ફ્લાઇટમાં ઇમરજન્સીથી હાઇજેક અલર્ટ સુધી, 7500, 7600 અને 7700 સ્ક્વૉક કોડ કેવી રીતે કામ કરે છે
Pilots Emergency Codes: દુબઈથી ઇઝરાયલની રાજધાની તેલ અવીવ જઈ રહેલી ફ્લાયદુબઈની એક ફ્લાઇટમાં પોતાનો જીવ જોખમમાં મૂકીને 180 લોકોના જીવ બચાવનાર કેપ્ટન સ્મિત મચ્છારની હિંમત અને વીરતાની સમગ્ર દુનિયામાં પ્રશંસા થઈ રહી છે. સમગ્ર ઘટનાક્રમ 30 સપ્ટેમ્બરનો છે જ્યારે દુબઈથી તેલ અવીવ જઈ રહેલી ફ્લાઇટના કેપ્ટન સ્મિત મચ્છારને તેમના સહ-પાઇલટે ચાકુ મારી દીધું. તેના કારણે માત્ર 37 સેકન્ડની અંદર ફ્લાઇટ 14,300 ફૂટ નીચે આવી ગઈ. આ દરમિયાન ઘાયલ હોવા છતાં મચ્છારે માત્ર સહ-પાઇલટનો સામનો જ કર્યો નહીં, પરંતુ ફ્લાઇટને સાઉદી અરેબિયાના તબૂક એરપોર્ટ પર સુરક્ષિત રીતે ઉતારી પણ.
પહેલાં ઇમરજન્સી, પછી હાઇજેક અલર્ટ
સમગ્ર ઘટનાક્રમ બુધવારનો છે જ્યારે દુબઈથી ઇઝરાયલ માટે ફ્લાઇટે ઉડાન ભરી હતી. ટેક ઑફના થોડા કલાકો બાદ જ ફ્લાઇટમાં ઇમરજન્સી ટ્રાન્સપોન્ડર કોડ મોકલવામાં આવ્યા, જેના કારણે સુરક્ષા અલર્ટ જાહેર થઈ ગયું. તરત જ ઇઝરાયલે ફાઇટર જેટ મોકલી દીધાં. ફ્લાઇટરડાર24ના ડેટા અનુસાર, બોઇંગ 737એ પહેલાં ‘સ્ક્વૉક 7700’ કોડ મોકલ્યો, જે સામાન્ય ઇમરજન્સીનો કોડ છે. ત્યારબાદ ‘7500’ કોડ મોકલવામાં આવ્યો. આ કોડ વિમાનના હાઇજેક અલર્ટ માટેનો હોય છે. વિમાનમાં પાઇલટે જે રીતે અલર્ટ કોડ મોકલ્યા તે અત્યંત મહત્વપૂર્ણ હોય છે. ચાલો જાણીએ કે ફ્લાઇટમાં પાઇલટ ઇમરજન્સી વખતે આ સિગ્નલ કોડ કેવી રીતે મોકલે છે અને તેનો અર્થ શું હોય છે.
સ્ક્વૉક કોડ શું છે?
‘સ્ક્વૉક’ એવિએશન એટલે કે હવાઈ મુસાફરી સાથે જોડાયેલો એક શબ્દ છે, જેનો ઉપયોગ ફ્લાઇટ ક્રૂ દ્વારા પસંદ કરવામાં આવતા ટ્રાન્સપોન્ડર કોડ માટે કરવામાં આવે છે. સ્ક્વૉક કોડ ચાર અંકોની એક સંખ્યા હોય છે જેને એરક્રાફ્ટના ટ્રાન્સપોન્ડરમાં દાખલ કરવામાં આવે છે. આ કોડમાં 0થી 7 સુધીના અંકોનો ઉપયોગ થાય છે, જેના કારણે 4,096 પ્રકારના કૉમ્બિનેશન બની શકે છે. એર ટ્રાફિક કંટ્રોલ આ કોડ એરક્રાફ્ટની ઓળખ કરવા અને તેને ટ્રૅક કરવામાં મદદ માટે આપે છે.
