JD Vance 2028: અમેરિકામાં ટ્રમ્પની હાર બાદ JD વેન્સના તેવર બદલાયા, 2028ની રાષ્ટ્રપતિ ચૂંટણી માટે અત્યારથી તૈયારી?

JD Vance 2028: અમેરિકામાં 2026ની મધ્યાવધિ ચૂંટણીઓમાં રિપબ્લિકન પાર્ટીની કારમી હારથી રાષ્ટ્રપતિ ડોનાલ્ડ ટ્રમ્પના રાજકીય નેતૃત્વ સામે સવાલો ઊભા થયા છે. પરંતુ આ હાર પછી સૌથી વધુ ચર્ચા ઉપરાષ્ટ્રપતિ JD વેન્સની થઈ રહી છે. વેન્સે ચૂંટણીનાં પરિણામો માટે ઈરાન યુદ્ધ, મોંઘવારી અને ટ્રમ્પ વહીવટીતંત્રની નીતિઓને જવાબદાર ઠેરવીને એક રીતે પોતાની જ સરકારથી અંતર બનાવવાના સંકેત આપ્યા છે. ત્યારબાદ સવાલો ઊઠવા લાગ્યા છે કે શું JD વેન્સે 2028ની રાષ્ટ્રપતિ ચૂંટણી માટે પોતાની દાવેદારીનો પાયો તૈયાર કરવાનું શરૂ કરી દીધું છે?

પરિણામો પછી રાષ્ટ્રપતિ ડોનાલ્ડ ટ્રમ્પ અને ઉપરાષ્ટ્રપતિ JD વેન્સનાં નિવેદનોમાં મતભેદ સ્પષ્ટ દેખાઈ રહ્યા છે. જ્યાં ટ્રમ્પે ઈરાન વિરુદ્ધની સૈન્ય કાર્યવાહીને યોગ્ય ઠેરવી છે, ત્યાં વેન્સે આ યુદ્ધને રિપબ્લિકન પાર્ટીની હારનું એક મુખ્ય કારણ ગણાવ્યું છે. અમેરિકન મીડિયા અહેવાલો અનુસાર, અમેરિકન રાજકારણમાં હવે માત્ર ચૂંટણીની હારની સમીક્ષા જ થઈ રહી નથી, પરંતુ ટ્રમ્પ પછી રિપબ્લિકન પાર્ટીની કમાન કોના હાથમાં હશે, તેને લઈને પણ રાજકીય હલચલ શરૂ થઈ ગઈ છે. રિપબ્લિકન પાર્ટીને અમેરિકન પ્રતિનિધિ સભા (હાઉસ ઓફ રિપ્રેઝન્ટેટિવ્સ), સેનેટ અને અનેક રાજ્યોમાં ગવર્નરનાં પદો તથા વિધાનસભાઓમાં હારનો સામનો કરવો પડ્યો છે. આ પરિણામે ટ્રમ્પ વહીવટીતંત્ર સામે ગંભીર રાજકીય પડકાર ઊભો કર્યો છે.

JD વેન્સે હારનું વિશ્લેષણ કર્યું

ચૂંટણીનાં પરિણામો પછી ઉપરાષ્ટ્રપતિ JD વેન્સે સોશિયલ મીડિયા પ્લેટફોર્મ X પર એક લાંબી પોસ્ટ લખીને રિપબ્લિકન પાર્ટીની હારનાં કારણોનું વિશ્લેષણ કર્યું. વેન્સે સ્પષ્ટ કર્યું કે આ હારને માત્ર ઓછા મતદાન અથવા પાર્ટીના સમર્થકોએ મત ન આપવાના કારણ સાથે જોડીને જોઈ શકાય નહીં. તેમના મતે, વાસ્તવિક સમસ્યા એ છે કે 2024ની રાષ્ટ્રપતિ ચૂંટણીમાં ટ્રમ્પ અને વેન્સને મત આપનારા અનેક મતદારોએ 2026ની મધ્યાવધિ ચૂંટણીમાં ડેમોક્રેટિક પાર્ટીને સમર્થન આપ્યું.

