સ્વતંત્રતા દિવસની 78મી વર્ષગાંઠ પર વડાપ્રધાન નરેન્દ્ર મોદીએ ‘વિકસિત ભારત 2047’નો ઉલ્લેખ કર્યો હતો. લાલ કિલ્લા પરથી રાષ્ટ્રને સંબોધનમાં તેમણે કહ્યું કે, ભારત 2047 સુધીમાં વિકસિત દેશ બની જશે. જુલાઈમાં રજૂ કરાયેલા કેન્દ્રીય બજેટમાં નાણામંત્રી નિર્મલા સીતારમણે પણ વિકસિત ભારતને લક્ષ્ય ગણાવ્યું હતું. આ વર્ષે સ્વતંત્રતા દિવસની થીમ પણ વિકસિત ભારત છે. ભારતને વિકસિત બનાવવા માટે યુવા, ગરીબ, મહિલા અને ખેડૂત તરીકે ચાર સ્તંભો વર્ણવવામાં આવ્યા છે. પીએમ મોદીના આ સમગ્ર વિઝનને સમજવા માટે પહેલા વિકસિત અને વિકાસશીલ દેશો વચ્ચેનો તફાવત સમજવો જરૂરી છે.
વિકસિત દેશો એવા છે જ્યાં લોકોની આવક વધારે છે. ટેકનિકલી પ્રગતિ સ્પષ્ટ દેખાઈ રહી છે. લોકોનું જીવનધોરણ સુધરે છે. બેરોજગારી અને ગરીબીના દરમાં ઘટાડો થાય છે. દેશની જીડીપીનું સ્તર ઊંચું છે. અમેરિકા, બ્રિટન, જાપાન, જર્મની વિકસિત દેશોના ઉદાહરણો છે.
વિકાસશીલ દેશોની શ્રેણીમાં એવા દેશોનો સમાવેશ થાય છે જ્યાં માથાદીઠ આવક ઓછી છે. બેરોજગારીનું સ્તર ઊંચું છે. જરૂરિયાત મુજબ, વસ્તીની સરખામણીમાં માળખાકીય સુવિધાઓ વિકસાવવામાં આવી નથી. જીડીપી, સાક્ષરતા દર, આવક ઓછી છે. ગરીબી અને મૃત્યુ દર વધારે છે. દક્ષિણ આફ્રિકા અને ચીન આ શ્રેણીમાં આવે છે. હવે આપણે સમજીએ કે વિકસિત ભારત 2047 શું છે અને આ લક્ષ્ય કેવી રીતે પ્રાપ્ત થશે.
વિકસિત ભારતનું સ્વપ્ન શું છે?
વિકસિત ભારતનું વિઝન દેશને વિકસિત દેશની શ્રેણીમાં લાવવાનું છે. આ ધ્યેય હાંસલ કરવા માટે, ઘણી બાબતોને ધ્યાનમાં લેવી પડશે. આ ધ્યેય હાંસલ કરવા માટે ઘણી વસ્તુઓનો સમાવેશ કરવામાં આવ્યો છે.
આર્થિક વૃદ્ધિ: આર્થિક વૃદ્ધિનો અર્થ અર્થતંત્રને નવી ઊંચાઈએ લઈ જવું. સરકારનો ઉદ્દેશ્ય ઉદ્યોગસાહસિકતા, નવીનતા અને સ્પર્ધાની ભાવના સાથે અર્થતંત્રને નવી ઊંચાઈએ લઈ જવાનો છે જેથી 21મી સદીના પડકારોનો સામનો કરી શકાય.
સુરક્ષિત પર્યાવરણઃ હરિયાળા અને સ્વચ્છ પર્યાવરણની સાથે તેને સુરક્ષિત રાખવાનો પણ વિકસિત ભારત માટે સરકારના એજન્ડામાં સમાવેશ કરવામાં આવ્યો છે. કુદરતી સંસાધનોનું જતન કરીને જળવાયુ પરિવર્તનની અસર ઘટાડવી પડશે. ભારતની જૈવવિવિધતાને બચાવવી એ પણ સરકારના વિઝનનો એક ભાગ છે.
સામાજિક પ્રગતિ: નાગરિકોને ન્યાય અને સમાન દરજ્જો આપવો એ પણ સરકારના વિકસિત ભારત 2047નો એક ભાગ છે. વિકસિત દેશોમાં નાગરિકોનું જીવનધોરણ અને આવક વિકાસશીલ દેશો કરતાં ઘણી સારી છે. પીએમ મોદીના વિઝન દ્વારા આ પ્રયાસ કરવામાં આવશે.
સુશાસન: વિકસિત ભારતમાં વધુ સારી નીતિઓ અને જવાબદારી સાથે ચુસ્ત શાસન વ્યવસ્થા હોવી જોઈએ. એક સુશાસન પ્રણાલી વિશ્વસનીય ડેટા એકત્રિત કરવા, સુધારણા માટેના ક્ષેત્રોનું વિશ્લેષણ અને ટીમ વર્ક સાથે સૂચનો કરવાના આધારે દેશને સુધારવા માટે કામ કરે છે. આ દિશામાં પગલા લેતા પીએમ મોદીએ વિકસિત ભારત માટે સામાન્ય લોકો પાસેથી સૂચનો માંગ્યા હતા.
