નવી દિલ્હી, ૧૦ જાન્યુઆરી: પ્રાદેશિક રાજકીય પક્ષોએ નાણાકીય વર્ષ ૨૦૨૨-૨૩ માટે ૨૦૦ કરોડ રૂપિયાથી વધુનું દાન મેળવ્યાની જાહેરાત કરી છે. ‘એસોસિએશન ફોર ડેમોક્રેટિક રિફોર્મ્સ’ (ADR) ના વિશ્લેષણમાં આ માહિતી પ્રકાશમાં આવી છે.
ADR ના વિશ્લેષણ મુજબ, ઝારખંડ મુક્તિ મોરચા (JMM), જનનાયક જનતા પાર્ટી (JJP), તેલુગુ દેશમ પાર્ટી (TDP) અને તૃણમૂલ કોંગ્રેસ (TMC) એ દાનમાં મળેલી આવકમાં સૌથી વધુ વધારો નોંધાવ્યો છે.
આ અહેવાલમાં કુલ પ્રાપ્ત દાનમાં થોડા પક્ષોના વર્ચસ્વ, ભારતના ચૂંટણી પંચ (ECI) ને રિપોર્ટ કરવામાં નોંધપાત્ર વિલંબ અને દાતાઓની વિગતો જાહેર કરવામાં અંતર પર પ્રકાશ પાડવામાં આવ્યો છે.
વિશ્લેષણ કરાયેલા 57 પ્રાદેશિક પક્ષોમાંથી, ફક્ત 18 પક્ષોએ નિર્ધારિત સમયમર્યાદામાં ચૂંટણી પંચને તેમના દાનના અહેવાલો સુપરત કર્યા.
૨૮ પ્રાદેશિક પક્ષો દ્વારા જાહેર કરાયેલા કુલ ૨,૧૧૯ દાનનું વિશ્લેષણ કરવામાં આવ્યું, જે ૨૧૬.૭૬૫ કરોડ રૂપિયા હતું.
વીસ હજાર રૂપિયાથી વધુનું દાન કરનારા લોકોએ પોતાની ઓળખ જાહેર કરવી ફરજિયાત છે.
સત્તર અન્ય પક્ષોએ તેમના રિટર્ન સબમિટ કરવામાં વિલંબ કર્યો, જેમાં બે થી ૧૬૪ દિવસનો વિલંબ થયો. બીજુ જનતા દળ (BJD) અને જમ્મુ અને કાશ્મીર નેશનલ કોન્ફરન્સ (JKNC) સહિત સાત પક્ષોએ વર્ષ માટે કોઈ દાન જાહેર કર્યું નથી.
અહેવાલમાં ગયા નાણાકીય વર્ષની સરખામણીમાં કેટલીક પાર્ટીઓને મળેલા દાનમાં નોંધપાત્ર વધારો દર્શાવવામાં આવ્યો છે. JMM માં 3,685 ટકાનો જંગી વધારો જોવા મળ્યો, ત્યારબાદ JJP માં 1,997 ટકા અને TDP માં 1,795 ટકાનો વધારો થયો.
જોકે, સમાજવાદી પાર્ટી (SP) અને શિરોમણી અકાલી દળ (SAD) જેવા પક્ષોના દાનમાં અનુક્રમે 99.1 ટકા અને 89.1 ટકાનો ઘટાડો નોંધાયો છે.
સૌથી વધુ દાતાઓની યાદીમાં ભારત રાષ્ટ્ર સમિતિ (BRS) ટોચ પર હતી, જેણે માત્ર 47 દાતાઓ પાસેથી રૂ. 154.03 કરોડની પ્રાપ્તિ જાહેર કરી હતી, ત્યારબાદ YSR કોંગ્રેસ પાર્ટી પાંચ દાતાઓ પાસેથી રૂ. 16 કરોડ અને TDP 11.92 કરોડ રૂપિયા સાથે બીજા ક્રમે હતી. .
પાંચ પક્ષો – બીઆરએસ, વાયએસઆર કોંગ્રેસ, ટીડીપી, દ્રવિડ મુનેત્ર કઝગમ (ડીએમકે) અને કોમ્યુનિસ્ટ પાર્ટી ઓફ ઈન્ડિયા (સીપીઆઈ) – ને કુલ જાહેર કરાયેલા દાનના 90.56 ટકા મળ્યા.
ADR એ દાન વિશે માહિતી પૂરી પાડવામાં પારદર્શિતા અંગે ચિંતા વ્યક્ત કરી. પાંચ પ્રાદેશિક પક્ષોએ દાતાઓના કાયમી ખાતા નંબર (PAN) જાહેર કર્યા વિના 96.2 લાખ રૂપિયાના દાન જાહેર કર્યા.
કુલ દાનમાં રોકડ દાનો હિસ્સો ફક્ત 0.099 ટકા હતો, જે 43 દાનોમાંથી 21.45 લાખ રૂપિયા હતો. રાજ્યોમાં, કેરળ 9.09 લાખ રૂપિયાના રોકડ દાનમાં પ્રથમ ક્રમે રહ્યું, ત્યારબાદ પશ્ચિમ બંગાળ 5.91 લાખ રૂપિયાના રોકડ દાનમાં સાથે બીજા ક્રમે રહ્યું.
કોર્પોરેટ અને વ્યવસાયિક સંસ્થાઓએ ૧૬૯.૨ કરોડ રૂપિયાનું દાન આપ્યું હતું, જે કુલ દાનના ૭૮ ટકા હતું, જ્યારે અન્ય દાતાઓએ ૪૫.૨૪ કરોડ રૂપિયાનું દાન આપ્યું હતું. BRS ને 40 કોર્પોરેટ દાતાઓ પાસેથી રૂ. 138.97 કરોડ મળ્યા, જે પ્રાદેશિક પક્ષોમાં સૌથી વધુ છે.