વેન્સે લખ્યું કે ચૂંટણી પહેલાં તેમણે એક રાજકીય ડેટા વિશ્લેષકને પૂછ્યું હતું કે શું રિપબ્લિકન સમર્થકોની સારી મતદાન ભાગીદારી પાર્ટીને અણધારી જીત અપાવી શકે છે? વિશ્લેષકનો જવાબ હતો કે રિપબ્લિકન સમર્થકો મતદાન કરવા તો આવી રહ્યા છે, પરંતુ તેમાંથી ઘણા લોકો ટ્રમ્પ વહીવટીતંત્રથી નારાજ છે અને ડેમોક્રેટિક ઉમેદવારોને મત આપવાની યોજના બનાવી રહ્યા છે. વેન્સે સ્વીકાર્યું કે ચૂંટણીનાં પરિણામોએ આ અંદાજને સાચો સાબિત કર્યો.

તેમણે કહ્યું કે રિપબ્લિકન પાર્ટી સામે સૌથી મોટી સમસ્યા મતદાનની ટકાવારી નહીં, પરંતુ એવા મતદારોનું પાર્ટીથી દૂર થવું છે, જેમણે 2024માં ટ્રમ્પ-વેન્સની જોડીનું સમર્થન કર્યું હતું. વેન્સે એ પણ સ્વીકાર્યું કે ચૂંટણી પ્રચારના અંતિમ તબક્કામાં રિપબ્લિકન પાર્ટી આર્થિક મુદ્દાઓ પર મતદારોને પોતાની વાત અસરકારક રીતે સમજાવવામાં નિષ્ફળ રહી.

ઈરાન યુદ્ધને હારનું સૌથી મોટું કારણ ગણાવ્યું

વેન્સની પોસ્ટનો સૌથી મહત્ત્વનો ભાગ ઈરાન યુદ્ધને લઈને હતો. તેમણે રિપબ્લિકન પાર્ટીની હાર પાછળ ચાર મુખ્ય મુદ્દાઓ ઓળખાવ્યા.

1. ઈરાન યુદ્ધનો અંત લાવવો.

2. મોંઘવારી અને જીવનનિર્વાહના વધતા ખર્ચ પર નિયંત્રણ મેળવવું.

3. અમેરિકા ફર્સ્ટ એટલે કે અમેરિકન હિતોને પ્રાથમિકતા આપવી.

4. ઇઝરાયેલ સાથે અમેરિકાના સંબંધોની સમીક્ષા કરવી.

વેન્સના જણાવ્યા અનુસાર, એક એવા રાજકીય સર્વેક્ષકે આ ચાર કારણો જણાવ્યાં હતાં, જેણે ચૂંટણીનાં પરિણામોનો મોટાભાગે સાચો અંદાજ લગાવ્યો હતો.

વેન્સે લખ્યું કે તેમની પાર્ટીની હારનું કારણ યુદ્ધ છે. તેમણે કહ્યું કે ખુદ રાષ્ટ્રપતિ ટ્રમ્પે પણ ચૂંટણી પછી સ્વીકાર્યું હતું કે યુદ્ધની પરિણામો પર અસર પડી છે. આ નિવેદન એટલા માટે મહત્ત્વનું છે, કારણ કે ટ્રમ્પ છેલ્લાં કેટલાંક મહિનાઓથી ઈરાન વિરુદ્ધની સૈન્ય કાર્યવાહીને યોગ્ય ઠેરવતા રહ્યા છે. તેમની દલીલ રહી છે કે આ કાર્યવાહીનો હેતુ ઈરાનને પરમાણુ હથિયારો મેળવતાં અટકાવવાનો હતો. વેન્સે ફોક્સ ન્યૂઝનાં હોસ્ટ રૅચલ કેમ્પોસ-ડફીનો પણ બચાવ કર્યો. તેમણે કહ્યું કે ઈરાન સાથે રાજદ્વારી ઉકેલની તરફેણ કરવા બદલ તેમની ટીકા કરવામાં આવી હતી, પરંતુ રાજકીય દૃષ્ટિએ તેમની સલાહ સાચી સાબિત થઈ. આ રીતે વેન્સે પહેલીવાર જાહેરમાં તે યુદ્ધના રાજકીય નુકસાનને મહત્ત્વ આપ્યું છે, જેનો ટ્રમ્પ સતત બચાવ કરી રહ્યા છે.

