SIR In Bengaluru: બેંગલુરુમાં SIRથી 46 લાખથી વધુ મતદારો અસરગ્રસ્ત? BJPના ગઢમાં બદલાશે ચૂંટણીનું ગણિત?
SIR In Bengaluru: કર્ણાટકમાં કોંગ્રેસની સરકાર છે. રાજ્યની રાજધાની બેંગલુરુને દેશની IT રાજધાની કહેવામાં આવે છે. પરંતુ ચૂંટણીની રાજનીતિમાં આ શહેર BJPનો મજબૂત ગઢ છે. અહીં લોકસભાની ચાર અને વિધાનસભાની 28 બેઠકો છે. વર્તમાન સ્થિતિ જોઈએ તો ચારેય લોકસભા બેઠકો પર BJPના સાંસદ છે. જ્યારે 28 વિધાનસભા બેઠકોમાંથી 15 પર BJPના ધારાસભ્યો છે. આ જ કારણ છે કે બેંગલુરુની મતદાર યાદીમાં થયેલા મોટા ફેરફારે રાજકીય હલચલ વધારી છે. હકીકતમાં, વિશેષ સઘન પુનરીક્ષણ એટલે કે SIR હેઠળ જાહેર કરવામાં આવેલી ડ્રાફ્ટ મતદાર યાદીમાં શહેરના લગભગ 46.88 લાખ મતદારોને ગેરહાજર, સ્થળાંતરિત, મૃત અથવા બેવડા નામ એટલે કે ASDD કેટેગરીમાં રાખવામાં આવ્યા છે. 16 જૂને પ્રકાશિત થયેલી ડ્રાફ્ટ યાદીમાં બેંગલુરુમાં 1,03,88,363 મતદારો હતા. SIR બાદ તૈયાર કરવામાં આવેલી ડ્રાફ્ટ યાદીમાં માત્ર 56,99,660 મતદારો જ માન્ય મળ્યા. એટલે કે લગભગ 45.13 ટકા નામોને હાલ ASDD કેટેગરીમાં રાખવામાં આવ્યા છે. જોકે, તેને હજુ મતદાર યાદીમાંથી 46.88 લાખ નામોનું અંતિમ રીતે કપાઈ જવું કહી શકાય નહીં. આ SIRની ડ્રાફ્ટ પ્રક્રિયા છે. જે મતદારોના નામ ASDD કેટેગરીમાં છે, તેમને નોટિસ આપીને પોતાનો પક્ષ રજૂ કરવા અને જરૂરી દસ્તાવેજો જમા કરવાની તક આપવામાં આવી રહી છે.
પરંતુ રાજકીય સવાલ આનાથી મોટો છે. જો આટલી મોટી સંખ્યામાં નામ અંતિમ યાદીમાંથી બહાર થઈ જાય તો તેનો ચૂંટણી પર શું પ્રભાવ પડશે? શું BJPના ગઢ બેંગલુરુમાં તેને સીધું નુકસાન થશે અથવા કોંગ્રેસને તેનો ફાયદો મળી શકે છે?
આટલા મોટા પ્રમાણમાં નામો કેમ કાપવામાં આવ્યા?
SIR હેઠળ બેંગલુરુની મતદાર યાદીની મોટા પાયે તપાસ કરવામાં આવી છે. ગ્રેટર બેંગલુરુ ઓથોરિટીના મુખ્ય કમિશનર એમ મહેશ્વર રાવ અનુસાર 56,99,660 મતદારોને ડ્રાફ્ટ યાદીમાં સામેલ કરવામાં આવ્યા છે. તેમાં 27,69,866 પુરુષ, 29,29,092 મહિલા અને 702 અન્ય તથા ટ્રાન્સજેન્ડર મતદારો છે. જ્યારે 46,88,703 મતદારોને ASDD કેટેગરીમાં રાખવામાં આવ્યા છે. ASDDનો અર્થ છે- ગેરહાજર, સ્થળાંતરિત, મૃત અને બેવડા નામ ધરાવતા મતદારો. તેનો અર્થ એ નથી કે આ તમામ લોકોએ પોતાનો મતાધિકાર ગુમાવી દીધો છે. હાલમાં આ પ્રક્રિયા તપાસના તબક્કામાં છે. જે કેસોમાં વેરિફિકેશન જરૂરી છે, ત્યાં સંબંધિત મતદારને નોટિસ આપવામાં આવશે. તેણે નક્કી કરેલી તારીખ અને સમયે દસ્તાવેજો સાથે તપાસ માટે હાજર થવું પડશે.
બેંગલુરુમાં આટલો મોટો આંકડો કેમ સામે આવ્યો?
