરલ થયેલા વિડિયોમાં ગ્રામજનો ચિત્તા પર પથ્થરમારો કરતા જોવા મળ્યા.
• બનાવ સમયે સ્થળ પર વન વિભાગ અથવા ટ્રેકિંગ ટીમનો કોઈ અધિકારી હાજર નહોતો.
• નિષ્ણાતોના જણાવ્યા મુજબ પાર્કની અંદર અને બહાર બંને જગ્યાએ ચિત્તાઓ સુરક્ષિત નથી.

વાયરલ વિડિયોમાં સ્પષ્ટ જોવા મળે છે કે કેટલાક ગ્રામજનો ચિત્તાને ડરાવવા અને ભગાડવા માટે તેની પાછળ દોડી રહ્યા હતા. આ દરમિયાન કોઈપણ જવાબદાર અધિકારી અથવા ટ્રેકિંગ ટીમની હાજરી ન હોવાને કારણે વિભાગીય બેદરકારીના સવાલો ઊભા થયા છે. નિષ્ણાતોએ ચેતવણી આપી છે કે જો સમયસર આ ખામીઓ દૂર કરવામાં નહીં આવે, તો આ સ્થિતિ ગ્રામજનો અને વન્યજીવો બંને માટે જોખમી સાબિત થઈ શકે છે.

આ મામલે પાર્ક ડિરેક્ટર ઉત્તમ સિંહ અને DFO આર. થિરુકુરલનો સંપર્ક કરવાનો પ્રયાસ કરવામાં આવ્યો હતો, પરંતુ તેમની તરફથી કોઈ જવાબ મળ્યો નહોતો.