Opposition Parties Letter CJI SIR: દેશના ૨૩ વિરોધ પક્ષો – જેમાં ‘ઇન્ડિયા’ ગઠબંધન બહારના પક્ષો જેવા કે દ્રવિડ મુનેત્ર કડગમ (દ્રમુક), આમ આદમી પાર્ટી (આપ) અને એક અપક્ષ સાંસદ સામેલ છે – તેમણે મંગળવાર (૩૦ જૂન) ના રોજ ભારતના મુખ્ય ન્યાયાધીશ (સીજેઆઈ) ને એક સંયુક્ત પત્ર લખ્યો છે, જેમાં ચૂંટણી પંચ દ્વારા મતદાર યાદીની વિશેષ સઘન પુનરાવર્તિત પ્રક્રિયા (એસઆઈઆર) અને ચૂંટણી સાથે જોડાયેલા અન્ય મુદ્દાઓ પર ચિંતા વ્યક્ત કરવામાં આવી છે.
આ પત્ર તે ઘટનાક્રમના થોડા અઠવાડિયા બાદ આવ્યો છે, જ્યારે ૮ જૂનના રોજ ‘ઇન્ડિયા’ ગઠબંધનના ૨૫ વિરોધ પક્ષોની બેઠક મળી હતી. તે બેઠકમાં પક્ષોએ એકતા જાળવી રાખવાનો સંકલ્પ કર્યો હતો અને એસઆઈઆર તથા ચૂંટણીઓની નિષ્પક્ષતાના મુદ્દા પર મુખ્ય ન્યાયાધીશને સંયુક્ત પત્ર મોકલવાનો નિર્ણય લીધો હતો.
જોકે આ મહિનાની શરૂઆતમાં મળેલી તે બેઠકમાં દ્રમુક અને આપ સામેલ થયા ન હતા, પરંતુ બંને પક્ષોએ હવે આ સંયુક્ત પત્ર પર હસ્તાક્ષર કર્યા છે. મળેલી માહિતી મુજબ, આ ‘ટીમવર્ક’ ને કારણે શક્ય બની શક્યું છે.
‘ઇન્ડિયા’ ગઠબંધનના પૂર્વ સહયોગી દ્રમુક આ મહિનાની શરૂઆતમાં મળેલી બેઠકમાં સામેલ થયા ન હતા. તેનું કારણ એ જણાવવામાં આવ્યું કે કોંગ્રેસે તમિલનાડુ વિધાનસભા ચૂંટણી બાદ દ્રમુકનો સાથ છોડીને તમિલગા વેત્રી કષગમ (ટીવીકે) સાથે ગઠબંધન કરવાનો નિર્ણય લીધો હતો.
રિપોર્ટમાં જણાવ્યું હતું કે તે બેઠકમાં કોંગ્રેસને દ્રમુક સાથેના તેના વ્યવહારને લઈને ટીકાનો સામનો કરવો પડ્યો હતો. સાથે જ નેતાઓ વચ્ચે આ વાત પર સહમતિ બની હતી કે તમામ પક્ષો દ્રમુક અને આપ બંનેને ફરીથી ‘ઇન્ડિયા’ ગઠબંધનમાં પાછા લાવવાનો પ્રયાસ કરશે.
એક નિવેદનમાં કોંગ્રેસ સાંસદ અને પાર્ટીના મીડિયા પ્રભારી મહાસચિવ જયરામ રમેશે કહ્યું કે ૮ જૂનની બેઠકમાં લેવાયેલા નિર્ણયના અનુરૂપ મુખ્ય ન્યાયાધીશને સંયુક્ત પત્ર મોકલવામાં આવ્યો છે.
