ITR Filing 2026: જો તમે નાણાકીય વર્ષ ૨૦૨૫-૨૬ દરમિયાન નોકરી બદલી છે, તો આવકવેરા રિટર્ન ભરતી વખતે ખૂબ જ સાવધાની રાખવાની જરૂર છે. નોકરી બદલનાર કર્મચારીઓને અવારનવાર એક કરતા વધુ Form 16 મળે છે અને આવકની સાચી ગણતરી ન કરવાને કારણે ટેક્સ બાકી રહેવા અથવા નોટિસ મળવાની સ્થિતિ સર્જાઈ શકે છે.
સાવધાની શા માટે જરૂરી છે?
જ્યારે કોઈ કર્મચારી એક નાણાકીય વર્ષમાં બે કંપનીઓમાં કામ કરે છે, ત્યારે બંને નોકરીદાતાઓ અલગ-અલગ પગાર અને TDS નો રેકોર્ડ રાખે છે. આવી સ્થિતિમાં, તમારે બંને કંપનીઓ પાસેથી મળેલા પગાર અને કાપવામાં આવેલા TDS ને જોડીને રિટર્ન દાખલ કરવું પડે છે.
શું ૨ ફોર્મ ભરવા પડશે?
નોકરી બદલવાનો અર્થ એ નથી કે તમારે બે અલગ-અલગ ITR ફોર્મ ભરવા પડશે. સામાન્ય રીતે તમારે માત્ર એક જ ITR દાખલ કરવાનું હોય છે, પરંતુ તેમાં બંને નોકરીદાતાઓના Form 16 ની માહિતી સામેલ કરવી પડે છે. જો તમારી આવક અને સ્ત્રોત સામાન્ય છે તો ITR-૧ લાગુ થઈ શકે છે, જ્યારે કેટલીક વિશેષ પરિસ્થિતિઓમાં ITR-૨ ભરવું પડી શકે છે.
નોકરી બદલનારાઓ માટે ૫ જરૂરી વાતો
૧. બંને Form 16 સાચવીને રાખો
જૂના અને નવા બંને નોકરીદાતાઓ પાસેથી મળેલા Form 16 ની માહિતી રિટર્નમાં સામેલ કરો. કોઈ એકની આવક રહી જાય તો કુલ આવક ઓછી દેખાઈ શકે છે અને પાછળથી ટેક્સની જવાબદારી વધી શકે છે.
૨. AIS અને Form 26AS સાથે મેળ કરો
રિટર્ન ભરતા પહેલા તમારી આવક, TDS અને અન્ય લેવડ-દેવડનો મેળ AIS તથા Form 26AS સાથે જરૂર કરો. આનાથી ભૂલોની શક્યતા ઘટી જાય છે.
૩. Form 12B આપવાનું હતું કે નહીં, તપાસો
નોકરી બદલતી વખતે જૂના નોકરીદાતાના પગારની વિગતો નવા નોકરીદાતાને Form 12B દ્વારા આપવાની હોય છે. આવું ન કરવા પર ટેક્સની ગણતરીમાં તફાવત આવી શકે છે.
૪. TDS ઓછો કપાયો હોય તો જમા કરો
ઘણીવાર બંને કંપનીઓ અલગ-અલગ ટેક્સની ગણતરી કરે છે, જેનાથી કુલ આવક પર પૂરતો TDS નથી કપાતો. આવી સ્થિતિમાં રિટર્ન ભરતા પહેલા ટેક્સની જવાબદારી તપાસો.
૫. ઉતાવળમાં ITR ન ભરો
નિષ્ણાતો સલાહ આપે છે કે Form 16, AIS અને અન્ય પ્રી-ફિલ્ડ ડેટા અપડેટ થયા પછી જ રિટર્ન દાખલ કરો જેથી પાછળથી સુધારેલું રિટર્ન દાખલ કરવાની જરૂર ન પડે.
કયું ITR ફોર્મ પસંદ કરવું?
વાર્ષિક આવક ૫૦ લાખ રૂપિયા સુધી હોય, આવકનો સ્ત્રોત પગાર, એક મકાન અને વ્યાજ વગેરે હોય તો ITR-૧ યોગ્ય હોઈ શકે છે. જો તમારી પાસે મૂડીગત લાભ, એક કરતા વધુ મકાન અથવા અન્ય જટિલ આવકના સ્ત્રોત છે, તો ITR-૨ ની જરૂર પડી શકે છે.
