ChatGPT Image Cost: સોશિયલ મીડિયા પર જબરદસ્ત 80’s સ્ટાઇલ ટ્રેન્ડ છવાયેલો છે. દરેક વ્યક્તિ એ દુનિયામાં પહોંચવા માંગે છે, જ્યાં તે વાસ્તવમાં હતો જ નહીં. આ ઇચ્છા એટલા માટે પણ વધારે છે કારણ કે તેના માટે કોઈ મહેનત કરવાની જરૂર નથી. ChatGPT પર માત્ર ફોટો અપલોડ કરવાનો છે અને કહી દેવાનું છે કે 80’s સ્ટાઇલ ટ્રેન્ડનો ફોટો બનાવી આપો. AI ટૂલ્સ પોતે જ Prompt પણ આપી રહ્યું છે. લોકો એક-બે નહીં, પરંતુ ડઝનબંધ ફોટા AIથી બનાવડાવી રહ્યા છે અને તેમને સોશિયલ મીડિયા પર અપલોડ કરીને વાહવાહી મેળવી રહ્યા છે. જોકે તેઓ એ વાતથી અજાણ છે કે જે ઇમેજ તેઓ મફતમાં બનાવી રહ્યા છે, વાસ્તવમાં તે ખૂબ મોંઘી પડી રહી છે. આ ખર્ચ ભવિષ્યમાં આવનારો કોઈ ખતરો નથી. વાસ્તવમાં દરેક ફોટાની એક કૉસ્ટ છે, જે તે કંપની એટલે કે ChatGPT ઉઠાવી રહી છે, જેના કારણે લોકો થોડી જ મિનિટોમાં ઇમેજ બનાવડાવી શકે છે.
વાસ્તવમાં કોઈપણ AI ચેટબોટની પાછળ ખૂબ મોટું ડિજિટલ અને ભૌતિક ઇન્ફ્રાસ્ટ્રક્ચર કામ કરે છે. તમને ભલે એવું લાગે કે ફોટામાં માત્ર હેરસ્ટાઇલ, વિન્ટેજ કપડાં અને જૂના સ્ટુડિયોના બૅકગ્રાઉન્ડ છે. પરંતુ આ એક તસવીર વાસ્તવમાં એકસાથે કરોડો પ્રોસેસ કરે છે. તેના માટે ખાસ પ્રોસેસર અને સર્વરનો ઉપયોગ થાય છે, જે મોટા ડેટા સેન્ટરમાં લગાવવામાં આવેલા હોય છે. આ સતત વીજળીનો ઉપયોગ કરે છે. સતત કામ કરવાને કારણે તેમને કૂલિંગ સિસ્ટમ માટે પાણીની જરૂર પડે છે. આ ઉપરાંત ડેટા સેન્ટરની સુરક્ષા, ટ્રેનિંગ કૉસ્ટ, કંપનીની કૉસ્ટ અને ઘણા અન્ય ખર્ચ પણ હોય છે, જેનો વાસ્તવિક અંદાજ યુઝરને હોતો નથી.
પહેલાં સમજીએ કે એક તસવીર આખરે બને કેવી રીતે છે?
જ્યારે તમે કોઈ ફોટો અપલોડ કરો છો ત્યારે તે ChatGPTના સર્વર સુધી જાય છે. ત્યાં નેટવર્ક અને સ્ટોરેજનો ઉપયોગ થાય છે, જ્યાં એ તપાસવામાં આવે છે કે તસવીર સુરક્ષિત છે કે નહીં. એટલે કે તેમાં વાયોલન્સ, માઇનર અને પોર્ન ઇમેજ તો નથી ને. ત્યારબાદ તમારી તસવીર તૈયાર કરવાની પ્રક્રિયા શરૂ થાય છે. આ પ્રક્રિયામાં સૌથી મહત્વપૂર્ણ કમ્પ્યુટિંગ ભાગ છે. GPU ચાલવાથી વીજળીનો વપરાશ અને ગરમી ઉત્પન્ન થાય છે, જેને ડેટા સેન્ટરની કૂલિંગ સિસ્ટમ દ્વારા નિયંત્રિત કરવામાં આવે છે. તસવીર તૈયાર થયા બાદ તેને થોડા સમય માટે સ્ટોર કરી શકાય છે અને ત્યારબાદ નેટવર્ક મારફતે તમારા ડિવાઇસ સુધી પાછી મોકલવામાં આવે છે.
એક તસવીર કેટલા રૂપિયામાં બને છે!
ChatGPT ચલાવતી કંપની OpenAIની API Pricingને આધાર માનવામાં આવે તો 1024X1024ની 10 લો ક્વૉલિટી ઇમેજ પર 0.11 ડૉલર એટલે કે લગભગ 10 રૂપિયાનો ખર્ચ આવે છે, મિડિયમ ક્વૉલિટીની ઇમેજ 0.42 ડૉલર એટલે કે લગભગ 36 રૂપિયા અને હાઈ ક્વૉલિટીની ઇમેજ 1.67 ડૉલર એટલે કે લગભગ 142 રૂપિયામાં બને છે. એટલે કે એક હાઈ ક્વૉલિટી ઇમેજ, જે તમને મળે છે, તે લગભગ 14 રૂપિયાની પડે છે. જે કંપનીનો મૂળભૂત ખર્ચ છે. વીજળી, પાણી અને સુરક્ષાનો ખર્ચ આનાથી અલગ છે, જેના વિશે કંપનીએ ખુલાસો કર્યો નથી.
