Budget 2026 Tax Expectations: બજેટ ૨૦૨૬-૨૭ નજીક આવતાની સાથે જ દેશભરના ટેક્સપેયર્સની આશાઓ ફરીથી પરવાન ચઢવા લાગી છે. દરેક બજેટમાં લોકોની નજર સૌથી વધુ નાણામંત્રીની ટેક્સ સંબંધિત જાહેરાતો પર રહે છે. ખાસ કરીને નોકરીયાત અને મધ્યમ વર્ગ માટે ઇન્કમ ટેક્સ સાથે જોડાયેલી ઘોષણાઓ સૌથી મહત્વની હોય છે. આજ કારણ છે કે બજેટ ૨૦૨૬ ને લઈને ટેક્સપેયર્સની અપેક્ષાઓ આ વખતે કંઈક વધારે જ વધી ગઈ છે. પાછલા બજેટ (૨૦૨૫) માં સરકારે નવી ટેક્સ રિજીમને ઘણી આકર્ષક બનાવી હતી, પરંતુ ૨૦૨૬ માટે મધ્યમ વર્ગ અને સેલેરીડ એમ્પ્લોઈઝ કેટલીક વધુ મોટી રાહતોની આશા રાખીને બેઠા છે.
૧ ફેબ્રુઆરી ૨૦૨૬ ના રોજ રજૂ થનારું આ બજેટ મોદી સરકાર ૩.૦ નું ત્રીજું પૂર્ણ બજેટ હશે. યુનિયન બજેટ ૨૦૨૬-૨૭ એટલે પણ ખાસ છે કારણ કે આ નવો ઇન્કમ ટેક્સ કાયદો લાગુ થતા પહેલાનું છેલ્લું પૂર્ણ બજેટ હશે. સરકાર ૧ એપ્રિલ ૨૦૨૬ થી લગભગ ૬૦ વર્ષ જૂના ટેક્સ કાયદાની જગ્યાએ નવો Income Tax Act 2025 લાગુ કરવા જઈ રહી છે. એવામાં આ બજેટ આવનારી ટેક્સ સિસ્ટમની દિશા નક્કી કરી શકે છે.
ટેક્સપેયર્સને સરકાર પાસેથી રાહતની આશા
સરકાર પહેલેથી જ બજેટ ૨૦૨૬ ની તૈયારીમાં લાગી ગઈ છે. નાણા મંત્રાલયે ટ્રેડ અને ઇન્ડસ્ટ્રી પાસેથી ડાયરેક્ટ અને ઇનડાયરેક્ટ ટેક્સમાં ફેરફારને લઈને સૂચનો માંગ્યા છે. ટેક્સ રેટને સરળ બનાવવા અને નિયમોને સરળ કરવા પર ફોકસ કરવામાં આવી રહ્યું છે. બીજી તરફ કરોડો ટેક્સપેયર્સ પણ સરકાર પાસેથી રાહતની આશા લગાવીને બેઠા છે.
બજેટ ૨૦૨૫ માં ૧૨ લાખ સુધી ઇન્કમ ટેક્સ ફ્રી કરવાની જાહેરાત
પાછલા બે બજેટ ટેક્સની બાબતમાં કાફી મહત્વના રહ્યા છે. ખાસ કરીને બજેટ ૨૦૨૫ માં નવી ટેક્સ સિસ્ટમ હેઠળ ૧૨ લાખ રૂપિયા સુધીની આવકને ટેક્સ ફ્રી કરી દેવામાં આવી હતી. આ પાછલા કેટલાય વર્ષોમાં ટેક્સપેયર્સને મળેલી સૌથી મોટી રાહત માનવામાં આવી. આની સાથે જ નવી સિસ્ટમમાં બેઝિક મુક્તિ મર્યાદા પણ વધારીને ૪ લાખ રૂપિયા કરી દેવામાં આવી હતી.
જોકે આ રાહત માત્ર નવી ટેક્સ સિસ્ટમ સુધી જ સીમિત રહી. જૂની ટેક્સ સિસ્ટમમાં ન તો ટેક્સ સ્લેબ બદલાયા કે ન તો 80C કે 80D જેવી કપાતની મર્યાદા વધારવામાં આવી. આજ કારણ છે કે બજેટ ૨૦૨૬ થી જૂની ટેક્સ સિસ્ટમમાં રાહતની સૌથી વધુ માંગ થઈ રહી છે.
નાણામંત્રીના પિટારામાંથી શું ઈચ્છે છે ટેક્સપેયર્સ?