મોંઘવારી અને અમેરિકા ફર્સ્ટના વચનને લઈને પણ ટ્રમ્પ ઘેરાયા

વેન્સે સ્વીકાર્યું કે રિપબ્લિકન પાર્ટી સામે માત્ર વિદેશ નીતિની સમસ્યા જ નથી. અમેરિકન મતદારો માટે રોજિંદા જીવનનો ખર્ચ પણ મોટો મુદ્દો બની ગયો છે. ખાદ્યપદાર્થો, ઇંધણ અને અન્ય આવશ્યક વસ્તુઓના વધતા ભાવોએ સામાન્ય લોકોને અસર કરી છે. ટ્રમ્પે ચૂંટણી પ્રચાર દરમિયાન અમેરિકા ફર્સ્ટની નીતિ અને અમેરિકન અર્થતંત્રને મજબૂત બનાવવાનું વચન આપ્યું હતું. પરંતુ વેન્સના જણાવ્યા અનુસાર, પાર્ટી મતદારોને એ વિશ્વાસ અપાવવામાં નિષ્ફળ રહી કે સરકાર તેમની આર્થિક સમસ્યાઓનું સમાધાન કરી રહી છે.

તેમણે ઇમિગ્રેશન નીતિમાં પણ ફેરફારના સંકેતો આપ્યા. વેન્સે કહ્યું કે ગેરકાયદેસર પ્રવાસીઓને કામ આપતા વ્યવસાયો અને કંપનીઓ સામેની કાર્યવાહીને પ્રાથમિકતા આપી શકાય છે. જોકે, તેમણે ગેરકાયદેસર પ્રવાસીઓને સામાન્ય માફી આપવાની માગનો વિરોધ કર્યો. તેમનું કહેવું હતું કે પાર્ટીની હાર માટે જવાબદાર નીતિઓ અંગે પ્રામાણિકતાથી ચર્ચા થવી જોઈએ, નહીં કે હારનો દોષ અન્ય મુદ્દાઓ પર ઢોળવામાં આવે.

ટ્રમ્પે વેન્સના 2028ની ચૂંટણી લડવા અંગે શું કહ્યું?

JD વેન્સના નિવેદન પછી સૌથી વધુ ચર્ચા આ વાતની થવા લાગી છે કે શું તેઓ 2028ની રાષ્ટ્રપતિ ચૂંટણીની તૈયારી કરી રહ્યા છે. વેન્સને લાંબા સમયથી ટ્રમ્પના સંભવિત રાજકીય ઉત્તરાધિકારી તરીકે જોવામાં આવતા રહ્યા છે. પરંતુ ચૂંટણીની હાર પછી તેમની પોસ્ટને ટ્રમ્પ વહીવટીતંત્રથી પોતાની અલગ રાજકીય ઓળખ બનાવવાના પ્રયાસ તરીકે પણ જોવામાં આવી રહી છે. જ્યારે પત્રકારોએ ટ્રમ્પને પૂછ્યું કે શું JD વેન્સ 2028માં રાષ્ટ્રપતિ પદની ચૂંટણી લડશે, ત્યારે તેમણે કોઈ સ્પષ્ટ જવાબ આપ્યો નહોતો. ટ્રમ્પે કહ્યું કે તેમણે વેન્સ સાથે અનેક મુદ્દાઓ પર વાતચીત કરી છે, પરંતુ તેમને ખબર નથી કે તેઓ ચૂંટણી લડવા માગે છે કે નહીં. તેમણે કહ્યું: “કદાચ તેઓ ચૂંટણી જ ન લડે. મને ખબર નથી કે કોણ ચૂંટણી લડશે.”

