આધારનું TOTP ફીચર: SMS પર OTP ન આવે તો આ રીતે કરો વેરિફિકેશન
Aadhaar TOTP: આજના ડિજિટલ યુગમાં ક્યાંય પણ પોતાની ઓળખની ચકાસણી કરવા માટે OTP ની જરૂર પડે છે. આજે કોઈપણ વ્યક્તિના ફોનમાં સૌથી વધુ SMS આધારિત સંદેશાઓમાં OTP જોવા મળે છે. આ જ વ્યવસ્થા આધાર પર પણ લાગુ પડે છે, જ્યાં આધારની મદદથી કોઈ સેવા માટે ચકાસણી કરાવતી વખતે તમે OTP પર આધાર રાખો છો. આવી સ્થિતિમાં નેટવર્કની સમસ્યા અથવા SMS માં વિલંબને કારણે તમને SMS દ્વારા OTP જ ન મળે તો શું થાય? આ સવાલને ધ્યાનમાં રાખીને UIDAI એ નવી આધાર એપમાં TOTP ની વ્યવસ્થા કરી છે.
આ સમય આધારિત વન-ટાઇમ પાસવર્ડ ફીચર છે. આ ટેક્નોલોજી નેટવર્ક વિના કામ કરે છે અને આધાર સંબંધિત SMS દ્વારા આવતા OTP ના સ્થાને તેનો ઉપયોગ કરી શકાય છે. તેને ઍક્સેસ કરવા માટે તમારા ફોનમાં આધાર એપ ચાલુ હોવી જોઈએ.
આધાર TOTP શું છે?
TOTP નો અર્થ Time-based One-Time Password છે. આ 8 અંકોનો કોડ છે, જે આધાર એપમાં જનરેટ કરી શકાય છે. તે SMS OTP ની જેમ 10 કે 15 મિનિટ સુધી માન્ય રહેતો નથી, પરંતુ દર 30 સેકન્ડે બદલાય છે. તે એવી રીતે કામ કરે છે કે તેને ઇન્ટરનેટ અથવા નેટવર્કની જરૂર પડતી નથી. તે તમારા ફોનના સમય સાથે સિંક થઈને દર 30 સેકન્ડે બદલાતો રહે છે.
જ્યારે તમને આધાર સંબંધિત OTP SMS દ્વારા ન મળી રહ્યો હોય, ત્યારે તમે તેનો ઉપયોગ કરી શકો છો. ઇન્ટરનેટ અથવા નેટવર્ક વિના પણ તમે તમારી આધાર એપમાં તેને ઍક્સેસ કરી શકો છો.
SMS OTP કરતાં TOTP વધુ સુરક્ષિત છે
ડિજિટલ યુગમાં SMS દ્વારા મળતા OTP હવે સુરક્ષિત રહ્યા નથી. આજના સમયમાં સિમ સ્વૅપ ટેક્નોલોજી અથવા માલવેર દ્વારા SMS ના OTP ચોરી લેવાનું ઘણું સરળ બન્યું છે. બીજી તરફ, નબળા નેટવર્ક અથવા અન્ય ટેક્નિકલ કારણોને લીધે ઘણી વાર OTP પણ સમયસર પહોંચતો નથી.
TOTP સાથે આ સમસ્યા થતી નથી. તે તમારી એપમાં જ બને છે અને બહારથી કોઈ તેને ઍક્સેસ કરી શકતું નથી. આ જ કારણ છે કે SMS દ્વારા મળતા OTP કરતાં TOTP અનેકગણું વધુ સુરક્ષિત સાબિત થાય છે.
TOTP નો ઉપયોગ ક્યારે કરવો?
આધાર સાથે જોડાયેલી ઑનલાઇન અથવા ડિજિટલ સેવાઓનો ઉપયોગ કરતી વખતે તમે TOTP નો ઉપયોગ કરી શકો છો. જેમ કે આધાર ડાઉનલોડ કરવો, બાયોમેટ્રિક્સ લૉક અથવા અનલૉક કરવાં, વર્ચ્યુઅલ ID (VID) જનરેટ કરવી અથવા તમારી પ્રોફાઇલ અપડેટ કરવી વગેરે.
આવી સ્થિતિમાં SMS દ્વારા આવતા OTP ની રાહ જોવાને બદલે તમે એપમાંથી TOTP મેળવીને તેનો ઉપયોગ કરી શકો છો.
TOTP કેવી રીતે મેળવશો?
- TOTP મેળવવા માટે તમારા ફોનમાં આધાર એપ ઇન્સ્ટોલ કરો અને એપમાં લૉગ-ઇન કરો.
- એપના ડૅશબોર્ડમાં નીચેની તરફ Security પર ક્લિક કરો.
- ત્યાર બાદ Generate TOTP ના વિકલ્પ પર ક્લિક કરો.
- આમ કરવાથી તમને 8 અંકોનો કોડ દેખાશે, જેની સાથે 30 સેકન્ડનું ટાઇમર ચાલતું હશે.
- આ કોડ કૉપી કરીને 30 સેકન્ડની અંદર જ્યાં જરૂર હોય ત્યાં પેસ્ટ કરો અને ઑથેન્ટિકેશન પૂર્ણ કરો.
TOTP નો ઉપયોગ કરતી વખતે આ બાબતોનું ધ્યાન રાખો
TOTP નો ઉપયોગ કરતી વખતે ધ્યાન રાખો કે તમારા ફોનનો સમય એકદમ ચોક્કસ હોય અથવા ઑટોમૅટિક નેટવર્ક ટાઇમ પર સેટ કરેલો હોય.
સ્ક્રીન પર દેખાતા TOTP કોડને સમયસર કૉપી અને પેસ્ટ કરો. કોડ દર 30 સેકન્ડે બદલાઈ જાય છે. આવી સ્થિતિમાં કોડ બદલાઈ ગયા પછી તમે તેને જરૂરી જગ્યાએ પેસ્ટ કરશો, તો તે અમાન્ય થઈ જશે.
