Rahul Gandhi Vote Chori: લોકસભામાં વિપક્ષના નેતા રાહુલ ગાંધીએ કહ્યું છે કે ‘વોટ ચોરી’ માટે વડાપ્રધાન નરેન્દ્ર મોદી અને ગૃહમંત્રી અમિત શાહ સામે તપાસ થશે. તેમણે મુખ્ય ચૂંટણી કમિશનરના ‘મનસ્વી’ નિર્ણયો સામે વાંધો ઉઠાવનારા બંને ચૂંટણી કમિશનરોની પ્રશંસા કરતાં કહ્યું કે જ્ઞાનેશ કુમાર હવે એપ્રૂવર એટલે કે સરકારી સાક્ષી બની જાય. આ સાથે રાહુલે જ્ઞાનેશ કુમારના રાજીનામાની પણ માંગ કરી. રાહુલે કહ્યું, ‘વોટ જ ચોરી થઈ ગયો છે તો વોટ ચોરીના માધ્યમથી સંસદમાં પહોંચેલા કાયદો બનાવનારાઓએ જે પણ કાયદા બનાવ્યા છે, તે પણ ગેરકાયદેસર છે.’
રાહુલ ગાંધીએ પ્રેસ કૉન્ફરન્સમાં કહ્યું કે જો વોટ આપવાની પ્રક્રિયા જ પ્રભાવિત થાય છે તો તેની અસર બંધારણ, કાયદો બનાવવાની પ્રક્રિયા અને લોકશાહી સંસ્થાઓ પર પડે છે.
રાહુલ ગાંધીની આ પ્રેસ કૉન્ફરન્સ ધ ઇન્ડિયન એક્સપ્રેસના તે અહેવાલ બાદ થઈ, જેમાં દાવો કરવામાં આવ્યો છે કે ચૂંટણી કમિશનર સુખબીર સિંહ સંધૂ અને વિવેક જોશીએ છેલ્લા 10 મહિનામાં ચૂંટણી પંચના કેટલાક નિર્ણયો પર ઓછામાં ઓછા 14 વખત લેખિત વાંધા નોંધાવ્યા. અહેવાલ મુજબ, આ વાંધાઓનો સંબંધ SIR, મતદાર યાદી, નવા મતદારોની નોંધણી અને ચૂંટણીના ડેટાના સંચાલન જેવા મુદ્દાઓ સાથે હતો.
‘ચૂંટણીમાં ગેરરીતિ બંધારણ પર હુમલો’
રાહુલ ગાંધીએ કહ્યું કે ચૂંટણી પંચની અંદર બે ચૂંટણી કમિશનરો દ્વારા સવાલ ઉઠાવવામાં આવવો મહત્વપૂર્ણ છે. રાહુલ ગાંધીએ આરોપ લગાવ્યો કે ચૂંટણી કમિશનરોએ જે મુદ્દાઓ પર વાંધો ઉઠાવ્યો હતો, તેના પર અગાઉ પણ સવાલો ઉઠાવવામાં આવ્યા હતા, પરંતુ તેમની અવગણના કરવામાં આવી.
રાહુલે કહ્યું કે તેમના અનુસાર આ કોઈ સામાન્ય ચૂંટણીની ગેરરીતિનો મામલો નથી, પરંતુ ભારતીય બંધારણ અને લોકશાહી વ્યવસ્થા પર હુમલો છે.
‘વોટ ચોરીથી કાયદાની ચોરી, પછી સંસ્થાની ચોરી’
રાહુલ ગાંધીએ પોતાના નિવેદનમાં ‘વોટ ચોરી’, ‘કાયદાની ચોરી’ અને ‘સંસ્થાની ચોરી’ની એક કડી રજૂ કરી. તેમણે કહ્યું કે વોટ લોકશાહીનો પાયો છે. વોટના માધ્યમથી સંસદ બને છે, સંસદમાંથી કાયદા બને છે અને કાયદાના આધારે સંસ્થાઓ કામ કરે છે. તેમનો તર્ક હતો કે જો કોઈ સાંસદની ચૂંટણી જ કથિત રીતે ચોરી કરવામાં આવેલા વોટના આધારે થઈ હોય તો તેના દ્વારા બનાવવામાં આવેલા કાયદા અને કરવામાં આવેલા સંસ્થાકીય ફેરફારોની કાયદેસરતા પર પણ સવાલ ઉઠે છે.