તેમણે કહ્યું, ‘૮ જૂન ૨૦૨૬ ના રોજ ‘ઇન્ડિયા’ ગઠબંધનની બેઠકમાં ૨૧ રાજકીય પક્ષો અને એક અપક્ષ સાંસદે ભાગ લીધો હતો. તે બેઠકમાં ચૂંટણી પંચની એસઆઈઆર પ્રક્રિયા અને ચૂંટણી સાથે જોડાયેલા અન્ય મુદ્દાઓ પર માનનીય ભારતના મુખ્ય ન્યાયાધીશને સંયુક્ત પત્ર મોકલવાનો નિર્ણય લેવામાં આવ્યો હતો.’
તેમણે આગળ કહ્યું, ‘આના અનુરૂપ ૨૩ રાજકીય પક્ષો અને એક અપક્ષ સાંસદના હસ્તાક્ષરો વાળો સંયુક્ત પત્ર માનનીય ભારતના મુખ્ય ન્યાયાધીશને મોકલી દેવામાં આવ્યો છે. વિરોધ પક્ષો એકતા (સ્યોર—સોલિડારિટી), એકતા અને પ્રતિકાર (રેઝિસ્ટન્સ) – ના સિદ્ધાંતો પર દ્રઢતાથી કાયમ છે.’
તૃણમૂલ કોંગ્રેસ (ટીએમસી) ના સાંસદ ડેરેક ઓ’બ્રાયને પણ સોશિયલ મીડિયા પ્લેટફોર્મ એક્સ પર જયરામ રમેશના નિવેદન પર પ્રતિક્રિયા આપતા પુષ્ટિ કરી કે ‘ઇન્ડિયા’ ગઠબંધન બહારના પક્ષો આપ અને દ્રમુક પણ આ પત્ર પર હસ્તાક્ષર કરી ચૂક્યા છે.
મુખ્ય ન્યાયાધીશને આ પત્ર એવા સમયે મોકલવામાં આવ્યો છે, જ્યારે એસઆઈઆર પ્રક્રિયાને શરૂ થયાને એક વર્ષ પૂર્ણ થઈ ગયું છે. આ અભિયાન ગયા વર્ષે બિહારમાં શરૂ કરવામાં આવ્યું હતું. ત્યારબાદ તેને ૧૩ રાજ્યો અને કેન્દ્રશાસિત પ્રદેશોમાં લાગુ કરવામાં આવ્યું. આ પ્રક્રિયા દરમિયાન પાંચ કરોડથી વધુ મતદારોના નામ મતદાર યાદીમાંથી દૂર કરવામાં આવ્યા છે.
બીજી તરફ, માત્ર પશ્ચિમ બંગાળમાં જ આશરે ૨૭ લાખ મતદારો એપ્રિલમાં થયેલી વિધાનસભા ચૂંટણીમાં મતદાન કરી શક્યા નહીં, કારણ કે તેમના કિસ્સાઓ ન્યાયિક અધિકરણોમાં પેન્ડિંગ અપીલોને કારણે અટકેલા હતા.
રિપોર્ટમાં એ પણ જણાવ્યું છે કે એસઆઈઆર શરૂ થયાના એક વર્ષ બાદ પણ ચૂંટણી પંચ એ જણાવી શક્યું નથી કે મતદાર યાદીઓમાં કથિત રીતે કેટલા ગેરકાયદેસર સ્થળાંતર કરનારાઓ મળી આવ્યા.
બીજી બાજુ, એસઆઈઆર હેઠળ જે લોકોના નામ મતદાર યાદીમાંથી દૂર કરવામાં આવ્યા છે, તેમને વિવિધ કલ્યાણકારી યોજનાઓના લાભ પણ આપવામાં આવી રહ્યા નથી. જ્યારે સુપ્રીમ કોર્ટે ગયા મહિને એસઆઈઆરને કાયદેસર ઠેરવતા તેના આદેશમાં સ્પષ્ટ કર્યું હતું કે ચૂંટણી પંચ માત્ર મતદાર યાદીમાં નામ સામેલ કરવાના ઉદ્દેશ્યથી જ નાગરિકતાની ચકાસણી કરી શકે છે, તેનાથી આગળ નહીં.