ટ્રમ્પે વેન્સની સોશિયલ મીડિયા પોસ્ટને સારી પણ ગણાવી હતી, પરંતુ ઈરાન યુદ્ધ અંગેના પોતાના વલણમાં કોઈ ફેરફાર કર્યો નહોતો. તેમણે કહ્યું કે જો તેમને ફરીથી નિર્ણય લેવાની તક મળે તો તેઓ યુદ્ધ અંગે કંઈ અલગ નહીં કરે. ટ્રમ્પનું આ નિવેદન વેન્સની રાજકીય મહત્ત્વાકાંક્ષાઓની દૃષ્ટિએ મહત્ત્વનું છે. તેમણે ન તો વેન્સને પોતાના ઉત્તરાધિકારી જાહેર કર્યા અને ન તો 2028ની ચૂંટણી માટે તેમનું સમર્થન કર્યું. આથી રિપબ્લિકન પાર્ટીમાં નેતૃત્વ પરિવર્તનને લઈને અનિશ્ચિતતા વધુ વધી ગઈ છે.

રોન ડેસેન્ટિસ પણ ટ્રમ્પ પછીના રાજકારણમાં સક્રિય

રિપબ્લિકન પાર્ટીમાં માત્ર JD વેન્સ જ ભવિષ્યના રાજકારણને લઈને સક્રિય નથી. ફ્લોરિડાના ગવર્નર રોન ડેસેન્ટિસે પણ ચૂંટણીની હાર પછી પાર્ટીની રણનીતિ સામે સવાલો ઉઠાવ્યા છે. ડેસેન્ટિસે કહ્યું કે અનેક વિસ્તારોમાં રિપબ્લિકન પાર્ટીની સ્થિતિ એવી થઈ ગઈ છે, જેને તેમણે લગભગ ‘એક્સ્ટિન્ક્શન લેવલ ઇવેન્ટ’ એટલે કે અસ્તિત્વ માટેનો ગંભીર ખતરો ગણાવ્યો હતો. તેમનું કહેવું હતું કે જો પાર્ટીએ પોતાની રાજકીય રણનીતિ નહીં બદલી તો તેને લાંબા સમય સુધી ચૂંટણીમાં નુકસાન સહન કરવું પડી શકે છે. ડેસેન્ટિસે ફ્લોરિડાનું ઉદાહરણ આપતાં કહ્યું કે રિપબ્લિકન પાર્ટીએ વધુ સારા શાસન અને મતદારોનો વિશ્વાસ મેળવવા પર ધ્યાન આપવું જોઈએ. તેમણે ટેક્સાસને પણ પાર્ટી માટે મહત્ત્વપૂર્ણ ગણાવ્યું. તેમના મતે, જો રિપબ્લિકન પાર્ટી ટેક્સાસ જેવા રાજ્યમાં પોતાનો મજબૂત આધાર ગુમાવે છે તો રાષ્ટ્રીય રાજકારણમાં તેની સ્થિતિ નબળી પડી જશે. ઉલ્લેખનીય છે કે ડેસેન્ટિસે 2024માં પણ રિપબ્લિકન પાર્ટી તરફથી રાષ્ટ્રપતિ પદના ઉમેદવાર બનવાનો પ્રયાસ કર્યો હતો, પરંતુ તેમને સફળતા મળી નહોતી. હવે 2026ની ચૂંટણીની હાર પછી તેમની સક્રિયતાને 2028ની સંભવિત રાજકીય તૈયારી સાથે જોડીને જોવામાં આવી રહી છે.

ટેડ ક્રૂઝ અને મિટ રોમનીએ પણ ટ્રમ્પની નીતિઓ સામે સવાલો ઉઠાવ્યા

રિપબ્લિકન પાર્ટીની અંદર અસંતોષ માત્ર વેન્સ અને ડેસેન્ટિસ સુધી મર્યાદિત નથી. ટેક્સાસના સેનેટર ટેડ ક્રૂઝ અને ભૂતપૂર્વ રિપબ્લિકન સેનેટર મિટ રોમનીએ પણ પાર્ટીની દિશા અંગે સવાલો ઉઠાવ્યા છે. ટેડ ક્રૂઝે પોતાના પોડકાસ્ટમાં કહ્યું કે રિપબ્લિકન પાર્ટીએ કામકાજ કરતા અમેરિકનોની સમસ્યાઓ સાંભળવી અને તેનું સમાધાન કરવું પડશે. તેમણે કહ્યું કે પાર્ટીએ એવી આર્થિક નીતિઓનું સમર્થન કરવું જોઈએ, જેનાથી સામાન્ય કામકાજ કરતા લોકોના જીવનમાં વાસ્તવિક સુધારો થાય. ક્રૂઝે ટ્રમ્પ વહીવટીતંત્રની ટેરિફ નીતિ, મધ્ય પૂર્વમાં યુદ્ધ અને ડેટા સેન્ટરોના નિર્માણ સાથે જોડાયેલા મુદ્દાઓ અંગે પણ ચિંતા વ્યક્ત કરી. ટેક્સાસની બદલાતી રાજકીય સ્થિતિ અંગે ટિપ્પણી કરતાં તેમણે કહ્યું કે ટેક્સાસ હવે બ્લૂ એટલે કે ડેમોક્રેટિક ઝુકાવ ધરાવતું રાજ્ય બની રહ્યું છે.

