Maharastra Election : મહારાષ્ટ્રની ચૂંટણીઓ ધીમી રફ્તાર સાથે શરૂ થઇ છે.કંઈક કારણોસર મતદાન 11 વાગ્યા સુધી થવું જોઈએ તે નથી થયું.પરંતુ હાલ ચૂંટણીને લઈને મહારાષ્ટ્ર ચર્ચામાં છે.ત્યારે હકીકતમાં ચૂંટણી ભલે આખા રાજ્યમાં યોજાય પરંતુ મુંબઈ મહારાષ્ટ્રમાં સત્તાનું ‘ગેટવે’ છે. છેલ્લા ઘણા વર્ષોનો રાજકીય ઈતિહાસ એ વાતનો સાક્ષી છે કે મુંબઈમાં જે જીતે છે તેણે મહારાષ્ટ્ર પર રાજ કર્યું છે. એટલે જ મુંબઈ માટે ભાજપ અને શિવસેના વચ્ચે જંગ છે. મુંબઈમાં કૉંગ્રેસ નબળી પડતાં જ રાજ્યમાં સત્તામાંથી બહાર થઈ ગઈ. મુંબઈમાં તેમનો ટેકો ન જમાવી શકવાને કારણે શરદ પવાર અને અજિત પવાર મહારાષ્ટ્રમાં સત્તાના સ્વાભાવિક દાવેદાર બની શકતા નથી.
મુંબઈમાં વિધાનસભાની 36 બેઠકો છે. મહારાષ્ટ્રમાં સત્તામાં આવવા માટે આ બેઠકોનું ઘણું મહત્વ છે. છેલ્લા 46 વર્ષનો ઈતિહાસ, એટલે કે 1978 થી, મોટાભાગે દર્શાવે છે કે મુંબઈમાં જે પક્ષ અથવા ગઠબંધન સૌથી વધુ બેઠકો જીતી છે તેણે સરકાર બનાવી છે.
90ના દાયકામાં મુંબઈનું રાજકારણ
1978માં જનતા પાર્ટીએ સૌથી વધુ ધારાસભ્યો ચૂંટ્યા હતા. આ ધારાસભ્યોના બળ પર મહારાષ્ટ્રમાં પ્રોગ્રેસિવ ડેમોક્રેટિક પાર્ટી (પુલોદ)ની સરકાર બની હતી. ત્યારબાદ 1980 થી 1985 સુધી મુંબઈમાં કોંગ્રેસ સત્તા પર આવી ત્યારે પણ તે નિર્વિવાદપણે સત્તામાં રહી. 90 ના દાયકામાં, શિવસેના-ભાજપ ગઠબંધનએ કોંગ્રેસને પડકાર ફેંક્યો અને મુંબઈ પર કબજો કરવાનું શરૂ કર્યું. 5 વર્ષમાં, 1995 માં, જ્યારે શિવસેના-ભાજપ મહારાષ્ટ્રમાં સત્તામાં આવ્યા, ત્યારે તેઓએ મુંબઈની મોટાભાગની બેઠકો પર નિયંત્રણ કર્યું.
2014માં સમીકરણો બદલાયા
1999માં પણ મુંબઈમાં શિવસેના-ભાજપનો દબદબો હતો. 2004 અને 2009માં જ્યારે રાજ્યમાં કોંગ્રેસ-એનસીપીની સરકાર બની ત્યારે કોંગ્રેસને મુંબઈમાં સફળતા મળી હતી. 2014 માં, જ્યારે ભાજપે એકલા હાથે ચૂંટણી લડી હતી, ત્યારે તેણે મુંબઈમાં સૌથી વધુ બેઠકો જીતી હતી અને સત્તા પણ કબજે કરી હતી. 2019નો ઈતિહાસ એ વાતનો પણ સાક્ષી છે કે મુંબઈમાં સૌથી વધુ બેઠકો જીતીને ભાજપ-શિવસેના રાજ્યમાં સત્તાના પ્રથમ દાવેદાર બની ગયા હતા, પરંતુ તેમના અલગ થવાને કારણે તેઓ સત્તા ગુમાવી બેઠા હતા.
