VBSA Bill 2025: શિક્ષકોના અનેક સંગઠનો અને વિદ્યાર્થી જૂથોએ સોમવારે ભારત શિક્ષણ અધિષ્ઠાન વિધેયક 2025 (VBSA) બિલ 2025 ને લઈને ચિંતા વ્યક્ત કરી છે. તેમનું કહેવું છે કે આ નવો કાયદો સરકારી સહાયતા પ્રાપ્ત ઉચ્ચ શિક્ષણ સંસ્થાઓના નિયમો અને સંચાલનમાં મોટા ફેરફાર લાવી શકે છે. એક સમન્વય સમિતિએ પ્રેસ કોન્ફરન્સમાં જણાવ્યું કે સરકારે આ બિલને સંસદીય સ્થાયી સમિતિને મોકલવું જોઈએ. આનાથી તમામ સંબંધિત લોકો સાથે વાતચીત કરવાની તક મળશે.
VBSA બિલને કેન્દ્રીય કેબિનેટે 12 ડિસેમ્બરે મંજૂરી આપી છે અને તેને સંસદના શિયાળુ સત્રમાં રજૂ કરવામાં આવ્યું છે. આનો હેતુ યુનિવર્સિટી ગ્રાન્ટ્સ કમિશન (UGC), ઓલ ઇન્ડિયા કાઉન્સિલ ફોર ટેકનિકલ એજ્યુકેશન (AICTE) અને નેશનલ કાઉન્સિલ ફોર ટીચર એજ્યુકેશન (NCTE) જેવા હાલના નિયામકોને ખતમ કરીને એક જ મોટું નિયામક માળખું બનાવવાનો છે. સમન્વય સમિતિના જણાવ્યા અનુસાર, આ બિલ અગાઉના ‘ઉચ્ચ શિક્ષણ આયોગ ઓફ ઈન્ડિયા’ (HECI) પ્રસ્તાવને ફરીથી લાવી રહ્યું છે. આ પ્રસ્તાવ 2018 માં શિક્ષકો, વિદ્યાર્થીઓ અને શિક્ષણવિદોના ભારે વિરોધ બાદ પાછો ખેંચી લેવામાં આવ્યો હતો.
ક્યાં પેચ ફસાઈ રહ્યો છે?: સમિતિએ પોતાની વાત રજૂ કરતા કહ્યું કે તેમની એક મુખ્ય ચિંતા એ છે કે બિલમાં ફંડિંગ અને રેગ્યુલેશન (નિયમન) ને અલગ કરવામાં આવી રહ્યા છે. હવે શિક્ષણ મંત્રાલય પોતે જ અનુદાન (ગ્રાન્ટ) વહેંચશે. તેમણે સૂચિત આયોગના માળખા પર પણ સવાલો ઉઠાવ્યા છે. તેમનું કહેવું છે કે આમાં શિક્ષકોનું પ્રતિનિધિત્વ ઓછું છે અને વંચિત સમુદાયોના સભ્યોને સામેલ કરવામાં આવ્યા નથી. સમિતિને એવો પણ ડર છે કે આનાથી કેન્દ્ર સરકારનું નિયંત્રણ વધશે, સંસ્થાઓની પોતાની સ્વતંત્રતા પર અસર પડશે અને રાજ્ય સરકારો દ્વારા ચલાવવામાં આવતી યુનિવર્સિટીઓ પર પણ આની અસર પડશે.