બીજી તરફ, ભૂતપૂર્વ રિપબ્લિકન સેનેટર મિટ રોમનીએ ટ્રમ્પની ટેરિફ નીતિ, તેમના દ્વારા શરૂ કરવામાં આવેલા યુદ્ધ અને કથિત ભ્રષ્ટાચારની ટીકા કરી હતી. તેમણે X પર લખ્યું કે ખરાબ નીતિઓ અને ખરાબ ચારિત્ર્ય ખરાબ રાજકારણને જન્મ આપે છે. તેમણે આશા વ્યક્ત કરી કે દેશ અને પોતાની પાર્ટીના હિતમાં નીતિઓમાં સુધારો કરવામાં આવશે. આ નિવેદનો પરથી સ્પષ્ટ થાય છે કે રિપબ્લિકન પાર્ટીની અંદર ટ્રમ્પની રાજકીય કાર્યશૈલી અને નીતિઓ અંગે અસંમતિ વધી રહી છે.

નિક્કી હેલીએ પણ પાર્ટીને આત્મમંથન કરવાની સલાહ આપી

દક્ષિણ કેરોલિનાનાં ભૂતપૂર્વ ગવર્નર અને રિપબ્લિકન નેતા નિક્કી હેલીએ પણ ચૂંટણીની હાર પછી પાર્ટીને આત્મમંથન કરવાની સલાહ આપી છે.

તેમણે અમેરિકન ટીવી કાર્યક્રમ ‘ટુડે શો’માં કહ્યું કે રિપબ્લિકન નેતાઓએ પોતાની હારની જવાબદારી સ્વીકારવી જોઈએ.

હેલીના જણાવ્યા અનુસાર, પાર્ટીએ એવા અમેરિકન નાગરિકોની સમસ્યાઓને ગંભીરતાથી સાંભળી નથી, જેઓ કરિયાણાની વસ્તુઓ, ઇંધણ અને આરોગ્ય સેવાઓના વધતા ભાવોથી પરેશાન છે. તેમણે કહ્યું કે વૉશિંગ્ટનમાં પાર્ટીના નેતૃત્વે સામાન્ય લોકોની સમસ્યાઓને બદલે રાજકીય હિતોને પ્રાથમિકતા આપી. હેલીએ રિપબ્લિકન પાર્ટીને મતદારોની ચિંતાઓ સમજવા અને પોતાની નીતિઓમાં ફેરફાર કરવાની અપીલ કરી. તેમનું કહેવું હતું કે જો પાર્ટી આગામી બે વર્ષમાં પોતાની રણનીતિમાં સુધારો કરશે તો રાજકીય સ્થિતિ બદલાઈ શકે છે.

