અમદાવાદ/સુરત: હીરાના ધંધામાં મંદી અને મોટી કંપનીઓમાં લાંબી રજાઓ વચ્ચે ગુજરાતના સુરતમાં એક ચોંકાવનારી સ્થિતિ સામે આવી છે. ડાયમંડ વર્કર્સ યુનિયન ગુજરાત (DWUG) એ 15 જુલાઈના રોજ ‘આત્મહત્યા હેલ્પલાઈન નંબર’ લોન્ચ કર્યો હતો. આ હેલ્પલાઈન પર અત્યાર સુધીમાં 1600 થી વધુ કોલ આવ્યા છે. જેમાં આ ક્ષેત્રે સક્રિય કારીગરોએ પોતાની સમસ્યાઓ રજૂ કરી હતી. યુનિયન દ્વારા શેર કરવામાં આવેલા ડેટામાં આ વાત સામે આવી છે. સુરતના હીરા બજારની મોટી કંપનીઓ પૈકીની એક કિરણ જેમ્સે સાવન મહિનામાં 10 દિવસની રજા જાહેર કરી છે. કંપનીનું કહેવું છે કે વૈશ્વિક સ્તરે હીરાની ઓછી માંગને કારણે તેણે આ નિર્ણય લેવો પડ્યો છે.
65 કારીગરોએ આત્મહત્યા કરી છે
DWUG ના વાઇસ પ્રેસિડેન્ટ ભાવેશ ટાંકે જણાવ્યું હતું કે સુરતમાં છેલ્લા 16 મહિનામાં 65 હીરા કામદારોએ આત્મહત્યા કરી છે, જેમાંથી મોટાભાગનાએ મંદીના પરિણામે પગારમાં કાપ અને નોકરીની ખોટને કારણે ઊભી થતી મુશ્કેલીઓને કારણે આત્યંતિક પગલું ભર્યું છે. ઉદ્યોગમાં તેમણે કહ્યું કે અમે આ હેલ્પલાઈન નંબર 15 જુલાઈએ શરૂ કર્યો હતો. અમને અત્યાર સુધીમાં 1,600 થી વધુ કોલ્સ મળ્યા છે, જેમાંથી ઘણાએ કહ્યું છે કે તેઓ આર્થિક તણાવને કારણે આત્મહત્યા કરવાની અણી પર છે. છેલ્લા કેટલાક મહિનામાં મોટાભાગના કોલર્સ બેરોજગાર થઈ ગયા છે. તેઓ રોજગાર શોધવા માટે પણ ચિંતિત છે.
પગારમાં 30 ટકા સુધીનો ઘટાડો
ટાંકે જણાવ્યું હતું કે જે લોકોના પગારમાં 30 ટકા સુધીનો ઘટાડો થયો છે તેઓ તેમના બાળકોની શાળાની ફી, ઘરનું ભાડું, ઘર અને વાહન લોનના માસિક હપ્તા વગેરે ચૂકવવામાં મદદ માંગે છે. યુક્રેન-રશિયા અને ઇઝરાયેલ-ગાઝા સંઘર્ષો તેમજ ચાઇનાના મુખ્ય બજારોમાં નબળી માંગને કારણે વધુ પડતો પુરવઠો વધ્યો છે, જેના કારણે આ વર્ષે 50,000 કામદારોએ તેમની નોકરી ગુમાવવી પડી છે. રવિવારે એક કાર્યક્રમમાં, સુરતમાં એક યુનિટ ધરાવતી હીરા ઉત્પાદક કંપની ધર્મનંદન ડાયમંડ્સના ચેરપર્સન લાલજી પટેલે દરેક વિદ્યાર્થીને રૂ. 15,000 ની નાણાકીય સહાયની જાહેરાત કરી હતી અને પ્રદેશના જરૂરિયાતમંદ પરિવારોને ચેકનું વિતરણ કર્યું હતું.
નાના એકમો બંધ થઈ રહ્યા છે
ધર્મનંદન ડાયમંડ્સે એક નિવેદનમાં જણાવ્યું હતું કે હીરાના નાના એકમો બંધ થવાને કારણે કેટલાક જ્વેલર્સે તેમની નોકરી ગુમાવી છે અને તેઓ તેમના બાળકોની શાળા અને કોલેજની ફી પણ ચૂકવી શકતા નથી. નાણાકીય કટોકટી સહન ન કરી શકતા હીરા કામદારો દ્વારા આત્મહત્યાની વધતી ઘટનાઓ વચ્ચે, સુરત ડાયમંડ વર્કર્સ યુનિયન દ્વારા તાજેતરમાં એક હેલ્પલાઈન નંબર શરૂ કરવામાં આવ્યો છે જેમાં ઘણા કામદારોએ તેમના બાળકોની શાળા અને કોલેજની ફી ચૂકવવામાં સહાય માટે વિનંતી કરી છે. નિવેદનમાં કહેવામાં આવ્યું છે કે આર્થિક સહાયતા મેળવવા માંગતા પરિવારોની આર્થિક સ્થિતિનો સર્વે કર્યા બાદ તેમને શાળાની ફીના ચેક આપવામાં આવ્યા હતા. રવિવારે ચેક વિતરણ કાર્યક્રમનું આયોજન કરવામાં આવ્યું હતું, જેમાં શાળા અને કોલેજોમાં અભ્યાસ કરતા 40 વિદ્યાર્થીઓને શાળાની ફી પેટે 15,000 રૂપિયાના ચેક આપવામાં આવ્યા હતા. પટેલે જણાવ્યું હતું કે તેમની પેઢી આ પગલું ભરી રહી છે કારણ કે હીરા ઉદ્યોગમાં મંદી છે અને તે સુનિશ્ચિત કરવા માંગે છે કે બાળકોના શિક્ષણને અસર ન થાય.
બોર્સ પછી માંગમાં ઘટાડો થયો
સુરત આ ક્ષેત્રના મુખ્ય કેન્દ્રોમાંનું એક છે, જ્યાં વિશ્વના લગભગ 90 ટકા રફ હીરાને કાપીને પોલિશ કરવામાં આવે છે. આ કામ 2,500 થી વધુ એકમોમાં કાર્યરત લગભગ 10 લાખ કામદારો દ્વારા કરવામાં આવે છે. ગુજરાત કોંગ્રેસના પ્રમુખ શક્તિસિંહ ગોહિલે સુરત ડાયમંડ માર્કેટની સ્થિતિ રાજ્યસભામાં ઉઠાવી હતી. સુરતના હીરા ઉદ્યોગને વધુ ઉંચાઈએ લઈ જવા માટે સુરત ડાયમંડ બોર્સની રચના કરવામાં આવી છે, પરંતુ માંગના અભાવે હીરાના વેપારીઓ માટે નવી સમસ્યા ઊભી કરી છે. (એજન્સી ઇનપુટ સાથે)
