Digital Payment Security 2FA India: ૧ એપ્રિલથી ઓનલાઇન ડિજિટલ પેમેન્ટ કરવાની રીત સંપૂર્ણપણે બદલાવાની છે. હકીકતમાં RBIએ ઓનલાઇન છેતરપિંડી અને સાયબર હુમલાઓને રોકવા માટે નિયમોમાં કેટલાક ફેરફાર કર્યા છે. હવે ડિજિટલ પેમેન્ટ કરવા માટે ‘ટુ-ફેક્ટર ઓથેન્ટિકેશન’ (2FA) ની જરૂર પડશે. આવું UPI, નેટ બેન્કિંગ અને કાર્ડ પેમેન્ટને વધુ સુરક્ષિત બનાવવા માટે કરવામાં આવી રહ્યું છે. આનાથી તમારા ડિજિટલ પેમેન્ટ પર સુરક્ષાનું એક વધારાનું પડ ઉમેરાઈ જશે. એવામાં જો કોઈને તમારો પાસવર્ડ ખબર પડી જાય, તો પણ સુરક્ષાના બીજા પડને પાર કર્યા વિના કોઈ તમારા ખાતામાંથી પેમેન્ટ કરી શકશે નહીં. આનાથી પાસવર્ડ અને ઓટીપી જેવી જૂની ટેકનોલોજીની ખામીઓ દૂર થશે.
સરળ ભાષામાં સમજીએ તો, હવે ફક્ત એક OTP ના ભરોસે તમારી ટ્રાન્ઝેક્શન પૂર્ણ થશે નહીં. આ માટે બાયોમેટ્રિક્સ અથવા ફેસ આઈડી જેવા આધુનિક સુરક્ષા માપદંડોનો પણ ઉપયોગ કરવો પડશે. એવામાં જો ૧ એપ્રિલ પછી તમારો ફોન ચોરી થઈ જાય અથવા સિમ સ્વેપ થઈ જાય, તો પણ હેકર્સ તમારા બેંક ખાતામાં સેંધ લગાવી શકશે નહીં.
જાણો શું બદલાશે?
૧ એપ્રિલ ૨૦૨૬થી દરેક ડિજિટલ પેમેન્ટ માટે ‘ટુ-સ્ટેપ વેરિફિકેશન’ પૂર્ણ કરવું પડશે. આને તમે સુરક્ષાનું એક વધારાનું લેયર સમજી શકો છો. આમાં પિન, પાસવર્ડ, બાયોમેટ્રિક્સ અને ટોકન જેવા ઓપ્શન સામેલ હશે. મોટી વાત એ છે કે ટુ-સ્ટેપ વેરિફિકેશનમાં એક ફેક્ટર ‘ડાયનેમિક’ હશે. સરળ ભાષામાં કહીએ તો, ઓથેન્ટિકેશનનું એક ફેક્ટર યુનિક હશે, જેના કારણે ઠગાઈ કરનારાઓ કોઈના ખાતામાંથી પેમેન્ટ કરી શકશે નહીં. આના લીધે સિમ સ્વેપ અને ફિશિંગ જેવા જોખમોથી લોકોને બચાવી શકાશે.
ફક્ત OTP પૂરતો નથી
અત્યાર સુધી ઓનલાઇન પેમેન્ટ કરવા માટે OTP ને સુરક્ષા ટૂલ તરીકે ઉપયોગમાં લેવામાં આવતો હતો. જોકે, એવું જોવા મળતું હતું કે ઓનલાઇન ઠગાઈ કરનારાઓ આસાનીથી OTP પણ ચોરી લેતા હતા. હવે નવા નિયમો અનુસાર બેંક પોતાની સુવિધા અને ટેકનિક મુજબ બાયોમેટ્રિક્સ અથવા ‘ડિવાઈસ બાઈન્ડિંગ’ જેવા ઓપ્શન પસંદ કરી શકશે. કહેવાનો અર્થ એ છે કે હવે OTP ઉપરાંત તમારે તમારા ડિવાઈસની બાયોમેટ્રિક સેટિંગ્સ અથવા ડિવાઈસ બાઈન્ડિંગ જેવી રીતથી પેમેન્ટને મંજૂરી આપવી પડશે.
આની સાથે જ ‘રિસ્ક-બેઝ્ડ ઓથેન્ટિકેશન’ ની પણ શરૂઆત થશે. આનો અર્થ એ છે કે જો તમે તમારા રેગ્યુલર ડિવાઈસ અને જાણીતી લોકેશન પરથી કોઈ નાનું પેમેન્ટ કરશો, તો પેમેન્ટની પ્રક્રિયા સરળ અને ટૂંકી હશે. બીજી તરફ જો કોઈ નવા ડિવાઈસ અથવા મોટી રકમ માટે સિસ્ટમ વધારાની સુરક્ષા તપાસ કરી શકે છે.
બેંક કરશે ભરપાઈ
નવા નિયમોને સખત બનાવીને RBI એવી જોગવાઈ પણ કરવાની છે કે જો કોઈ બેંક અથવા પેમેન્ટ એપ સુરક્ષા નિયમોનું પાલન કરતી નથી અને તમારી સાથે ફ્રોડ થઈ જાય છે, તો તેની પૂરેપૂરી ભરપાઈ બેંકે કરવી પડશે. આના કારણે બેંકોએ સુરક્ષાની નવી અને વધુ સારી રીતો અપનાવવી પડશે. એક્સપર્ટ્સને પણ આશા છે કે આ ફેરફારોથી ઓનલાઇન ડિજિટલ પેમેન્ટ્સ ઘણી સુરક્ષિત થઈ જશે.