એક તસવીર કેટલી વીજળી વાપરે છે
એક AI ઇમેજ અનેક વૉટ વીજળી સુધીનો ઉપયોગ કરી શકે છે. AI એનશ્યોર્ડના CTO ડૉ. શ્રીનિવાસ પદ્મનાભનીના હવાલાથી ફર્સ્ટપોસ્ટે લખ્યું છે કે અંદાજ છે કે એક AI ઇમેજ બનાવવામાં લગભગ 1.2 વૉટ-કલાક વીજળીનો વપરાશ થઈ શકે છે. માસ્ટેક ગ્રુપના CTO અને ઇનોવેશન ઑફિસર ઋત્વિક બટાબ્યાલે જણાવ્યું કે મોડલ અને તેને કેવી રીતે ડિપ્લોય કરવામાં આવે છે, તેના આધારે આ સંખ્યા વૉટ-કલાકના અંશોથી લઈને અનેક વૉટ-કલાક સુધી ઘણી અલગ હોઈ શકે છે. AI એન્ડ બિયોન્ડના સહ-સ્થાપક અને CEO જસપ્રીત બિન્દ્રાએ પ્રતિ ઇમેજ લગભગ 0.1થી 4 વૉટ-કલાકનો વ્યાપક અંદાજ આપ્યો છે, જે મોડલ અને કમ્પ્યુટિંગ સેટઅપ પર આધાર રાખે છે. ઇન્ટરનેશનલ એનર્જી એજન્સી અનુસાર કોઈ ઇમેજ જનરેટ કરવામાં AIના સામાન્ય ઉપયોગની સરખામણીએ અનેક ગણી વધારે વીજળીનો વપરાશ થાય છે.
તમે એક-બે બનાવો છો, વાસ્તવમાં અબજો ઇમેજ બને છે
કોઈ યુઝર વિચારી શકે છે કે તેણે તો માત્ર એકથી બે ઇમેજ બનાવી છે, પરંતુ વાસ્તવમાં આ ઇમેજની સંખ્યા અબજોમાં હોય છે. AI ચેટબોટની કામગીરી પર નજર રાખતી સંસ્થા UNU અનુસાર 2022 અને 2023 દરમિયાન ટેક્સ્ટ-ટુ-ઇમેજ સિસ્ટમનો ઉપયોગ કરીને 15 અબજથી વધુ તસવીરો જનરેટ કરવામાં આવી હતી, જેમાંથી 2023માં દરરોજ લગભગ 34 મિલિયન AI તસવીરો બનાવવામાં આવી હતી. છેલ્લા બે વર્ષમાં જે રીતે ગિબલી અને હવે 80’s સ્ટાઇલ તસવીરોનો ટ્રેન્ડ ચાલ્યો છે, તે જોતા આ સંખ્યા બમણીથી ત્રણ ગણી અને તેનાથી પણ વધુ હોઈ શકે છે.
વીજળી ઉપરાંત પાણી પણ મોટી જરૂરિયાત
ડેટા સેન્ટરને કૂલિંગની જરૂર પડે છે. ગ્લોબલ AI નેટવર્ક UNUના હિસાબે AIને પાવર આપતા ડેટા સેન્ટરને 2030 સુધી દર વર્ષે લગભગ 945 ટેરાવૉટ એટલે કે 945 અબજ યુનિટ પ્રતિ કલાક વીજળીની જરૂર પડી શકે છે. આ ઉપરાંત ડેટા સેન્ટરને ઠંડા રાખવા માટે 9.3 ટ્રિલિયન લિટર પાણીની જરૂર પડશે. AI એનશ્યોર્ડના CTO ડૉ. શ્રીનિવાસ પદ્મનાભનીના જણાવ્યા અનુસાર AIથી બનતી ઇમેજે આપણા કામને સરળ બનાવી દીધું છે, પરંતુ આપણે એવું ન વિચારવું જોઈએ કે આ મફતમાં મળી રહી છે.
આ મોટો ખતરો કેવી રીતે છે?
કોઈ એક વ્યક્તિ દ્વારા બનાવવામાં આવેલી તસવીર પર્યાવરણ પર બહુ મોટો પ્રભાવ પાડતી નથી, પરંતુ વાસ્તવિક પડકાર ત્યારે શરૂ થાય છે જ્યારે 80’s સ્ટાઇલ જેવો ટ્રેન્ડ શરૂ થાય છે. જ્યારે એકસાથે અબજો તસવીરો બનાવવામાં આવે છે ત્યારે નાનો-નાનો વપરાશ ભેગો થઈને વીજળી, પાણી અને ડેટા સેન્ટર ઇન્ફ્રાસ્ટ્રક્ચર પર મોટું દબાણ ઊભું કરી શકે છે.