અહીં અમે તમને બજેટ ૨૦૨૬-૨૭ માટે ૫ સૌથી જરૂરી ઇન્કમ ટેક્સ ફેરફારો વિશે જણાવવા જઈ રહ્યા છીએ જેની ટેક્સપેયર્સ આતુરતાથી રાહ જોઈ રહ્યા છે:
૧. જૂની ટેક્સ સિસ્ટમ (Old Tax Regime) માં ટેક્સ ભરનારા લોકો ઈચ્છે છે કે બેઝિક મુક્તિ મર્યાદા જે અત્યારે ૨.૫ લાખ રૂપિયા છે તેને વધારવામાં આવે. આની સાથે જ ટેક્સ સ્લેબમાં પણ ફેરફાર થાય જેથી નવી સિસ્ટમ જેવી જ રાહત મળી શકે. 80C ની મર્યાદા ૧.૫ લાખથી વધારીને ૨ લાખ કરવાની પણ જોરદાર માંગ છે જેથી બચત, વીમો અને બાળકોના ભણતરનો ખર્ચ થોડો સરળ થઈ શકે. આજે પણ મોટી સંખ્યામાં નોકરીયાત લોકો જૂની સિસ્ટમને એટલા માટે પસંદ કરે છે કારણ કે તેમાં પીએફ, હોમ લોન, બાળકોની ફી અને વીમા જેવી કપાતનો ફાયદો મળે છે. ટેક્સપેયર્સને આશા છે કે સરકાર કાં તો જૂની સિસ્ટમને બહેતર બનાવે અથવા તો બંને સિસ્ટમને ભેગી કરીને એક સરળ ટેક્સ સ્ટ્રક્ચર લાવે.
૨. નવા ટેક્સ કાયદાથી લોકોને નિયમોમાં સરળતાની પણ આશા છે. લાંબા સમયથી ટેક્સ રિટર્ન ફાઈલ કરવામાં, રિફંડ મળવામાં અને ટીડીએસ મેચિંગમાં મુશ્કેલીઓ આવતી રહી છે. નવો કાયદો એસેસમેન્ટ યરની જગ્યાએ ‘ટેક્સ યર’ લાવશે અને નિયમોની સંખ્યા પણ ઓછી કરશે. આશા રાખવામાં આવી રહી છે કે બજેટ ૨૦૨૬ માં સરકાર રિફંડને વધુ ઝડપી બનાવવા અને ફાઈલિંગને સરળ કરવાની દિશામાં મોટા પગલાં લઈ શકે છે.
૩. મોંઘવારીના આ સમયમાં ઘર અને ઈલાજનો ખર્ચ ઝડપથી વધ્યો છે. ટેક્સપેયર્સ ઈચ્છે છે કે નવી ટેક્સ સિસ્ટમમાં પણ કેટલાક જરૂરી ખર્ચાઓ પર છૂટ આપવામાં આવે. જૂની સિસ્ટમમાં હોમ લોન વ્યાજ પર ૨ લાખ રૂપિયાની મર્યાદા અને મેડિકલ વીમાની કપાત વધારવાની માંગ પણ જોર પકડી રહી છે. સિનિયર સિટીઝન માટે બચત પર મળતા વ્યાજમાં વધુ છૂટ અને નિયમોને સરળ કરવાની અપેક્ષા છે.
૪. કેપિટલ ગેઈન ટેક્સને લઈને પણ લોકોને સરળ નિયમો જોઈએ છે. અત્યારે અલગ-અલગ એસેટ પર અલગ-અલગ નિયમો છે જેનાથી મૂંઝવણ થાય છે. ટેક્સપેયર્સ ઈચ્છે છે કે શેર, મ્યુચ્યુઅલ ફંડ અને પ્રોપર્ટી માટે એક જેવી સરળ સિસ્ટમ હોય.
૫. ડિજિટલ એસેટ જેવા કે ક્રિપ્ટો અને વિદેશી આવકને લઈને પણ સ્પષ્ટ નિયમોની જરૂરિયાત અનુભવાઈ રહી છે. નવા ટેક્સ કાયદા હેઠળ આ મામલાઓમાં સ્પષ્ટ ગાઈડલાઈન આવવાની આશા છે.
આ વખતે ટેક્સપેયર્સ માત્ર ટેક્સ ઓછો કરવાની માંગ નથી કરી રહ્યા. તેમની ઈચ્છા છે કે ટેક્સ સિસ્ટમ સરળ હોય, સમજાય તેવી હોય અને ભરોસાપાત્ર હોય. બજેટ ૨૦૨૬ માં મધ્યમ વર્ગ અને નોકરીયાત લોકોને ઘણી આશા છે. નવો ટેક્સ કાયદો આવતા પહેલા આ બજેટ સામાન્ય લોકો માટે ઘણું મહત્વનું છે.
