MIT Smart Pill Technology: દવાઓને સમયસર ન લેવી એ દુનિયાભરમાં એક મોટી હેલ્થ સમસ્યા માનવામાં આવે છે. આ મુશ્કેલીનું ટેકનોલોજી આધારિત સમાધાન શોધતા MIT ના એન્જિનિયર્સે એક એવી સ્માર્ટ ગોળી વિકસાવી છે, જે ગળ્યા પછી એ કન્ફર્મ કરી શકે છે કે દર્દીએ દવા લીધી છે કે નહીં. સંશોધકોનું માનવું છે કે આ ટેકનિક ખાસ કરીને તે દર્દીઓના ઈલાજમાં ગેમચેન્જર સાબિત થઈ શકે છે, જેમને મહિનાઓ કે વર્ષો સુધી નિયમિત દવાઓ લેવી પડે છે.
સ્માર્ટ ગોળીમાં ખાસ રેડિયો ફ્રીક્વન્સી સિસ્ટમ
MIT ના આ સંશોધનમાં એવી ગોળી તૈયાર કરવામાં આવી છે, જેની અંદર એક ખાસ રેડિયો ફ્રીક્વન્સી (RF) સિસ્ટમ લગાવવામાં આવી છે. જેવી દર્દી ગોળી ગળે છે અને તે પેટ સુધી પહોંચે છે, કે તરત જ આ સિસ્ટમ આપમેળે એક સિગ્નલ બહાર રહેલા રિસીવર સુધી મોકલી દે છે. આનાથી ડોક્ટર અથવા હેલ્થકેર સિસ્ટમને એ જાણકારી મળી જાય છે કે દવા લેવાઈ ચૂકી છે. ખાસ વાત એ છે કે આ ટેકનિકને અત્યારની દવાઓના કેપ્સ્યુલમાં જ જોડી શકાય છે.
પેટની અંદર કેવી રીતે કામ કરે છે આ ગોળી?
નેચર સ્ટડીમાં પ્રકાશિત થયેલા સંશોધન મુજબ, આ પિલમાં રહેલું RF એન્ટેના ઝિંક અને સેલ્યુલોઝ જેવા સુરક્ષિત મટિરિયલથી બનાવવામાં આવ્યું છે. જ્યારે ગોળી પેટમાં પહોંચે છે, ત્યારે તેનું બહારનું કોટિંગ તૂટી જાય છે અને એન્ટેના એક્ટિવ થઈ જાય છે. આ એન્ટેના બહારથી આવતા સિગ્નલને પકડીને જવાબમાં એ કન્ફર્મેશન મોકલે છે કે દવા ગળવામાં આવી છે. આ આખી પ્રક્રિયામાં અંદાજે ૧૦ મિનિટનો સમય લાગે છે.
પાચન પ્રક્રિયા દ્વારા નકામો ભાગ બહાર નીકળશે
થોડા દિવસોની અંદર આ એન્ટેના જાતે જ પેટમાં ઓગળી જાય છે. ફક્ત એક અત્યંત નાની RF ચિપ બચે છે, જે શરીરમાંથી સામાન્ય પાચન પ્રક્રિયા દ્વારા બહાર નીકળી જાય છે. રિસર્ચ ટીમનું કહેવું છે કે આ ટેકનિક તે દર્દીઓ માટે ખૂબ જ મહત્વની સાબિત થઈ શકે છે, જેમના માટે દવા મિસ કરવી ગંભીર ખતરો બની શકે છે. જેમાં ઓર્ગન ટ્રાન્સપ્લાન્ટ, ટીબી અને HIV જેવી લાંબી સારવાર લેતા દર્દીઓનો સમાવેશ થાય છે.
હેલ્થકેર સિસ્ટમ પરનો બોજ ઘટશે
સંશોધકોના મતે, દવાઓ યોગ્ય રીતે ન લેવાને કારણે દર વર્ષે લાખો લોકોની તબિયત બગડે છે અને હેલ્થકેર સિસ્ટમ પર અબજો ડોલરનો વધારાનો બોજ પડે છે. ઘણીવાર ડોક્ટરોને એ પણ ખબર નથી પડતી કે દર્દીની હાલત દવા અસર ન કરવાને કારણે બગડી રહી છે કે દવા લેવામાં જ નથી આવી રહી. આ સ્માર્ટ પિલ સિસ્ટમ આ અંતરને ભરી શકે છે અને ઈલાજને વધુ સારી રીતે ટ્રેક કરવા લાયક બનાવી શકે છે.
સંશોધન અત્યારે કયા સ્ટેજ પર છે?
હાલમાં આ ટેકનિકનું સફળ પરીક્ષણ પ્રાણીઓ પર કરવામાં આવ્યું છે, જ્યાં પેટની અંદરથી મોકલવામાં આવેલું સિગ્નલ બે ફૂટ સુધીના અંતરથી રિસીવ કરી શકાયું હતું. હવે પછીનું પગલું મનુષ્યો પર ક્લિનિકલ ટ્રાયલનું છે. ભવિષ્યમાં તેને એક વિયરેબલ ડિવાઇસ સાથે જોડી શકાય છે, જે દવા લેવાનો ડેટા સીધો ડોક્ટર કે હોસ્પિટલ સુધી મોકલશે. જો આ ટેકનિક સામાન્ય વપરાશ સુધી પહોંચે છે, તો તે દર્દીઓની તબિયત અને ઈલાજની સફળતાના દરને વધારી શકે છે.
