Japan Earthquake: જાપાનમાં આવેલા 7.5 તીવ્રતાના ભૂકંપની તસવીરો અને વીડિયો દુનિયાભરમાં જોવાઈ રહ્યા છે. રિપોર્ટ અનુસાર, આ મોટા ભૂકંપમાં 30 લોકો ઘાયલ થયા છે. આટલી વધારે તીવ્રતાના ભૂકંપ છતાં જાપાનમાં જાનમાલનું મામૂલી નુકસાન થયું છે, જે દર્શાવે છે કે જાપાને ટેક્નોલોજીનો કેટલો સારો ઉપયોગ કર્યો છે. ત્યાં લોકોને હંમેશા એ શીખવવામાં આવે છે કે ભૂકંપ આવે ત્યારે કેવી રીતે બચાવ કરવો. સાથે જ ભૂકંપ આવવાથી બરાબર પહેલાં લોકોને એલર્ટ મોકલવામાં આવે છે. એક વીડિયો સામે આવ્યો છે, જેમાં જાપાની યુટ્યુબર લાઇવ સ્ટ્રીમિંગ કરી રહી છે અને ભૂકંપ આવતા પહેલાં તેમના મોબાઇલમાંથી જોરથી વાઇબ્રેશન થાય છે અને એલર્ટ મળતાં જ તે ત્યાંથી ચાલી જાય છે. સવાલ છે કે શું ભારત પાસે આવી તકનીક છે?
ચર્ચામાં આવ્યો યુટ્યુબરનો વીડિયો
મીડિયા રિપોર્ટ્સ અને સોશિયલ મીડિયા પોસ્ટ અનુસાર, જાપાનમાં જે સમયે જોરદાર ભૂકંપ આવ્યો, તમામ લોકો પોતપોતાના કામોમાં વ્યસ્ત હતા. એક યુટ્યુબર પોતાની ચેનલ પર લાઇવ સ્ટ્રીમ કરી રહી હતી. તેમના સ્માર્ટફોનમાં વાઇબ્રેશન સાથે જોરદાર સાઉન્ડ નીકળે છે અને ભૂકંપને લઈને એલર્ટ મળવા લાગે છે. યુટ્યુબર તરત ત્યાંથી ચાલી જાય છે, જોકે લાઇવ સ્ટ્રીમિંગ ચાલુ રહે છે. તેના થોડીક વાર પછી જોરદાર ભૂકંપ આવવાનું શરૂ થઈ જાય છે.
જાપાનમાં ભૂકંપનું એલર્ટ આપનારી કઈ ટેક્નોલોજી છે?
રિપોર્ટ્સ અનુસાર, જાપાનમાં દર વર્ષે લગભગ 2 હજારની આસપાસ ભૂકંપ આવે છે. આટલા વધારે ભૂકંપોથી પોતાને બચાવવા માટે જાપાનના હવામાન વિભાગે એક ચેતવણી સિસ્ટમને વિકસિત કરી છે. આ સિસ્ટમ ભૂકંપના શરૂઆતી ઝટકાઓને ડિટેક્ટ કરવાના તરત પછી અલગ-અલગ કમ્યુનિકેશન સિસ્ટમમાં એલર્ટ મોકલે છે. આમાં રેડિયો સ્ટેશન, મોબાઇલ ફોન અને સાયરન સામેલ છે. કેટલાક સેકન્ડ પહેલાં ચેતવણી મળવાથી લોકોને સાચી જગ્યાએ છુપાઈ જવાનો કે બચાવ કરવાનો મોકો મળી જાય છે. જાપાને એવી સિસ્ટમ વિકસિત કરી છે કે ભૂકંપ આવવાથી પહેલાં ત્યાં ટ્રેન, લિફ્ટ અને ભારે મશીનો બંધ થઈ જાય છે.
શું ભારત પાસે છે આવી તકનીક?
આ જ વર્ષે સંસદમાં આપેલા એક જવાબમાં સરકારે જણાવ્યું હતું કે હાલના સમયમાં દુનિયામાં ક્યાંય પણ એવી કોઈ વૈજ્ઞાનિક તકનીક ઉપલબ્ધ નથી જે સમય, સ્થળ અને પરિણામના સંદર્ભમાં ભૂકંપની સચોટ આગાહી કરી શકે. દેશમાં ભૂકંપની પૂર્વ ચેતવણી આપવા માટે કોઈ પ્રમાણિત પ્રણાલી મોજૂદ નથી. વર્ષ 2023માં ગૂગલે એન્ડ્રોઇડ સ્માર્ટફોન યુઝર્સ માટે એક ફીચર રોલઆઉટ કર્યું હતું. તેના હેઠળ ભારતીયોને ભૂકંપનું એલર્ટ મળવાનું હતું. ત્યારે જણાવવામાં આવ્યું હતું કે ફોનના સેન્સરોનો ઉપયોગ કરીને ભૂકંપની ઓળખ કરવામાં આવશે. આ સિસ્ટમ આવી તો ખરી, પણ આજ સુધી લોકોને ભૂકંપનું કોઈ એલર્ટ નથી મળ્યું.
ફોનમાં કેવી રીતે એક્ટિવ (સક્રિય) કરવું ભૂકંપ એલર્ટ સિસ્ટમ
પોતાના સ્માર્ટફોનમાં સેટિંગ્સમાં જાઓ.
સેફ્ટી એન્ડ ઇમરજન્સી (Safety and Emergency) માં જઈને ‘લોકેશન’ ઓપ્શન (વિકલ્પ) પર જાઓ.
નીચેની તરફ ‘અર્થક્વેક’ ફીચર દેખાશે જે એક્ટિવ (સક્રિય) રહે છે, જો ન હોય તો તેને એક્ટિવ કરી લો. એન્ડ્રોઇડ સ્માર્ટફોનમાં મળનારું અર્થક્વેક ફીચર ભલે ઓન રહે છે, પણ અત્યાર સુધી તેનું કોઈ એવું ઉદાહરણ નથી મળ્યું, જેમાં તેણે લોકોને એલર્ટ કર્યું હોય.