ચૂંટણીની હાર પછી ટ્રમ્પ વ્હાઇટ હાઉસના બૉલરૂમ પ્રોજેક્ટની મુલાકાતે પહોંચ્યા

એક તરફ રિપબ્લિકન પાર્ટીમાં ચૂંટણીની હાર અને નેતૃત્વને લઈને ચર્ચા ચાલી રહી હતી, ત્યારે રાષ્ટ્રપતિ ટ્રમ્પ ચૂંટણી પછી પોતાની પ્રથમ જાહેર ઉપસ્થિતિમાં વ્હાઇટ હાઉસના નિર્માણાધીન બૉલરૂમ પ્રોજેક્ટનું નિરીક્ષણ કરવા પહોંચ્યા હતા. અહીં તેમણે બાંધકામની કામગીરી અને અંતિમ સ્ટીલ બીમ લગાવવાની પ્રક્રિયા નિહાળી હતી. અમેરિકન ગૃહમંત્રી ડગ બર્ગમે આ પ્રસંગને ઉત્સવનો દિવસ ગણાવ્યો હતો. ટ્રમ્પે બૉલરૂમના ઇન્ટિરિયર, ઝુમ્મર અને આરસપહાણના ફર્શ જેવી વસ્તુઓ અંગે પણ ચર્ચા કરી હતી. જોકે, પત્રકારો સાથેની વાતચીત દરમિયાન તેમને ચૂંટણીની હાર અને JD વેન્સનાં નિવેદનો અંગે પણ સવાલો પૂછવામાં આવ્યા હતા. આ સ્થિતિ અમેરિકન રાજકારણમાં એક રસપ્રદ વિરોધાભાસ દર્શાવે છે. એક તરફ ટ્રમ્પ પોતાના બાંધકામ પ્રોજેક્ટ પર ધ્યાન કેન્દ્રિત કરી રહ્યા છે, તો બીજી તરફ તેમની પાર્ટીના મોટા નેતાઓ ચૂંટણીની હારનાં કારણો અને ભવિષ્યના નેતૃત્વ અંગે ચર્ચા કરી રહ્યા છે.

2028ની રાષ્ટ્રપતિ ચૂંટણીની લડાઈ અત્યારથી જ કેમ મહત્ત્વપૂર્ણ છે?

અમેરિકાની મધ્યાવધિ ચૂંટણીઓમાં ડેમોક્રેટિક પાર્ટીની જીતે રિપબ્લિકન પાર્ટી સામે બે મોટા પડકારો ઊભા કર્યા છે.

પહેલો પડકાર ટ્રમ્પ વહીવટીતંત્રની નીતિઓને લઈને મતદારોમાં ઊભા થયેલા અસંતોષનું સમાધાન કરવાનો છે. બીજો પડકાર ટ્રમ્પ પછી પાર્ટીનું નેતૃત્વ કોણ કરશે, તેનો નિર્ણય કરવાનો છે.

JD વેન્સ માટે સ્થિતિ સરળ નથી. તેઓ ટ્રમ્પ વહીવટીતંત્રનો હિસ્સો છે અને અનેક મહત્ત્વપૂર્ણ નીતિઓનું સમર્થન પણ કરતા રહ્યા છે. આવી સ્થિતિમાં જો તેઓ પોતાને ટ્રમ્પથી અલગ રાજકીય વિકલ્પ તરીકે રજૂ કરે છે તો તેમને પોતાના જૂના સમર્થકોના સવાલોનો સામનો કરવો પડી શકે છે.

બીજી તરફ, જો તેઓ ટ્રમ્પની દરેક નીતિનું સમર્થન કરતા રહેશે તો તેમના માટે પોતાની અલગ રાજકીય ઓળખ બનાવવી મુશ્કેલ બનશે.

રિપબ્લિકન પાર્ટી પર ટ્રમ્પનો હજુ પણ ઘણો પ્રભાવ છે. તેથી 2028ની ચૂંટણીમાં પાર્ટીના ઉમેદવાર કોણ હશે, તે માત્ર વેન્સની મહત્ત્વાકાંક્ષાથી નક્કી નહીં થાય. રોન ડેસેન્ટિસ, ટેડ ક્રૂઝ અને અન્ય રિપબ્લિકન નેતાઓની સક્રિયતા પણ આ મુકાબલાને રસપ્રદ બનાવી શકે છે.

હાલમાં 2028ની રાષ્ટ્રપતિ ચૂંટણીને બે વર્ષથી વધુ સમય બાકી છે, પરંતુ 2026ની મધ્યાવધિ ચૂંટણીઓની હારે રિપબ્લિકન પાર્ટીમાં ટ્રમ્પ પછીના નેતૃત્વની લડાઈ સમય કરતાં વહેલી શરૂ કરી દીધી છે. JD વેન્સે ઈરાન યુદ્ધ અને આર્થિક નીતિઓ પર સવાલ ઉઠાવવા એ જ રાજકીય પરિવર્તનનો સંકેત માનવામાં આવી રહ્યો છે.