Personal Protection Law: “કેટલી જાડી લાગે છે”, “સાવ સુકી લાકડી જેવી છે”, “રંગ બહુ ડાર્ક છે”, “અંગ્રેજો જેવી ગોરી નથી, એટલે સારી નથી લાગતી” — શું તમારી સાથે પણ કોઈ આવી વાતો કરે છે? તો તમે તેની સામે એક્શન લેવાનો અધિકાર ધરાવો છો.
જી હા, ઘણીવાર જોવા મળે છે કે લોકો બીજાના શરીર, રંગ કે લુક પર ટિપ્પણી કરીને અપમાનિત કરે છે, જેને અવગણવું સરળ નથી હોતું. જો કોઈની વાત તમારા આત્મવિશ્વાસને નુકસાન પહોંચાડે છે, તો ભારતના કાયદા હેઠળ તમે તેની સામે ફરિયાદ નોંધાવી શકો છો. બોડી શેમિંગ અને રંગ કે લુકના આધારે અપમાન કરવું હવે માત્ર સામાજિક મુદ્દો નથી રહ્યો, પરંતુ તે કાનૂની અપરાધની શ્રેણીમાં પણ આવે છે.
તમે ફરિયાદ નોંધાવી શકો છો
સૌ પ્રથમ એ સમજી લો કે જો કોઈ વ્યક્તિ તમને જાડા, પાતળા કે રંગને લઈને અપમાનિત કરે છે અને આ વ્યવહાર વારંવાર થઈ રહ્યો છે, તો તમે તેની ફરિયાદ નજીકના પોલીસ સ્ટેશનમાં કરી શકો છો. પોલીસ તમારી વાત સાંભળવા અને કાર્યવાહી કરવા માટે બંધાયેલી છે, ખાસ કરીને જ્યારે મામલો માનસિક ઉત્પીડન કે અપમાન સાથે જોડાયેલો હોય.
IPC ની કલમ 504 હેઠળ કાર્યવાહી
ભારતીય દંડ સંહિતાની કલમ 504 તે સ્થિતિમાં લાગુ થાય છે જ્યારે કોઈ વ્યક્તિ જાણીજોઈને કોઈનું અપમાન કરે છે અને તેનાથી માનસિક તણાવ પેદા થાય છે અથવા શાંતિ ભંગ થાય છે. બોડી કે રંગને લઈને કરવામાં આવેલી અપમાનજનક ટિપ્પણી આ કલમ હેઠળ આવી શકે છે.
IPC ની કલમ 509 હેઠળ કાર્યવાહી
આ કલમ ખાસ કરીને કોઈ મહિલાની ગરિમાને ઠેસ પહોંચાડતી ટિપ્પણીઓ સાથે જોડાયેલી છે. શારીરિક બનાવટ, રંગ, પહેરવેશ કે લુકને લઈને કરવામાં આવેલી વાંધાજનક વાતો આ કાયદા હેઠળ શિક્ષાપાત્ર હોઈ શકે છે.
સાયબર શેમિંગ થાય તો શું કરવું?
આજના સમયમાં સોશિયલ મીડિયા પર અપમાનિત કરવાની ઘટનાઓ વધી ગઈ છે. જો ફેસબુક, ઇન્સ્ટાગ્રામ કે વોટ્સએપ પર તમારા લુક વિશે ખોટી ટિપ્પણીઓ કરવામાં આવે, તો તમે IT Act હેઠળ સાયબર ક્રાઇમ સેલમાં ફરિયાદ નોંધાવી શકો છો. ઓનલાઇન અપમાન પણ કાયદેસરનો ગુનો માનવામાં આવે છે.
પુરાવા સાથે રાખો
કાનૂની કાર્યવાહી માટે પુરાવા ખૂબ જ જરૂરી છે. તેથી:
મેસેજ કે કોમેન્ટના સ્ક્રીનશોટ લો.
ઓડિયો કે વીડિયો ક્લિપ હોય તો તેને સાચવીને રાખો. આ પુરાવા તમારી ફરિયાદને મજબૂત બનાવશે અને પોલીસને તપાસમાં મદદ કરશે.
