Albania Protests: યુરોપના ઓછામાં ઓછા 9 દેશોમાં આ સમયે વિરોધ પ્રદર્શનો ચાલી રહ્યાં છે, જેમાં ફ્રાન્સ અને અલ્બેનિયાની સ્થિતિ સૌથી ગંભીર છે. ફ્રાન્સમાં થોડા જ મહિનામાં રાષ્ટ્રપતિની ચૂંટણી પણ યોજાવાની છે, તેથી ત્યાં ‘સત્તાપલટા’ની શક્યતા ઓછી છે, પરંતુ અલ્બેનિયામાં 13 વર્ષથી વડાપ્રધાન પદ પર બેઠેલા એદી રામા માટે રસ્તો સરળ નથી. વિરોધ પ્રદર્શનની આ આગ ખૂબ જ ભડકી રહી છે અને હાલમાં બે આશંકાઓ છે. 1- કાં તો એદી રામાની સરકાર પડી જાય અથવા 2- તેઓ સમય કરતાં ઘણાં વહેલાં નવી ચૂંટણીની જાહેરાત કરી દે.
અલ્બેનિયામાં વિરોધ પ્રદર્શનના કેન્દ્રમાં ટ્રમ્પ પરિવાર
હકીકતમાં, યુરોપિયન સંસદના સભ્યોએ અલ્બેનિયા પર આરોપ મૂક્યો છે કે તે દેશમાં ટ્રમ્પ સાથે જોડાયેલા પ્રસ્તાવિત લક્ઝરી રિસોર્ટના કામને ઝડપથી આગળ વધારવા માટે ‘છેતરપિંડીભરી’ રીતો અપનાવી રહ્યું છે. આ પ્રોજેક્ટને લઈને થઈ રહેલાં વિરોધ પ્રદર્શનો હવે ઘણાં હિંસક બની ગયાં છે.
વડાપ્રધાન એદી રામાએ રસ્તા પર ઊતરેલા યુવાનોની ‘વાત સાંભળવા’નું વચન આપ્યું છે, પરંતુ પ્રદર્શનકારીઓની સમસ્યાઓ ઉકેલવામાં નિષ્ફળ રહેવા બદલ તેમની આકરી ટીકા થઈ રહી છે. આ પ્રદર્શનકારીઓ લાંબા સમયથી આ વિવાદાસ્પદ પ્રોજેક્ટનો શાંતિપૂર્ણ વિરોધ કરી રહ્યા હતા. અનેક દાયકાઓમાં પહેલી વાર એવું દૃશ્ય જોવા મળ્યું છે, જ્યાં આ વિરોધ પ્રદર્શનનું નેતૃત્વ કરી રહેલા વિદ્યાર્થીઓ તિરાનામાં રમખાણો રોકવા માટે તહેનાત પોલીસ સાથે અથડાયા છે. આ દરમિયાન સરકારી ઇમારતો, બેંકો અને વ્યાપારી સંસ્થાઓમાં આગ લગાડવામાં આવી, તેમના પર હુમલા કરવામાં આવ્યા અને લૂંટફાટ થઈ.
અલ્બેનિયામાં પ્રદર્શન અને ટ્રમ્પના જમાઈ વચ્ચે શું જોડાણ છે?
હકીકતમાં, અલ્બેનિયાના લોકોમાં આ વાતને લઈને ભારે ગુસ્સો છે કે વડાપ્રધાન એદી રામાની સરકારે પર્યાવરણની દૃષ્ટિએ અત્યંત સંવેદનશીલ દરિયાકાંઠાના વિસ્તારો, જેમ કે સજાન ટાપુ અને ઝ્વેર્નેક, અમેરિકાના રાષ્ટ્રપતિ ડોનાલ્ડ ટ્રમ્પના જમાઈ જેરેડ કુશનર સાથે જોડાયેલી એક રોકાણ કંપનીને વિશાળ લક્ઝરી ટૂરિઝમ પ્રોજેક્ટ બનાવવા માટે સોંપી દીધા છે.
- સ્થાનિક લોકો તેને પર્યાવરણ સાથે ચેડાં અને મોટા પાયાના ભ્રષ્ટાચાર તરીકે જોઈ રહ્યા છે. ‘ફ્લેમિંગો’ આ વિસ્તારનાં સંરક્ષિત પક્ષીઓ છે. આ જ કારણે આ આંદોલનનું નામ ‘ફ્લેમિંગો રેવોલ્યુશન’ પડ્યું છે.
