Railways lower berth rules 2025: મુસાફરોની સુવિધાને ધ્યાનમાં રાખીને, ભારતીય રેલવેએ ટિકિટ બુકિંગ પ્રક્રિયાને વધુ સરળ અને પારદર્શક બનાવવા માટે અનેક પગલાં લીધાં છે. આ દિશામાં, રેલવેએ આ વર્ષની શરૂઆતમાં ‘RailOne’ ઍપ લૉન્ચ કરી છે, જે સુપર ઍપ તરીકે કાર્ય કરે છે. આ ઍપ દ્વારા મુસાફરોને એક વન-સ્ટોપ સોલ્યુશન મળે છે, કારણ કે તે રેલવે સાથે જોડાયેલી વિવિધ મુસાફર સેવાઓ પૂરી પાડે છે. તેમજ આ ઍપ દ્વારા મુસાફરો આરક્ષિત (રિઝર્વ્ડ) ટિકિટની સાથે સાથે અનારક્ષિત (અનરિઝર્વ્ડ) ટિકિટ પણ બુક કરી શકે છે.
લોઅર બર્થ ફાળવણીને લઈને નવી વ્યવસ્થા
મુસાફરો અવારનવાર ઓનલાઈન ટિકિટ બુક કરતી વખતે લોઅર બર્થ પ્રેફરન્સનો વિકલ્પ કરવા છતાં સાઇડ અપર, મિડલ કે અપર બર્થ પર સીટ મળવાની ફરિયાદ કરતા હોય છે. એવામાં મુસાફરો માટે એ જરૂરી છે કે તેઓ ભારતીય રેલવેના નવા લોઅર બર્થ આરક્ષણ નિયમોને સારી રીતે સમજી લે.
ભારતીય રેલવેની કોમ્પ્યુટરાઈઝ્ડ રિઝર્વેશન સિસ્ટમમાં વરિષ્ઠ નાગરિકો, 45 વર્ષથી વધુ વયની મહિલા મુસાફરો તથા ગર્ભવતી મહિલાઓને લોઅર બર્થ ફાળવવાની વિશેષ વ્યવસ્થા કરવામાં આવી છે. જોકે, આ સુવિધા સીટની ઉપલબ્ધતા પર નિર્ભર કરે છે.
TTEને પણ મળ્યો અધિકાર
રેલવેના નિયમો અનુસાર, જો બુકિંગ સમયે લોઅર બર્થ ઉપલબ્ધ ન હોય અને કોઈ વરિષ્ઠ નાગરિક કે મહિલાને ઉપલી કે મધ્ય બર્થ આપવામાં આવે, તો ટ્રેનમાં ‘ટિકિટ ચેકિંગ સ્ટાફ (TTE)’ને એ અધિકાર છે કે જો મુસાફરી દરમિયાન કોઈ લોઅર બર્થ ખાલી થાય, તો તે આવી વ્યક્તિને ફાળવી શકે.
લોઅર બર્થ બુકિંગ માટે વિશેષ વિકલ્પ
ઑનલાઈન ટિકિટ બુક કરતી વખતે મુસાફરો પાસે એક વિકલ્પ પણ હોય છે કે તેઓ ‘બુક ઓન્લી ઇફ લોઅર બર્થ ઇઝ અવેલેબલ’ (માત્ર ત્યારે જ બુક કરો જ્યારે લોઅર બર્થ ઉપલબ્ધ હોય) પસંદ કરે. જો મુસાફર આ વિકલ્પ પસંદ કરે અને લોઅર બર્થ ઉપલબ્ધ ન હોય, તો ટિકિટ બુક જ નહીં થાય. આનાથી મુસાફરોને તેમની સીટ પસંદગી અનુસાર મુસાફરીની સુવિધા મળી શકે છે.
લોઅર બર્થ પર બેસવા અને સૂવાના નિયમો
ભારતીય રેલવેના નિયમો અનુસાર, રિઝર્વ્ડ કોચમાં રાત્રે 10:00 વાગ્યાથી સવારે 6:00 વાગ્યા સુધી સૂવાનો સમય નક્કી કરવામાં આવ્યો છે. આ સમયગાળામાં મુસાફરોને તેમની નિર્ધારિત બર્થ પર સૂવાની પરવાનગી હોય છે. દિવસના સમયે સીટ પર બેસવાની વ્યવસ્થા રહે છે.
ખાસ કરીને, RAC ટિકિટ ધરાવતા મુસાફરો માટે એવી વ્યવસ્થા છે કે સાઇડ લોઅર બર્થ પર RAC મુસાફર અને સાઇડ અપર બર્થ પર બુક થયેલ મુસાફર બંને દિવસના સમયે બેસવા માટે સીટ શેર કરશે. પરંતુ રાત્રે 10 વાગ્યાથી સવારે 6 વાગ્યા સુધી લોઅર બર્થનો અધિકાર ફક્ત લોઅર બર્થવાળા મુસાફરનો જ રહેશે.