મહારાષ્ટ્ર વિધાનસભા ચૂંટણી 2024ની સ્થિતિ
આ વખતે પણ ઉદ્ધવ જૂથ અને કોંગ્રેસ મળીને મુંબઈમાં 36 બેઠકો માટે ભાજપ અને શિવસેના જૂથને ટક્કર આપી રહ્યા છે. ભાજપ અને શિંદે જૂથ પણ સત્તા પર પોતાની પકડ જાળવી રાખવા માટે મુંબઈ બેઠકો પર વધુ ભાર મૂકી રહ્યું છે. ઉદ્ધવ જૂથ સંપૂર્ણપણે તેના ચુસ્ત સંગઠનાત્મક માળખા પર નિર્ભર છે, જ્યારે શિંદે જૂથ ભૂતપૂર્વ ધારાસભ્યો, કોર્પોરેટરો અને અધિકારીઓ પર નિર્ભર છે જેઓ ઉદ્ધવ જૂથથી અલગ થઈ ગયા છે.
તાજેતરમાં યોજાયેલી લોકસભાની ચૂંટણીમાં મુંબઈની 6 બેઠકોમાંથી ઉદ્ધવ જૂથને 3 અને શિંદે જૂથને 1 બેઠક મળી હતી. રવીન્દ્ર વાયકર શિંદેના ઉમેદવાર તરીકે જીત્યા, તે પણ માત્ર 48 મતોથી. આનાથી એક વાત સ્પષ્ટ થઈ ગઈ હતી કે શિંદે મુંબઈમાં ઉદ્ધવને બહુ નુકસાન પહોંચાડવાની સ્થિતિમાં નથી. કોઈપણ રીતે, લોકસભા ચૂંટણીમાં, મુંબઈની 36 વિધાનસભા બેઠકોમાંથી, મહાવિકાસ આઘાડીએ 19 વિધાનસભા બેઠકો અને મહાયુતિએ 17 બેઠકો જીતી હતી.
36 માંથી 11 સીટો પર શિવસેના વિ શિવસેના
મુંબઈમાં, શિવસેનાના ઠાકરે અને શિંદે જૂથના ઉમેદવારો મગાથાણે, વિક્રોલી, ભાંડુપ, જોગેશ્વરી, દિંડોશી, અંધેરી-પૂર્વ, ચેમ્બુર, કુર્લા, માહિમ, વરલી અને ભાયખલા બેઠકો પર એકબીજા સામે લડી રહ્યા છે.
મહારાષ્ટ્ર ચૂંટણી 2019ના પરિણામો
ભાજપ: 105
શિવસેના: 56
NCP: 54
કોંગ્રેસ: 44
અન્ય: 29
2019 ના પરિણામો મુંબઈ
ભાજપ: 16
શિવસેના: 14
કોંગ્રેસ: 04
NCP: 01
એસપી: 01
મહારાષ્ટ્ર ચૂંટણી 2014ના પરિણામો
ભાજપ: 122
શિવસેના: 63
NCP: 41
કોંગ્રેસ: 42
અન્ય: 20
2014 ના પરિણામો મુંબઈ
ભાજપ: 15
શિવસેના: 14
કોંગ્રેસ: 05
એસપી: 01
એમઆઈએમ: 01
મુંબઈ વિધાનસભા ચૂંટણી 2024 યુદ્ધ (ઉમેદવારો)
મહાવિકાસ આઘાડી
ઉદ્ધવ જૂથ- 22
કોંગ્રેસ- 10
શરદ ગ્રુપ- 03
એસપી-1
મહાગઠબંધન
ભાજપ- 18
શિંદે જૂથ- 14
અજીત ગ્રુપ-