આ માહિતી એર નેવિગેશનની સુરક્ષા માટે બનાવવામાં આવેલી યુરોપિયન સંસ્થા, યુરોકંટ્રોલ અનુસાર છે. વિમાન જ્યારે હવામાં હોય છે ત્યારે ઇમરજન્સીની સ્થિતિમાં એરક્રાફ્ટનું ટ્રાન્સપોન્ડર રડારને સિગ્નલ મોકલે છે, જેનાથી એર ટ્રાફિક કંટ્રોલર્સને તેને ઓળખવા અને ટ્રૅક કરવામાં મદદ મળે છે. સ્ક્વૉક કોડ ATC સિસ્ટમ પર એરક્રાફ્ટ માટે એક ઓળખ નંબરની જેમ કામ કરે છે.
આ કોડની જરૂર શા માટે હોય છે?
પ્રાઇમરી રડાર એરક્રાફ્ટનું સ્થાન શોધી શકે છે, પરંતુ તે જરૂરી નથી કે તે કંટ્રોલર્સને જણાવે કે તેઓ કયા એરક્રાફ્ટને જોઈ રહ્યા છે. ટ્રાન્સપોન્ડર આ પ્રક્રિયાને ખૂબ સરળ બનાવી દે છે. ATC કોઈ ફ્લાઇટને એક ચોક્કસ કોડ આપે છે. પાઇલટ તે કોડને એરક્રાફ્ટના ટ્રાન્સપોન્ડરમાં દાખલ કરે છે. ત્યારબાદ આ કોડ એરક્રાફ્ટની સર્વેલન્સ માહિતી સાથે કંટ્રોલર્સને દેખાય છે. તેનાથી કંટ્રોલર્સને વ્યસ્ત એર સ્પેસમાં અનેક એરક્રાફ્ટ પર નજર રાખવામાં મદદ મળે છે. આ સિસ્ટમ આ કોડના ફાળવણીનું સંચાલન કરે છે કારણ કે યુરોકંટ્રોલ અનુસાર, અલગ-અલગ વિસ્તારોમાં એર ટ્રાફિક માટે મોટી સંખ્યામાં ટ્રાન્સપોન્ડર કોડની જરૂર પડે છે.
સ્ક્વૉક 7500નો શું અર્થ છે?
ફ્લાઇટરડાર24 અનુસાર, સ્ક્વૉક 7500 ‘ગેરકાયદેસર દખલ’ એટલે કે અનલૉફુલ ઇન્ટરફિયરન્સનો કોડ છે, જે સામાન્ય રીતે હાઇજેકિંગ સાથે જોડાયેલો શબ્દ છે. ઇન્ટરનેશનલ સિવિલ એવિએશન ઑર્ગેનાઇઝેશન (ICAO) આ કોડનો ઉપયોગ એર ટ્રાફિક કંટ્રોલને એ જણાવવા માટે કરે છે કે કોઈ વિમાનમાં ગેરકાયદેસર દખલ થઈ શકે છે. આ સિગ્નલ ક્રૂને રેડિયો પર પોતાની સ્થિતિ વિશે સીધી રીતે અધિકારીઓને અલર્ટ કરવાની એક ગુપ્ત સંદેશાવ્યવસ્થા હોય છે.
આ છે 3 મુખ્ય ઇમરજન્સી કોડ
7500 : ગેરકાયદેસર દખલ
7600 : રેડિયો કૉમ્યુનિકેશનમાં ખામી
7700 : ઇમરજન્સી અલર્ટ
‘સ્ક્વૉક 7500’ સિગ્નલ મોકલવા પર શું થાય છે?