બેંગલુરુ દેશના સૌથી ઝડપથી વિકસતા મહાનગરોમાંનું એક છે. અહીં અન્ય રાજ્યોમાંથી આવનારા લોકોની સંખ્યા ખૂબ વધારે છે. લોકો નોકરી અને વ્યવસાય માટે આવે છે અને ઘણીવાર થોડાં વર્ષો પછી અન્ય શહેરમાં જતા રહે છે. આવી સ્થિતિમાં મતદાર યાદીમાં જૂના સરનામાં, સ્થળાંતરિત લોકોના નામ, એકથી વધુ સ્થળે નોંધાયેલા નામ અને મૃત મતદારોના નામ રહી જવાની આશંકા રહે છે. SIRનો હેતુ આવા નામોની ઓળખ કરવાનો છે. બેંગલુરુમાં અગાઉ પણ મતદાર યાદીને લઈને સવાલો ઉઠતા રહ્યા છે. એપ્રિલમાં પાંચ શહેરી નિગમોની વોર્ડવાર અંતિમ મતદાર યાદીમાં 88,95,361 મતદારો નોંધાયેલા હતા. હવે SIR હેઠળ સમગ્ર યાદીને ફરીથી તપાસના દાયરામાં લાવવામાં આવી છે.
બેંગલુરુમાં કોનું જનાધાર મજબૂત?
રાજકીય દૃષ્ટિએ બેંગલુરુ કોંગ્રેસ અને BJP બંને માટે ખૂબ મહત્વપૂર્ણ છે. રાજ્યમાં કોંગ્રેસની સરકાર હોવા છતાં લોકસભા ચૂંટણીમાં BJPએ અહીં પોતાનું પ્રભુત્વ જાળવી રાખ્યું હતું. બેંગલુરુની ચારેય લોકસભા બેઠકો BJP પાસે છે. વિધાનસભા ચૂંટણીમાં પણ BJPએ 28માંથી 15 બેઠકો જીતી હતી. આવી સ્થિતિમાં શહેરની મતદાર યાદીમાં આટલો મોટો ફેરફાર BJP માટે ચિંતાનો વિષય બની શકે છે. બીજી તરફ કોંગ્રેસ માટે પણ આ સંપૂર્ણપણે સરળ ગણિત નથી. કારણ કે ASDD કેટેગરીમાં રાખવામાં આવેલા મતદારોનો પાર્ટીવાર આંકડો હજુ સામે આવ્યો નથી. આ પણ સ્પષ્ટ નથી કે તેમાં BJP સમર્થકો કેટલા છે અને કોંગ્રેસ સમર્થકો કેટલા. તેથી માત્ર સંખ્યા જોઈને એવું કહેવું ઉતાવળભર્યું રહેશે કે 46 લાખ નામો ASDD કેટેગરીમાં જવાથી કોઈ એક પાર્ટીને સીધો ફાયદો થઈ જશે.
શું મુસ્લિમ વોટર્સ પર પણ અસર પડશે?
બેંગલુરુની વસ્તી લગભગ દોઢ કરોડ માનવામાં આવે છે. તેમાં મુસ્લિમ વસ્તી પણ મોટી સંખ્યામાં છે. પરંતુ ઉપલબ્ધ SIR આંકડાઓથી એવો કોઈ સંકેત મળતો નથી કે કોઈ એક સમુદાયના મતદારોને અલગ કરીને યાદીમાંથી બહાર કરવામાં આવ્યા છે. ASDD કેટેગરીમાં ગેરહાજર, સ્થળાંતરિત, મૃત અને બેવડા નામ ધરાવતા મતદારોને રાખવામાં આવ્યા છે. તેથી તેમાં અલગ-અલગ સમુદાયોના લોકોના નામ હોઈ શકે છે. આ જ કારણ છે કે આ મામલાને માત્ર હિંદુ-મુસ્લિમ અથવા કોઈ એક સામાજિક વર્ગના દૃષ્ટિકોણથી જોવું યોગ્ય નહીં હોય.
તો કઈ પાર્ટીને થશે ફાયદો?
આ જ સમગ્ર મામલાનો સૌથી મોટો રાજકીય સવાલ છે. પરંતુ હાલમાં તેનો સીધો જવાબ આપવો મુશ્કેલ છે. જો તપાસ બાદ મોટી સંખ્યામાં નામો ફરીથી મતદાર યાદીમાં સામેલ થઈ જાય છે તો વર્તમાન રાજકીય સમીકરણ પર બહુ મોટો પ્રભાવ નહીં પડે. પરંતુ જો લાખો નામ અંતિમ યાદીમાંથી બહાર થઈ જાય છે તો બેંગલુરુના ચૂંટણી ગણિતમાં ચોક્કસપણે ફેરફાર આવશે. BJP માટે ચિંતા એટલા માટે વધારે છે કારણ કે બેંગલુરુ તેની મજબૂત રાજકીય જમીન છે. લોકસભાની ચારેય બેઠકો તેની પાસે છે અને વિધાનસભામાં પણ તેનું પ્રદર્શન કોંગ્રેસ કરતાં સારું રહ્યું છે.