રાહુલ ગાંધીએ કહ્યું, ‘વોટ ચોરીથી કાયદાની ચોરી અને કાયદાની ચોરીથી સંસ્થાની ચોરી થાય છે.’ તેમણે દાવો કર્યો કે જો વોટ આપવાની પ્રક્રિયા જ પ્રભાવિત થઈ જાય તો બંધારણ પોતાની શક્તિ ગુમાવે છે અને લોકશાહી સંસ્થાઓ પર પણ તેની અસર પડે છે. રાહુલ ગાંધીએ કહ્યું કે ચૂંટણી પંચની જવાબદારી મતદાતાના વોટની રક્ષા કરવાની છે. તેમના અનુસાર, વોટ માત્ર કોઈ ઉમેદવારને પસંદ કરવાનો અધિકાર નથી, પરંતુ તે નાગરિકોની લોકશાહી ભાગીદારીનો આધાર છે.
મોદી અને અમિત શાહની તપાસની વાત
પ્રેસ કૉન્ફરન્સમાં રાહુલ ગાંધીએ વડાપ્રધાન નરેન્દ્ર મોદી અને ગૃહમંત્રી અમિત શાહનું પણ નામ લીધું. તેમણે આરોપ લગાવ્યો કે કથિત ચૂંટણીની ગેરરીતિઓ પાછળ ટોચના સ્તરે જવાબદારી નક્કી થવી જોઈએ. રાહુલ ગાંધીએ કહ્યું કે વડાપ્રધાન મોદી અને અમિત શાહની તપાસ થશે. તેમણે આરોપ લગાવ્યો કે બંને કથિત કાવતરાના ટોચ પર છે અને કહ્યું કે આ મામલે ચૂપ બેસી શકાય નહીં.
‘वोट चोरी’ के हथियार
EVM और SIR pic.twitter.com/Sb4pBdqaEn
— Congress (@INCIndia) September 24, 2026
સદ્દામ હુસૈનના ઇરાક અને ઉત્તર કોરિયામાં એન્ટી-ઇન્કમ્બન્સી નથી થતી: રાહુલ
રાહુલ ગાંધીએ કહ્યું કે દુનિયાની કોઈ પણ લોકશાહીમાં એન્ટી-ઇન્કમ્બન્સી ગાયબ થતી નથી, પરંતુ વડાપ્રધાન નરેન્દ્ર મોદી અને BJP પર તે કેવી રીતે ગાયબ થઈ જાય છે? રાહુલ ગાંધીએ કહ્યું, ‘સદ્દામ હુસૈનના ઇરાકમાં એન્ટી-ઇન્કમ્બન્સી નથી થતી. ઉત્તર કોરિયામાં નથી થતી. આ ધરતી પર કોઈ પણ લોકશાહી એવી નથી જ્યાં એન્ટી-ઇન્કમ્બન્સી ન હોય. આ અમારા માટે એક કોયડો બની ગયો છે.’ તેમણે આગળ કહ્યું કે કોંગ્રેસના નેતાઓ અને પ્રાદેશિક પાર્ટીઓ પર વારંવાર એન્ટી-ઇન્કમ્બન્સીની અસર થાય છે, પરંતુ નરેન્દ્ર મોદી, અમિત શાહ અને BJP પર તેની ક્યારેય અસર થતી નથી.
