Marine Pollution Tar Ball Rules: પહેલીવાર, કેન્દ્ર સરકારે અપતટીય તેલ ઉત્ખનન પ્રવૃત્તિઓ, તેલ ટેન્કર/જહાજ/નૌકા અકસ્માતો અથવા પાઇપલાઇન લીકેજને કારણે તેલના ફેલાવાથી ઉત્પન્ન થતા ‘ટાર બોલ્સ’ (ડાંમરના ગોળા) ના સંચાલન માટે નવા અને કડક નિયમો બનાવ્યા છે. જે દરિયાઈ પ્રદૂષણનું કારણ બને છે અને તેલ સુવિધાઓના માલિકો માટે તેના સંગ્રહ, પરિવહન અને પર્યાવરણની દૃષ્ટિએ સુરક્ષિત રીતે નિકાલ માટે ફરજિયાત જોગવાઈઓનો પ્રસ્તાવ મૂક્યો છે.
તારકોલના ગોળા તટીય અને અપતટીય બંને પ્રકારના દરિયાઈ પ્રદૂષણનું કારણ બને છે, જેનાથી દરિયાઈ પક્ષીઓ, કાચબા અને દરિયાઈ જીવોનું અસ્તિત્વ જોખમમાં મુકાય છે. આ મહારાષ્ટ્ર, ગોવા, ગુજરાત અને કર્ણાટકના દરિયાકિનારાને વારંવાર અસર કરે છે, ખાસ કરીને ચોમાસા દરમિયાન તેજ પવન અને પ્રવાહને કારણે તે કિનારા પર વહીને આવે છે.
દંડની જોગવાઈઓ પણ લાગુ
પર્યાવરણ મંત્રાલયે ગયા અઠવાડિયે આ સંબંધમાં ડ્રાફ્ટ નિયમો સૂચિત કરતા, પ્રદૂષણ ફેલાવનાર ચૂકવણીના સિદ્ધાંતનું ઉલ્લંઘન કરનારા ‘તેલ પ્લાન્ટ માલિકો’ માટે દંડની જોગવાઈ (પર્યાવરણીય વળતર) પણ લાગુ કરી છે. સાથે જ રાજ્ય સરકારો, પેટ્રોલિયમ અને કુદરતી ગેસ મંત્રાલય, CPCB અને સંરક્ષણ મંત્રાલય (ભારતીય કોસ્ટ ગાર્ડ) ને ટાર બોલ્સના પર્યાવરણને અનુકૂળ સંચાલન માટે વિશિષ્ટ જવાબદારીઓ સોંપી છે.
60 દિવસ પછી બહાર પડશે અંતિમ જાહેરનામું
તેલ સુવિધા માલિક એ વ્યક્તિ અથવા કંપનીઓ છે જે એવી કોઈ સુવિધા/જહાજ/નૌકાના માલિક, નિયંત્રક અથવા સંચાલક છે જ્યાં તેલ (કાચું તેલ, બળતણ અથવા બંને) નું નિષ્કર્ષણ, અન્વેષણ, ઉપયોગ, પરિવહન અથવા સંચાલન કરવામાં આવે છે.
મંત્રાલયે આગામી 60 દિવસમાં ટાર-બોલ મેનેજમેન્ટ નિયમો, 2026 પર હિસ્સેદારો પાસેથી ટિપ્પણીઓ/સૂચનો માંગ્યા છે.
સૂચનોની તપાસ બાદ અંતિમ નિયમોનું જાહેરનામું બહાર પાડવામાં આવશે.
મંત્રાલયે જણાવ્યું હતું કે આ નિયમો ગેઝેટમાં અંતિમ જાહેરનામું પ્રકાશિત થયાની તારીખથી એક વર્ષ પછી અમલમાં આવશે.