નાણામંત્રીએ વિકસિત ભારતની 9 પ્રાથમિકતાઓ ગણાવી હતી
23 જુલાઈના રોજ બજેટ રજૂ કરતી વખતે, નાણામંત્રી નિર્મલા સીતારમણે વિકસિત ભારત માટે 9 પ્રાથમિકતાઓને સૂચિબદ્ધ કરી હતી. તેમાં કૃષિ, રોજગાર અને કૌશલ્ય વિકાસ, સમાવિષ્ટ માનવ સંસાધન વિકાસ અને સામાજિક ન્યાય, ઉત્પાદન અને સેવાઓ, શહેરી વિકાસ, ઉર્જા સુરક્ષા, ઈન્ફ્રાસ્ટ્રક્ચર, નવીન સંશોધન અને વિકાસ અને આગામી પેઢીના સુધારાનો સમાવેશ થાય છે.
કેવી રીતે પૂર્ણ થશે સપનું, પીએમ મોદીએ કહ્યું
2047 સુધીમાં વિકસિત ભારતનું સપનું કેવી રીતે પૂરું થશે, PM મોદીએ ગુરુવારે રાષ્ટ્રને સંબોધિત કરતા જણાવ્યું હતું. હવે ચાલો સમજીએ કે આ પરિપૂર્ણ કરવા માટે તેમણે શું કહ્યું.
દેશ એજ્યુકેશન હબ બનશેઃ પીએમ નરેન્દ્ર મોદીએ પણ નાલંદા યુનિવર્સિટીને ફરીથી ખોલવાનો ઉલ્લેખ કર્યો અને કહ્યું કે આ દેશને વૈશ્વિક શિક્ષણ હબ બનવાની પ્રેરણા આપશે. ભારતમાં સંશોધન અને શિક્ષણની દિશામાં વધુ સારી રીતે કામ કરશે. તેમણે તબીબી શિક્ષણ માટે 75,000 નવી બેઠકો વધારવાની પણ જાહેરાત કરી હતી.
મેન્યુફેક્ચરિંગમાં અગ્રેસર બનવાનું લક્ષ્ય: દેશ સેમિકન્ડક્ટર ઉત્પાદનમાં વૈશ્વિક લીડર બનવાનો ધ્યેય ધરાવે છે એમ જણાવતાં તેમણે કહ્યું કે, આનાથી ટેક્નોલોજીની દ્રષ્ટિએ આપણી આત્મનિર્ભરતા વધશે અને આયાતમાં ઘટાડો થશે.
યુવાનોનું કૌશલ્ય વધારશે : તેમણે કહ્યું કે, સરકાર દેશના યુવાનોને કૌશલ્યથી સજ્જ બનાવવા માટે કામ કરી રહી છે. હવે ભારતને વિશ્વની સ્કિલ કેપિટલ બનાવવા પર ભાર મૂકવામાં આવશે. આ કૌશલ્યનો ઉપયોગ દેશને વૈશ્વિક ઉત્પાદન હબ બનાવવા માટે કરવામાં આવશે.
નોકરીઓ વધશેઃ સરકારની PLI સ્કીમની અસર જોવા મળી શકે છે. મેક ઈન ઈન્ડિયાની અસર દેખાઈ રહી છે. મોબાઈલ મેન્યુફેક્ચરિંગમાં ભારત ઈતિહાસ રચી રહ્યું છે. પરિણામે હવે અહીં નોકરીઓની સંખ્યા વધશે. દેશની અર્થવ્યવસ્થા પર તેની સીધી અને સકારાત્મક અસર પડશે.
ગ્રીન એનર્જી સેક્ટરમાં રોકાણઃ પીએમએ ગુરુવારે પોતાના સંબોધનમાં કહ્યું કે, ગ્રીન એનર્જીની બાબતોમાં આત્મનિર્ભર બનવાની જરૂર છે. 500 ગીગાવોટ સોલર પાવરના લક્ષ્યને હાંસલ કરવા માટે ગ્રીન હાઇડ્રોજન મિશન પર કામ કરવાની વાત કરી. આ ક્લાયમેટ ચેન્જનો સામનો કરવાનો પ્રયાસ છે. તેનાથી ગ્રીન જોબ્સમાં વધારો થશે અને બેરોજગારીની સમસ્યા હલ થશે.
ઈનોવેશન પર ફોકસ કરોઃ પીએમ મોદીએ કહ્યું, દરેક સેક્ટરે ઈનોવેશન અને ગ્રોથ પર ફોકસ કરવું પડશે. નવી તકો ઉભી કરવી પડશે. વિચારસરણી બદલવી પડશે. તેના આધારે અમે માથાદીઠ આવક બમણી કરવામાં સફળ રહ્યા છીએ. વિદેશી મુદ્રા ભંડારમાં વધારો થયો છે. 2075 સુધીમાં વિશ્વની બીજી સૌથી મોટી અર્થવ્યવસ્થા