રાહુલ ગાંધીએ હરિયાણા, મહારાષ્ટ્ર, ઉત્તર પ્રદેશ, મધ્ય પ્રદેશ અને ગુજરાતનું ઉદાહરણ આપ્યું. તેમણે કહ્યું, ‘હરિયાણા 50 વર્ષથી એક પાર્ટીથી બીજી પાર્ટીમાં બદલાતું રહ્યું. અચાનક એન્ટી-ઇન્કમ્બન્સી ગાયબ થઈ ગઈ. મહારાષ્ટ્રમાં પણ આવું જ થયું. ઉત્તર પ્રદેશમાં ક્યારેક સમાજવાદી પાર્ટી તો ક્યારેક BSPની સરકાર બનતી હતી, હવે તે લહેર ગાયબ થઈ ગઈ. મધ્ય પ્રદેશ અને ગુજરાતમાં પણ આવું જ છે.’ તેમણે પૂર્વ વડાપ્રધાન ઇન્દિરા ગાંધીનો પણ ઉલ્લેખ કર્યો. રાહુલ ગાંધીએ કહ્યું, ‘ઇન્દિરા ગાંધી બાંગ્લાદેશ યુદ્ધ જીતીને લોકપ્રિયતાના શિખર પર હતાં. ત્યારબાદ એક-બે વર્ષમાં જ ભારે એન્ટી-ઇન્કમ્બન્સી અને દબાણ આવી ગયું.’
नरेंद्र मोदी, अमित शाह कहते हैं- आने वाले कई साल तक देश में BJP की सरकार रहेगी।
मैं करीब 50 साल से राजनीति देख रहा हूं, लेकिन कोई भी नेता ऐसी बातें नहीं कह सकता।
इंदिरा गांधी जी ने बांग्लादेश का युद्ध जीता, उसके बावजूद अगले कुछ साल में Anti-incumbency हो गई। देश के कई… pic.twitter.com/8b7HJZwjx6
— Congress (@INCIndia) September 24, 2026
રાહુલે કહ્યું, ‘નરેન્દ્ર મોદી, અમિત શાહ કહે છે કે આવનારા ઘણા વર્ષો સુધી દેશમાં BJPની સરકાર રહેશે. હું લગભગ 50 વર્ષથી રાજકારણ જોઈ રહ્યો છું, પરંતુ કોઈ પણ નેતા આવી વાતો કહી શકે નહીં. ઇન્દિરા ગાંધીજીએ બાંગ્લાદેશનું યુદ્ધ જીત્યું, તેમ છતાં આગામી કેટલાક વર્ષોમાં એન્ટી-ઇન્કમ્બન્સી થઈ ગઈ. દેશના અનેક વડાપ્રધાન-મુખ્યમંત્રીઓએ તેનો સામનો કર્યો છે. એન્ટી-ઇન્કમ્બન્સી હિન્દુસ્તાનની સૌથી મોટી રાજકીય શક્તિ છે. પરંતુ આ શક્તિ નરેન્દ્ર મોદી અને અમિત શાહ પર અસર કેમ કરતી નથી, તેનો જવાબ બે ચૂંટણી કમિશનરોએ આપી દીધો છે.’
મોદી, શાહ, ભાગવત, જ્ઞાનેશ કુમારના ફોટા
પ્રેસ કૉન્ફરન્સ દરમિયાન રાહુલ ગાંધીએ અનેક મુખ્ય વ્યક્તિઓના ફોટા પણ બતાવ્યા. તેમાં વડાપ્રધાન નરેન્દ્ર મોદી, અમિત શાહ, રાષ્ટ્રીય સ્વયંસેવક સંઘના પ્રમુખ મોહન ભાગવત, રાષ્ટ્રીય સુરક્ષા સલાહકાર અજિત ડોભાલ અને CEC જ્ઞાનેશ કુમાર સહિત અન્ય લોકોના ફોટા હતા. રાહુલ ગાંધીએ આ લોકોને કથિત ચૂંટણી અને સંસ્થાકીય ઘટનાક્રમ સાથે જોડીને ‘કાવતરાખોર’ ગણાવ્યા. તેમણે કહ્યું કે ચૂંટણી પંચમાં બે કમિશનરો દ્વારા જ્ઞાનેશ કુમારના નિર્ણયો પર સવાલ ઉઠાવવામાં આવવાને ગંભીરતાથી જોવું જોઈએ.
