Maldives Financial Aid: પશ્ચિમ એશિયા યુદ્ધના કારણે ભારતનો નાનો પાડોશી દેશ માલદીવ ભયંકર આર્થિક તંગીમાંથી પસાર થઈ રહ્યો છે. પરંતુ, હંમેશની જેમ ભારતે ફરી એકવાર પોતાની ‘નેબરહુડ ફર્સ્ટ’ પોલિસી હેઠળ તેને એ યોજનાનો લાભ આપ્યો છે, જે છેલ્લા 12 વર્ષથી ઠંડા બસ્તામાં પડી હતી. ભારતે દક્ષિણ એશિયાઈ પ્રાદેશિક સહકાર સંગઠન (SAARC) ફ્રેમવર્ક હેઠળ કરન્સી સ્વેપિંગ દ્વારા તાત્કાલિક ₹3,000 કરોડના ઉપાડને મંજૂરી આપી દીધી છે.
અધિકારીઓનું કહેવું છે કે સાર્ક કરન્સી સ્વેપ વ્યવસ્થા હેઠળ માલદીવને લિક્વિડિટી સંકટ સમયે વિદેશી મુદ્રા એકઠી કરવામાં મદદ મળશે, જેથી તેણે માત્ર બજારના ઊંચા વ્યાજદર પર લોન પર નિર્ભર રહેવું ન પડે. ઉલ્લેખનીય છે કે સાર્ક હવે પહેલા જેવું સક્રિય સંગઠન રહ્યું નથી. આ મદદથી ચૂકવણી સંતુલન (Balance of Payments) નું દબાણ ઘટશે અને આર્થિક સ્થિરતા સ્થાપિત કરવામાં મદદ મળશે.
ભારતીય મદદથી માલદીવને શું ફાયદો થશે
ભારત દ્વારા માલદીવને સાર્ક હેઠળ જે મદદ મળી રહી છે, તેનાથી રાષ્ટ્રપતિ મોહમ્મદ મુઈઝુની સરકારને પશ્ચિમ એશિયા સંકટ દરમિયાન પેદા થયેલી વિપરીત પરિસ્થિતિઓનો સામનો કરવા માટે વ્યાપક આર્થિક વ્યૂહરચના બનાવવામાં મદદ મળશે. માલદીવના વિદેશ મંત્રાલયે પણ સ્વીકાર્યું છે કે આ મંજૂરી બંને દેશો વચ્ચેની કાયમી ભાગીદારીનો પુરાવો છે.
ઈરાન યુદ્ધ બાદ સ્થિતિ વધુ વણસી
આંતરરાષ્ટ્રીય ક્રેડિટ એજન્સીઓએ માલદીવની ભયંકર આર્થિક મંદી પર ચિંતા વ્યક્ત કરી છે.
ઈરાન યુદ્ધે તેની સ્થિતિ વધુ ખરાબ કરી દીધી છે.
તાજેતરમાં માલદીવ આવતા પ્રવાસીઓની સંખ્યામાં ભારે ઘટાડો થયો છે.
ઈરાન અને અમેરિકા-ઈઝરાયેલ વચ્ચે યુદ્ધ શરૂ થયા બાદ તેલ અને ગેસના ભાવ વધવાથી માલદીવની આર્થિક કમર તૂટી ગઈ છે.
આવી સ્થિતિમાં તેની નવી લોન લેવાની ક્ષમતા પણ ખરાબ રીતે પ્રભાવિત થઈ છે.
માલદીવને અનેકવાર આર્થિક સહાય મળી
આ પહેલીવાર નથી જ્યારે ભારત માલદીવની વહારે આવ્યું હોય. છેલ્લા કેટલાક વર્ષોમાં અનેકવાર નાણાકીય સહાય પૂરી પાડવામાં આવી છે:
ઓક્ટોબર 2024 માં 400 મિલિયન ડોલરની કરન્સી સ્વેપ સુવિધા આપવામાં આવી હતી.
2025 ના મે અને સપ્ટેમ્બરમાં 50 મિલિયન ડોલરની બે વ્યાજમુક્ત લોન અપાવવામાં ભારતે મદદ કરી હતી.
દરેક મુશ્કેલીમાં માલદીવ માટે સંકટમોચન બન્યું ભારત
ભારતે માલદીવને દરેક પ્રકારના સંકટમાંથી ઉગારવાનું કામ કર્યું છે:
પીવાના પાણીનું સંકટ: ડિસેમ્બર 2014 માં જ્યારે માલેમાં પાણીનું સંકટ હતું, ત્યારે ભારતે INS દીપક દ્વારા 1,000 ટન પીવાનું પાણી મોકલ્યું હતું.
ઇન્ફ્રાસ્ટ્રક્ચર: જુલાઈ 2025 માં વડાપ્રધાન નરેન્દ્ર મોદીની માલદીવ મુલાકાત દરમિયાન 565 મિલિયન ડોલરની ક્રેડિટ લાઇન જાહેર કરવામાં આવી હતી.
ક્રેડિટ રેટિંગ: 2024 માં જ્યારે ફિચ રેટિંગે માલદીવનું રેટિંગ ઘટાડ્યું અને તેના દિવાળિયા થવાનો ખતરો મંડરાતો હતો, ત્યારે પણ ભારતે જ સાથ આપ્યો હતો.
ભારતની આ મદદ સાબિત કરે છે કે રાજકીય ઉતાર-ચઢાવ છતાં ભારત એક જવાબદાર પાડોશી તરીકે માલદીવની પડખે ઊભું છે.