- જેરેડ કુશનરની એક રોકાણ કંપની અલ્બેનિયાના દક્ષિણ-પશ્ચિમ એડ્રિયાટિક દરિયાકાંઠે 1.4 અબજ ડૉલરથી 4 અબજ ડૉલરનો એક અતિ લક્ઝરી ટૂરિઝમ પ્રોજેક્ટ વિકસાવી રહી છે. આ પ્રોજેક્ટ હેઠળ બે મુખ્ય સ્થળોને લક્ષ્ય બનાવવામાં આવ્યાં છે.
- સજાન ટાપુ. આ અગાઉ સામ્યવાદી શાસન દરમિયાન લશ્કરી મથક હતો, જેને સંપૂર્ણપણે એક અત્યંત વૈભવી ઇકો-રિસોર્ટ, વિલા અને હોટલોમાં ફેરવવાની યોજના છે.
- ઝ્વેર્નેક અને નાર્ટા લગૂન. આ દરિયાકાંઠાના વિસ્તારમાં હજારો રૂમ ધરાવતું વિશાળ લક્ઝરી વિલા નેટવર્ક, યૉટ ક્લબ અને કેસિનો બનાવવાની યોજના તૈયાર કરવામાં આવી છે.
- અલ્બેનિયાના લોકોનો આરોપ છે કે વડાપ્રધાન એદી રામાની સરકારે ટ્રમ્પ પરિવાર અને કુશનરને ખુશ કરવા માટે વર્ષ 2024માં પર્યાવરણના કાયદાઓ બદલી નાખ્યા, જેથી આ સુરક્ષિત કુદરતી વિસ્તારને સંરક્ષણની યાદીમાંથી દૂર કરીને બાંધકામની મંજૂરી આપી શકાય.
શું અલ્બેનિયામાં સત્તા પરિવર્તન થવાનું છે?
- શક્યતા ઓછી છે, પરંતુ સ્થિતિ ગંભીર છે. વડાપ્રધાન એદી રામાની સોશિયાલિસ્ટ પાર્ટી પાસે સંસદમાં મજબૂત અને સ્પષ્ટ બહુમતી છે. પક્ષની અંદર હાલમાં કોઈ મોટો બળવો જોવા મળતો નથી, જેના કારણે તકનીકી રીતે સરકાર સુરક્ષિત છે.
- વડાપ્રધાન રામાએ સ્પષ્ટપણે રાજીનામું આપવાનો ઇનકાર કર્યો છે. તેમનું કહેવું છે કે લોકશાહીમાં સરકારો રસ્તાઓ પર થતી હિંસાથી નહીં, પરંતુ માત્ર સામાન્ય ચૂંટણીઓ દ્વારા બદલાય છે.
- વડાપ્રધાન ભારપૂર્વક કહી રહ્યા છે કે આ સમયે સરકારનું પદ છોડવું અલ્બેનિયાના યુરોપિયન યુનિયન (EU)માં સામેલ થવા માટે ચાલી રહેલી ઐતિહાસિક વાટાઘાટોને જોખમમાં મૂકી દેશે. તેથી તેઓ પદ છોડશે નહીં.
- આ વિરોધ પ્રદર્શન અચાનક શરૂ થયું નથી. દરિયાકાંઠાની જમીનને લઈને શરૂ થયેલું આંદોલન છેલ્લાં 5 મહિનાથી ચાલી રહ્યું હતું, જે ઑક્ટોબર 2026માં વિદ્યાર્થીઓ જોડાતાં અત્યંત હિંસક અને દેશવ્યાપી બની ગયું છે.
નિષ્ણાતોનું માનવું છે કે ભલે તાત્કાલિક સત્તાપલટો ન થાય, પરંતુ જો નાગરિક અસહકાર અને સરકારી ઇમારતો પરના હુમલા લાંબા સમય સુધી ચાલુ રહેશે, તો વડાપ્રધાન રામાને વાતચીત માટે ઝૂકવું પડી શકે છે અથવા સમય કરતાં વહેલી ચૂંટણી યોજવાનો નિર્ણય લેવો પડી શકે છે. વિદ્યાર્થી આંદોલનની સાથે દેશના તમામ મુખ્ય વિપક્ષી પક્ષો, જેમ કે ડેમોક્રેટિક પાર્ટી, પણ હવે આ ‘ફ્લેમિંગો રેવોલ્યુશન’ના સમર્થનમાં આવી ગયા છે, જેના કારણે સરકાર પર ચારે તરફથી દબાણ વધી ગયું છે.
