Supreme Court on Freebies: ચૂંટણી સમયે રાજકીય પક્ષો દ્વારા મતદારોને મફતની યોજનાઓ (ફ્રીબીઝ) આપવા સાથે જોડાયેલા મામલાને લઈને મુખ્ય ન્યાયાધીશ સૂર્યકાંતે આને “ખૂબ જ મહત્વપૂર્ણ મામલો” ગણાવ્યો. સુપ્રીમ કોર્ટે કહ્યું કે આ એક એવો મુદ્દો છે, જેના પર ગંભીર વિચારની આવશ્યકતા છે. હકીકતમાં બુધવારે સુપ્રીમ કોર્ટમાં ફ્રીબીઝ પર સુનાવણી દરમિયાન અરજીકર્તા અશ્વિની ઉપાધ્યાયે ઘણા સમયથી પેન્ડિંગ આ મામલાની વહેલી સુનાવણી કરવાની માંગ કરી હતી. અરજીકર્તાએ અદાલતનું ધ્યાન દેશ પર વધતા દેવા તરફ દોરતા કહ્યું કે વર્તમાનમાં ભારત પર લગભગ ₹૨૫૦ લાખ કરોડનું દેવું છે.
આના પર પ્રતિક્રિયા આપતા CJI સૂર્યકાંતે કહ્યું કે અમુક હદ સુધી આ નીતિ વિષયક નિર્ણયનો વિષય હોઈ શકે છે. પરંતુ એ પણ વિચારવાની જરૂર છે કે શું રાજ્યની આવકનો એક હિસ્સો માત્ર રાજ્યના વિકાસ કાર્યો માટે સુરક્ષિત રાખવો જોઈએ નહીં?
સ્વાસ્થ્ય, શિક્ષણ જેવી મફત સુવિધાઓ બંધારણીય જવાબદારીના દાયરામાં: CJI
CJI એ સ્પષ્ટ કર્યું કે જો રાજ્ય સ્વાસ્થ્ય અથવા શિક્ષણ જેવી સુવિધાઓ મફતમાં આપે છે, તો તે તેની બંધારણીય જવાબદારીના દાયરામાં આવે છે. આવા કિસ્સાઓમાં રાજ્ય તેની બંધારણીય ફરજનું પાલન કરી રહ્યું હોય છે. આના પર વરિષ્ઠ વકીલ શાદાન ફરાસતે ઉદાહરણ આપતા કહ્યું કે કેટલાક રાજ્યો મહિલાઓને રાજ્ય પરિવહનની બસોમાં મફત મુસાફરીની સુવિધા આપે છે.
ફ્રીબીઝ પર ગંભીર વિચારની જરૂર: CJI
આના પર CJI એ કહ્યું કે “રાજ્યની સંપત્તિનું આ રીતે વિતરણ કરવું અને તેને કલ્યાણકારી યોજનાઓ પર ખર્ચવું—આ એક એવો મુદ્દો છે, જેના પર ગંભીર વિચારની આવશ્યકતા છે.” અદાલતે કહ્યું કે તે નક્કી કરશે કે કયા મામલાઓને ત્રણ ન્યાયાધીશોની બેંચ સમક્ષ અગ્રતાના ધોરણે લિસ્ટેડ કરવા જોઈએ. જોકે હળવા અંદાજમાં CJI એ કહ્યું કે આ વિષયની ગંભીરતાને જોતા સાંજની બેંચની રચના કરવાની જરૂર પણ પડી શકે છે.
ગયા વર્ષે પણ ફ્રીબીઝ પર સુપ્રીમ કોર્ટે કરી હતી મહત્વની ટિપ્પણી
ગયા વર્ષે પણ ફ્રીબીઝ પર સુપ્રીમ કોર્ટે સખત ટિપ્પણી કરી હતી. કોર્ટે કહ્યું હતું કે, ‘લોકો કામ કરવા માંગતા નથી, કારણ કે તમે તેમને મફત રાશન આપી રહ્યા છો. કંઈ પણ કર્યા વગર તેમને પૈસા આપી રહ્યા છો.’ કોર્ટે કેન્દ્રને પૂછ્યું કે આ લોકોને સમાજની મુખ્યધારા સાથે જોડવાને બદલે, શું તમે મફતની યોજનાઓ લાગુ કરીને પરોપજીવીઓની જમાત નથી ઉભી કરી રહ્યા?