7500 સિગ્નલ ATC અને અન્ય એવિએશન અધિકારીઓ માટે તરત જ ખૂબ મહત્વપૂર્ણ બની જાય છે. તેઓ વિમાનની ઓળખ કરી શકે છે અને યોગ્ય કાર્યવાહી માટે સંકલન કરી શકે છે. અધિકારીઓ એવિએશન અને સુરક્ષા એજન્સીઓને અલર્ટ કરી શકે છે, વિમાન પર કડક નજર રાખી શકે છે, તેને પ્રાથમિકતા આપી શકે છે, ગંતવ્ય અથવા ડાયવર્ઝન એરપોર્ટ સાથે સંકલન કરી શકે છે અને ઇમરજન્સી સ્ટાફને તૈયાર રાખી શકે છે. જરૂર પડે ત્યારે તેને રોકવા અથવા એસ્કોર્ટ કરવા માટે મિલિટરી વિમાન પણ તહેનાત કરી શકાય છે.
7600: જ્યારે કૉમ્યુનિકેશન ફેલ થઈ જાય
7600 કોડ કૉમ્યુનિકેશન ફેલ થવાનો સંકેત આપે છે. તેથી 7600 સિગ્નલનો અર્થ એ નથી કે વિમાનમાં કોઈ મિકેનિકલ ઇમરજન્સી છે અથવા તે જોખમમાં છે. જો કોઈ એરક્રાફ્ટનું એર ટ્રાફિક કંટ્રોલ સાથેનું સામાન્ય ટૂ-વે રેડિયો કૉમ્યુનિકેશન તૂટી જાય, તો પાઇલટ ટ્રાન્સપોન્ડર પર 7600 કોડ પસંદ કરી શકે છે. તેનાથી કંટ્રોલર્સને ખબર પડે છે કે એરક્રાફ્ટ કદાચ હવે સામાન્ય રીતે વાતચીત કરી શકશે નહીં.
7700: સામાન્ય ઇમરજન્સી
7700 સામાન્ય ઇમરજન્સી કોડ છે. 7500 અને 7600થી વિપરીત, તે કોઈ ચોક્કસ પ્રકારની સમસ્યાની ઓળખ કરાવતો નથી. તે એર ટ્રાફિક કંટ્રોલને જણાવે છે કે વિમાનમાં કોઈ ઇમરજન્સી છે. તેમાં અનેક પ્રકારની પરિસ્થિતિઓ હોઈ શકે છે, જેમ કે ગંભીર મિકેનિકલ સમસ્યાથી લઈને મેડિકલ ઇમરજન્સી અથવા એવી કોઈ સ્થિતિ જેમાં તાત્કાલિક મદદની જરૂર હોય. FAAના નિયમો અનુસાર, 7700નો ઉપયોગ ત્યારે કરવામાં આવે છે જ્યારે પાઇલટ ઇમરજન્સી જાહેર કરે અને વિમાનની ઓળખ રડારથી થઈ શકતી ન હોય.
જ્યારે ફ્લાયદુબઈની ફ્લાઇટમાં હડકંપ મચ્યો
કેપ્ટન સ્મિત મચ્છારે ગંભીર રીતે ઘાયલ અને લોહીલુહાણ હોવા છતાં કૉકપિટનો દરવાજો ખોલી દીધો. તેના કારણે અન્ય ક્રૂ સભ્યો અને મુસાફરો અંદર આવી શક્યા અને હુમલાખોરને રોકી લેવામાં આવ્યો. અત્યંત ગંભીર પરિસ્થિતિમાં પણ મચ્છારે જે હિંમત, ધૈર્ય અને વીરતા દર્શાવી તેની સમગ્ર દુનિયામાં પ્રશંસા થઈ રહી છે. ભારતના પ્રધાનમંત્રી નરેન્દ્ર મોદી, ઇઝરાયલના પ્રધાનમંત્રી બેન્જામિન નેતન્યાહૂ અને અમેરિકાના રાષ્ટ્રપતિ ડોનાલ્ડ ટ્રમ્પે સ્મિત મચ્છારની વીરતાની પ્રશંસા કરી છે. સ્મિત મચ્છારની હાલમાં સારવાર ચાલી રહી છે. અહેવાલ અનુસાર, હુમલાખોર સહ-પાઇલટ ઓમાનનો નાગરિક છે.
