Smartphone Security Steps: સ્માર્ટફોન ખોવાવો એ આજના સમયમાં માત્ર એક ડિવાઇસ ખોવાવો નથી, પરંતુ આખી ડિજિટલ દુનિયા અને બેંકની તિજોરીની ચાવી ખોવા જેવું છે. આજના યુગમાં સ્માર્ટફોન માત્ર કોલ કરવા માટે નથી, પરંતુ તે આપણા આધાર, પાન કાર્ડ અને યુપીઆઈ (UPI) નું એક્સેસ પોઈન્ટ બની ગયો છે. એવામાં જ્યારે પણ ફોન ચોરી થાય છે, ત્યારે સૌથી મોટું જોખમ UPI પિન, આધાર ડેટા અને બેંકિંગ એપ્સ પર મંડરાવા લાગે છે. આ સ્થિતિમાં જો કેટલાક જરૂરી પગલાં લેવામાં ન આવે, તો મોટી મુસીબત ઊભી થઈ શકે છે. આ જ કડીમાં આજે અમે તમને એવા ૫ કામ જણાવવા જઈ રહ્યા છીએ, જે ફોન ચોરી થયા પછી તરત જ કરી લેવા જોઈએ, જેથી ભવિષ્યમાં કોઈપણ પ્રકારની પરેશાનીથી બચી શકાય.
૧. સૌથી પહેલા પોતાનું સિમ કાર્ડ બ્લોક કરો
ફોન ચોરી થવા પર સૌથી પહેલું કામ પોતાના સિમ (SIM) ને તરત જ બ્લોક કરવાનું છે. આ માટે તમારા મોબાઈલ ઓપરેટર જેમ કે Jio, Airtel, Vi અથવા BSNL ના કસ્ટમર કેર પર કોલ કરો અને સિમને સસ્પેન્ડ કરાવો. આવું કરતા જ તે નંબર પર આવતા OTP, કોલ અને મેસેજ બંધ થઈ જાય છે, જેનાથી કોઈપણ પ્રકારની ઓનલાઈન છેતરપિંડી કે બેંકિંગ ફ્રોડનું જોખમ ખતમ થઈ જાય છે.
૨. ફોનને લોક કરો અથવા ડેટા ડિલીટ કરો
ફોન ચોરી થયા પછી બીજું મહત્વનું પગલું ફોનને લોક કરવાનું કે ડેટા ડિલીટ કરવાનું છે. આ માટે iPhone યુઝર્સ ‘Find My iPhone’ અને Android યુઝર્સ ‘Find My Device’ ફીચરનો ઉપયોગ કરી શકે છે. આ ફીચરની મદદથી તમે ફોનને લોક કરી શકો છો, સ્ક્રીન પર મેસેજ છોડી શકો છો અને તેનું લોકેશન ટ્રેક કરી શકો છો. આનાથી ફોનમાં રહેલા ફોટા, ઈમેલ અને સેવ કરેલા પાસવર્ડ સુરક્ષિત રહે છે.
૩. UPI અને વોલેટ એપ્સને બ્લોક કરો
ફોન ચોરી થવા પર બેંકિંગ, UPI અને વોલેટ એપ્સને તરત જ બ્લોક કરાવવી ખૂબ જ જરૂરી છે. આ માટે તમે વિલંબ કર્યા વગર તમારી બેંકનો સંપર્ક કરો અને મોબાઈલ બેંકિંગની સાથે UPI ને કામચલાઉ સસ્પેન્ડ કરાવો. વાસ્તવમાં, ઘણી વખત ફોન લોક હોવા છતાં એપ્સનો દુરુપયોગ થઈ શકે છે, તેથી સમયસર આને બંધ કરાવવું ખૂબ જ અનિવાર્ય બની જાય છે.
૪. જરૂરી પાસવર્ડ બદલો
ફોન ચોરી થયા પછીની આગામી ૧૫ મિનિટમાં પાસવર્ડ બદલવાનું બિલકુલ ભૂલશો નહીં. આ માટે તમે બીજા કોઈ ડિવાઇસથી સૌથી પહેલા તમારી E-Mail Id નો પાસવર્ડ બદલો. ત્યારબાદ બેંકિંગ અને UPI એપ્સ, પછી ઓનલાઈન શોપિંગ એપ્સ અને સોશિયલ મીડિયા એકાઉન્ટ્સના પાસવર્ડ બદલી નાખો. સમયસર પાસવર્ડ બદલવાથી ડિજિટલ ડેટા સુરક્ષિત રહે છે.
૫. FIR નોંધાવો
ફોન ચોરી થવા પર FIR નોંધાવવી અને IMEI નંબરની રિપોર્ટ કરવી અત્યંત જરૂરી છે. આ માટે તમે નજીકના પોલીસ સ્ટેશનમાં ફરિયાદ નોંધાવી શકો છો. આ ઉપરાંત તમે ઓનલાઈન પોર્ટલ પર પણ ખોવાયેલા કે ચોરી થયેલા ફોનની જાણ કરી શકો છો. જાણકારી માટે જણાવી દઈએ કે, FIR ની મદદથી તમારા ફોનનો IMEI નંબર ટ્રેક કે બ્લોક કરાવી શકાય છે અને ઇન્શ્યોરન્સ ક્લેમ કરવાનું પણ સરળ બની જાય છે.
