Greenland NATO Crisis: ડોનાલ્ડ ટ્રમ્પે પોતાના બીજા કાર્યકાળમાં ભારત સિવાય જેને સૌથી વધુ પરેશાન કર્યા છે તે યુરોપ છે. ટ્રમ્પે સાબિત કર્યું છે કે યુરોપ અમેરિકા સામે અળસિયા જેવું છે, જેની પાસે કરોડરજ્જુ નથી. વેનેઝુએલાના રાષ્ટ્રપતિ નિકોલસ માદુરોનું અપહરણ કર્યા પછી ડોનાલ્ડ ટ્રમ્પ હવે ગ્રીનલેન્ડને છીનવી લેવાની ધમકી આપી રહ્યા છે અને જો અમેરિકા આવું કરશે તો તે યુરોપના કપડાં ઉતારવા જેવું હશે. તેથી સવાલ એ છે કે શું યુરોપ ડોનાલ્ડ ટ્રમ્પને પોતાની કરોડરજ્જુ બતાવશે અને શું ટ્રમ્પના અહંકારને તોડવા માટે નાટો (NATO) ને ખતમ થવા દેશે? ગ્રીનલેન્ડ હાલમાં ડેનમાર્ક પાસે છે અને તે એક સ્વ-શાસિત પ્રદેશ છે અને જો અમેરિકા ગ્રીનલેન્ડ પર હુમલો કરે છે તો તે નાટોનો અંત હશે અને તેની સાથે યુક્રેન પર રશિયન હુમલાનો હેતુ પણ પૂરો થઈ જશે.
માદુરોના અપહરણના બીજા જ દિવસે ટ્રમ્પે કહ્યું હતું કે “અમને ગ્રીનલેન્ડની જરૂર છે, ચોક્કસ. અમારે આ સંરક્ષણ માટે જોઈએ છે.” વ્હાઇટ હાઉસના ડેપ્યુટી ચીફ ઓફ સ્ટાફ સ્ટીફન મિલરે કહ્યું કે “ટ્રમ્પ પ્રશાસનની શરૂઆતથી જ અમેરિકી સરકારનું આ ઔપચારિક વલણ રહ્યું છે… કે ગ્રીનલેન્ડ યુનાઇટેડ સ્ટેટ્સનો ભાગ હોવું જોઈએ.” જ્યારે એટલાન્ટિક કાઉન્સિલ, જે એક યુરોપિયન થિંક ટેન્ક છે, તેની નોર્ધન યુરોપની ડાયરેક્ટર એના વીસલેન્ડરે કહ્યું કે “વેનેઝુએલા પરનું આ પગલું ટ્રમ્પ એડમિનિસ્ટ્રેશનના વેસ્ટર્ન હેમિસ્ફિયર (પશ્ચિમ ગોળાર્ધ) પર વર્ચસ્વ જમાવવાના ઈરાદાને દર્શાવે છે, જેનો ગ્રીનલેન્ડ ભૌગોલિક રીતે એક ભાગ છે.”
ગ્રીનલેન્ડ પર અમેરિકી હુમલાનો વિરોધ પણ કરી શકશે યુરોપ?
ડોનાલ્ડ ટ્રમ્પ ગ્રીનલેન્ડ છીનવી લેવા માટે હુમલો કરી શકે છે અને આ વાતનો કોઈ ઇનકાર કરી શકે તેમ નથી. તેથી સવાલ એ છે કે શું યુરોપ અમેરિકી હુમલાનો વિરોધ પણ કરી શકશે કે શાહમૃગની જેમ ગરદન રેતીમાં છુપાવી રાખશે? એના વીસલેન્ડરે અલ જઝીરાના રિપોર્ટમાં કહ્યું છે કે “જ્યારથી વેનેઝુએલામાં સફળ દખલગીરી પછી તરત જ આ ગોળાર્ધમાં અન્ય લોકો ઉપરાંત ગ્રીનલેન્ડ સામે પણ બળપ્રયોગની ધમકીઓ આપવામાં આવી છે, તેથી ટૂંકા સમયમાં તેની શક્યતા (ગ્રીનલેન્ડ પર હુમલો) વધુ વધી ગઈ છે.” બીજી તરફ ડેનમાર્કના વડાપ્રધાન મેટે ફ્રેડરિકસેને ૪ જાન્યુઆરીએ ડેનમાર્કમાં આપેલા એક ઇન્ટરવ્યુમાં કહ્યું કે “કમનસીબે, મને લાગે છે કે જ્યારે અમેરિકી રાષ્ટ્રપતિ કહે છે કે તેઓ ગ્રીનલેન્ડ ઈચ્છે છે, તો તેમને ગંભીરતાથી લેવા જોઈએ.”
તેમણે ભવિષ્યવાણી કરી કે આ નાટો ગઠબંધન માટે મૃત્યુની ઘંટડી સમાન હશે. ફ્રેડરિકસેને કહ્યું કે “જો યુનાઇટેડ સ્ટેટ્સ કોઈ બીજા નાટો દેશ પર હુમલો કરવાનો નિર્ણય લે છે, તો બધું જ અટકી જશે, જેમાં નાટો અને તેથી બીજા વિશ્વ યુદ્ધ પછીની સુરક્ષા પણ સામેલ છે.” વીસલેન્ડરે આની સાથે સહમતી દર્શાવતા કહ્યું કે “જો સૌથી ખરાબ સમય આવે છે અને અમેરિકા ગ્રીનલેન્ડ પર કબજો કરવા માટે લશ્કરી દળોનો ઉપયોગ કરે છે, તો આર્ટિકલ ૫ અને નાટોની અંદર સામૂહિક રક્ષાનો અર્થ ખતમ થઈ જશે.”
ગ્રીનલેન્ડ પર હુમલો કેમ હશે NATO નો અંત?
શિકાગો યુનિવર્સિટીના ઇતિહાસના પ્રોફેસર જોન મિયરશાઈમરે અલ જઝીરાના રિપોર્ટમાં કહ્યું છે કે “તમે આ તર્ક આપી શકો છો કે જો યુક્રેનમાં જે થઈ રહ્યું છે, તેને ગ્રીનલેન્ડ પરના સંભવિત હુમલા સાથે જોડવામાં આવે, તો તેનો અર્થ એ છે કે આ ખરેખર ગઠબંધનને બરબાદ કરી દેશે.” તેમણે કહ્યું કે “નાટો પોતાની પરછાઈ બનીને રહી જશે. તે ખરેખર બરબાદ થઈ જશે.” પરંતુ નવાઈની વાત એ છે કે જ્યારે વ્હાઇટ હાઉસમાં યુરોપિયન નેતાઓ યુક્રેનની સુરક્ષા માટે ડોનાલ્ડ ટ્રમ્પને મળ્યા તો તેમણે ગ્રીનલેન્ડ અને વેનેઝુએલા પર જાહેરમાં એક શબ્દ પણ બોલ્યો નથી. તેથી સવાલ એ છે કે યુરોપ આખરે ક્યાં સુધી અળસિયું બનીને રહેશે?