જોકે, કોઈ વ્યક્તિનો ફોટો પ્રેસ કૉન્ફરન્સમાં બતાવવામાં આવે તે પોતે જ તેની સામે કોઈ ગુના અથવા કાવતરાનો પુરાવો નથી. રાહુલ ગાંધીએ પોતાના આરોપોને તેમના દ્વારા જણાવવામાં આવેલા ચૂંટણીના આંકડા, ઘટનાઓ અને ચૂંટણી પંચની અંદર સામે આવેલા મતભેદો સાથે જોડીને રજૂ કર્યા.
2024ની ચૂંટણીઓ પર પણ રાહુલ ગાંધીનો મોટો દાવો
રાહુલ ગાંધીએ દાવો કર્યો કે તેમની પાસે એવું કહેવા માટે પૂરતી માહિતી છે કે 2024ની લોકસભા ચૂંટણી અને વિવિધ વિધાનસભા ચૂંટણીઓમાં ચૂંટણી પ્રક્રિયામાં ગેરરીતિઓ થઈ. તેમણે કહ્યું કે તેઓ તેને માત્ર રાજકીય આરોપ તરીકે ઉઠાવી રહ્યા નથી અને તેમના સમર્થનમાં તેમની પાસે પુરાવા છે.
રાહુલ ગાંધીએ કહ્યું કે ભારતમાં ચૂંટણી, કાયદો બનાવવાની પ્રક્રિયા અને બંધારણીય સંસ્થાઓની સ્વતંત્રતાને લઈને ગંભીર સવાલો ઊભા થયા છે. તેમણે કહ્યું કે જો ચૂંટણી પ્રક્રિયાની વિશ્વસનીયતા પર સવાલ ઊભા થાય છે તો તેની અસર માત્ર ચૂંટણી પંચ સુધી મર્યાદિત રહેતી નથી, પરંતુ લોકશાહીના સમગ્ર સંસ્થાકીય માળખા પર પડે છે.
રાહુલ ગાંધીએ કહ્યું કે ‘વોટ દેશનો પાયો છે’ અને વોટની શક્તિથી જ બંધારણને શક્તિ મળે છે. તેમના અનુસાર બંધારણમાંથી કાયદા બને છે અને કાયદાના આધારે સંસ્થાઓ કામ કરે છે. તેથી મતદાતાના અધિકારો સાથે જોડાયેલો કોઈ પણ વિવાદ વ્યાપક બંધારણીય સવાલ બની જાય છે.
જ્ઞાનેશ કુમાર વિવાદ શું છે?
રાહુલ ગાંધીની પ્રેસ કૉન્ફરન્સની તાત્કાલિક પૃષ્ઠભૂમિ ચૂંટણી પંચની અંદરના કથિત મતભેદોને લઈને સામે આવેલો ધ ઇન્ડિયન એક્સપ્રેસનો અહેવાલ છે. અહેવાલ અનુસાર, ચૂંટણી કમિશનર સુખબીર સિંહ સંધૂ અને વિવેક જોશીએ છેલ્લા 10 મહિનામાં ઓછામાં ઓછા 14 વખત કેટલાક નિર્ણયો અને પ્રક્રિયાઓ પર લેખિત વાંધા નોંધાવ્યા. તેમાં મતદાર યાદીમાં નામ ઉમેરવા અને દૂર કરવા, ફોર્મ 6માં ફેરફાર, મતદાર ડેટા સુધી પહોંચ અને પશ્ચિમ બંગાળમાં મતદાર યાદી સાથે જોડાયેલા મામલામાં અપીલ જેવા મુદ્દાઓ સામેલ હોવાનું જણાવાયું. અહેવાલમાં એવું પણ કહેવામાં આવ્યું કે બંને કમિશનરોએ કેટલાક મામલામાં પોતાના વાંધાઓની નકલો CEC જ્ઞાનેશ કુમારને પણ મોકલી હતી. આ અહેવાલ બાદ જ ચૂંટણી પંચને લઈને મોટો વિવાદ ઊભો થયો છે. CEC જ્ઞાનેશ કુમારની સાથે જ મોદી સરકાર પણ ચારે તરફથી ઘેરાયેલી હોવાનો દાવો કરવામાં આવી રહ્યો છે.
